Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 1 - Sayı: 26

Hüsn ü Aşk’ta Edebilik ve Alegori Sorunu

The Problem of Literariness and Allegory in Hüsn ü Aşk

Sayfa
303–333
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla Hüsn ü Aşk’ta alegori, tam da metnin söylediği ile kastettiği arasında özgür bir farklılaşma mekânı üretmesi nedeniyle, okurun edebî metinle beraber başka türlü konuşmaya başlaması hadisesidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazıda öncelikle Hüsn ü Aşk’a ilişkin alegorik yorumların başlangıcı ile alegori kavramının estetik düşüncede tarihsel süreçte dönüşen negatif anlamı arasındaki bağa işaret edilecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Alegorinin on dokuzuncu asırla beraber kazandığı negatif anlam ile bir edebilik ve özerklik kriteri olarak ileri sürülen sembol düşüncesi arasındaki ilgi irdelendikten sonra ise Hüsn ü Aşk alegorik olarak yorumlanacaksa onun alegorikliği ile edebiliği arasında bir uzlaşmazlık ya da çelişki olup olmadığı sorusu üzerinde durulacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla Hüsn ü Aşk’ta alegori, tam da metnin söylediği ile kastettiği arasında özgür bir farklılaşma mekânı üretmesi nedeniyle, okurun edebî metinle beraber başka türlü konuşmaya başlaması hadisesidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazıda öncelikle Hüsn ü Aşk’a ilişkin alegorik yorumların başlangıcı ile alegori kavramının estetik düşüncede tarihsel süreçte dönüşen negatif anlamı arasındaki bağa işaret edilecektir. Alegorinin on dokuzuncu asırla beraber kazandığı negatif anlam ile bir edebilik ve özerklik kriteri olarak ileri sürülen sembol düşüncesi arasındaki ilgi irdelendikten sonra ise Hüsn ü Aşk alegorik olarak yorumlanacaksa onun alegorikliği ile edebiliği arasında bir uzlaşmazlık ya da çelişki olup olmadığı sorusu üzerinde durulacaktır. Şayet alegori daima metinden önce mevcut tarihsel, siyasi, dini, ahlaki gerçekliklerin metinde ikincil düzeyde dilsel tezahürü olarak algılanırsa bunun Hüsn ü Aşk’ın edebiliğini ve özgünlüğünü riske atacağı, aynı zamanda bunun alegori kavramının da kökensel olarak yanlış bir kullanımı olduğu iddia edilerek alegorinin okurun tarihselliği ve zamansallığı nedeniyle ortaya çıkabilecek olası anlamlara açıklık olduğu ileri sürülecektir. Dolayısıyla Hüsn ü Aşk’ta alegori, tam da metnin söylediği ile kastettiği arasında özgür bir farklılaşma mekânı üretmesi nedeniyle, okurun edebî metinle beraber başka türlü konuşmaya başlaması hadisesidir.

Abstract

In this article, first of all, it will be pointed out the connection between the beginning of allegorical interpretations regarding Hüsn ü Aşk and the negative meaning of the concept of allegory that has transformed in the historical process in aesthetic thought. After examining the relationship between the negative meaning that allegory gained in the nineteenth century and the symbol idea put forward as a criterion of literariness and autonomy, if Hüsn ü Aşk is interpreted allegorically, the question of whether there is a disagreement or contradiction between its allegory and its literariness will be discussed. If allegory is always perceived as a secondary linguistic manifestation of existing historical, political, religious, and moral realities in the text before the text, it will jeopardize the literariness and originality of Hüsn ü Aşk, and at the same time claiming that this is an inherently misuse of the concept of allegory, it will be suggested that allegory is openness to possible meanings that may arise due to the historical and temporality of the reader. Therefore, allegory in Hüsn ü Aşk is the event that the reader begins to speak in a different way with the literary text, as the text produces a space of free differentiation between what it says and what it means.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜNDOĞDU, S. (2022). Hüsn ü Aşk’ta Edebilik ve Alegori Sorunu. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 26, 303–333. https://ajindex.com/articles/489630

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AÇIL, Berat (2016), “Osmanlı Mesnevîlerinde Anlatıcı Olarak Gelenek: “Hüsn ü Aşk” Örneği”, Eser-i Aşk: Şeyh Galib Hakkında Makaleler ve Bibliyografya, (Haz. Hanife Koncu, Müjgân Çakır ve Leyla Alptekin Sarıoğlu), İstanbul: Dergâh Yayınları, 38-52.
  2. AKTAŞ, Şerif (1995), “Bir Anlayışın Romanı: Hüsn ü Aşk”, Şeyh Galib Kitabı, (Haz. Beşir Ayvazoğlu), İstanbul: İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, 123-230.
  3. ARI, Ahmet (2008), Galib Dede’nin Aşk Ateşi: Şeyh Galib Divanında Aşk, İstanbul:
  4. Profil Yayınları.
  5. ARI, Ahmet (2018), “Klasik Türk Şiirinde Şiir-Şair Değerlendirmesine Bir Bakış veya Şeyh Galib ve Sâlik-i Tavr-ı Nedîm Olmak", Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 21, 1-16.
  6. ARISTOTELES (2007), Poetika, (Çev. İsmail Tunalı), İstanbul: Remzi Kitabevi,. BABACAN, İsrafil (2016), “Hüsn ü Aşk’ta Sebk-i Hindî Tesiri”, Eser-i Aşk: Şeyh Galib Hakkında Makaleler ve Bibliyografya, (Haz. Hanife Koncu, Müjgân Çakır ve Leyla Alptekin Sarıoğlu), İstanbul: Dergâh Yayınları, 115-142.
  7. BAYRAM, Yavuz (2016), “Bildungsroman Örneği Olarak Hüsn ü Aşk”, Eser-i Aşk: Şeyh Galib Hakkında Makaleler ve Bibliyografya, (Haz. Hanife Koncu, Müjgân Çakır ve Leyla Alptekin Sarıoğlu), İstanbul: Dergâh Yayınları, 340-362.
  8. BİLGEGİL, M. Kaya (1992), “Hüsn ü Aşk’a Dair”, Şeyh Galib, Hüsn ü Aşk, (Haz. Orhan Okay ve Hüseyin Ayan), İstanbul: Dergâh Yayınları,
  9. VII-XLVII. BURCKHARDT, Titus (1994), “Ayna Simgeciliği”, Aklın Aynası: Geleneksel Bilim ve Kutsal Sanat Üzerine Denemeler, (Çev. Volkan Ersoy), İstanbul: İnsan Yayınları, 127-133.
  10. COŞKUN, Menderes (2006), “Klâsik Türk Şiirinde Mürekkep İstiare, Temsilî İstiare ve Alegori”, Bilig: Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi 38, 51-70.
  11. ÇELEBİ, Asaf Halet (1998), “Hüsn-ü-Aşk”, Bütün Yazıları, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 127-129. D’ISTRIA, Dora (1982), “İstiareli Destanlar”, Osmanlılarda Şiir, (Çev. Semay Taneri), İstanbul: Havass Yayınları, 40-46.
  12. DAY, Gail (1999), “Allegory: Between Deconstruction and Dialectics”, Oxford Art Journal 22/1, 105-118.
  13. DE MAN, Paul (2008), “Zamansallık Retoriği”, Körlük ve İçgörü: Çağdaş Eleştirinin Retoriği Üzerine Denemeler, (Çev. Ferit Burak Aydar ve Cem Soydemir), İstanbul: Metis Yayınları, 216-259.
  14. DE SAUSSURE, Ferdinand (1998), Genel Dilbilim Dersleri, (Çev. Berke Vardar), İstanbul:
  15. Multilingual. DELEUZE, Gilles ve Guattari, Félix (2000), Kafka: Minör Bir Edebiyat İçin, (Çev. Özgür Uçkan ve Işık Ergüden), İstanbul:
  16. Yapı Kredi Yayınları.
  17. ECO, Umbetto (2012), “Simge ve Alegori”, Ortaç