Dergiler / Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi / 2016 / Cilt: 16 - Sayı: 2

MEZHEP TAASSUBUNUN FIRKA TASVİRİNE ETKİSİ (KİTÂBU'L-FIRAK ÖRNEĞİ)

The Influences of Sectarian Fanaticism on Descriptions of Other Sects

Sayfa
157–183
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yüzden çağdaş araştırmacılar, onun kitabını ve Mezhepler Tarihi'nin benzer kaynaklarını kullanırken bu gibi problemlere karşı dikkatli olmalıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kitâbu'l-Fırak, Ebu Muhammed el-Yemenî'ye ait önemli bir eserdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bununla birlikte kendisinden sonra Seksekî gibi bazı alimleri etkilediği bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yüzden çağdaş araştırmacılar, onun kitabını ve Mezhepler Tarihi'nin benzer kaynaklarını kullanırken bu gibi problemlere karşı dikkatli olmalıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kitâbu'l-Fırak, Ebu Muhammed el-Yemenî'ye ait önemli bir eserdir. Hicrî altıncı asırda Yemen'de yaşamış Sünnî âlimlerin mezhep algısını yansıtmaktadır. Ancak yazar ve eseri hakkında kaynaklarda çok fazla bilgi yoktur. Bununla birlikte kendisinden sonra Seksekî gibi bazı alimleri etkilediği bilinmektedir. Bunun yanında Yemen'in siyasî, sosyal ve dinî yapısının etkilerini eserde görmek mümkündür. Eş'arîlik, Ashâbu'l-Hadîs, İsmâilîlik ve Zeydîlik, Yemen'de en yaygın mezheplerdi. Bölgenin sosyal hayatını ise çoğunlukla mezhebî rekabetle hareket eden siyaset şekillendirmekteydi. Bu yüzden yazılan eserler, ideolojik bir mahiyet taşımaktaydı. Mezhep taassubu, muhalifler hakkında yapılan tasvirleri etkiliyordu. Mesela Ebu Muhammed, muhalifleri hakkında dışlayıcı bir dil kullanmıştır. Bunun yanında o, mezheplerin en marjinal görüşlerini seçmiş, dahası, bazı görüşleri çarpıtarak sunmuş, bezen de genellemeler yapmıştır. Bu yüzden çağdaş araştırmacılar, onun kitabını ve Mezhepler Tarihi'nin benzer kaynaklarını kullanırken bu gibi problemlere karşı dikkatli olmalıdır.

Abstract

Kitab al-Fıraq is an important work belonging Abu Muhammad al-Yemenî. It reflects sectarian perception of Sunni scholars who lived in Yemen in the sixth century AH. But there is not enough information about the author and his work in the sources. But it is known that he has affected some scholars like Saksaki. In addition, influences of political, social and religious structure of Yemen can be seen in Kitab al-Fıraq. Ash'arite, Ashâbu'l-Hadith, Ismaelite, and Zaidiyyah were the most common sects in Yemen at that time. The social life of the region had been shaped by politics behaving sectarian competition. Hence, written books had ideological contents. Sectarian fanaticism was affecting the descriptions made on opponents. For instance, Abu Muhammad has used exclusionary language about dissident sects. In addition, he has selected the marginal views of sects; moreover, presented some opinions by falsifying and sometimes made generalizations. Therefore, modern researchers should be careful while using his book and similar works of Islamic heresiographical literature about problems such as these.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TORU, Ü. (2022). MEZHEP TAASSUBUNUN FIRKA TASVİRİNE ETKİSİ (KİTÂBU'L-FIRAK ÖRNEĞİ). Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 16 - Sayı: 2, 157–183. https://ajindex.com/articles/489156

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Ahmed, Hasan Hudayrî, Kıyâmu'd-Devleti'z-Zeydiyye fi'l-Yemen, Mektebetü'l-Medbûlî, Kahire 1996. Amrî, Hüseyin b. Abdullah, el-Hadâratü'l-İslâmî Fi'l-Yemen, Menşûrâtu'l-Manzûmeti'l- İslâmî ve'l-Ulûm ve's-Sikâfe, İSESKO 1993.
  2. Bacon, Francıs, Novum Organum (Tabiatın Yorumu ve İnsan Tabiatı Hakkında Özlü Söz- ler), Çev. Sema Önal Akkaş, Doruk Yay., Ankara 1999. el-Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdu'l-Kahir b. Tâhir b. Muhammed, el-Fark Beyne'l-Fırak, Dâru'l-Maarif, Mısır (ty). Berbehârî, Ebu Muhammed Hasan b. Ali b. Halef, Şerhu's-Sünne, Mektebetü'l-Ğurabâi'l- eseriyye, Medine 1993. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil, Sahîh-i Buhârî (Muhtasârı Tecrîd-i Sahîh), Çev. Abdullah Feyzi Kocaer, Hüner Yay., Konya 2004.
  3. Büyükkara, M. Ali, "Bir Bilim Dalı Olarak İslam Mezhepler Tarihi İle İlgili Metodolojik Problemler," İslamî İlimlerde Metodoloji/Usul Sorunu, İslami Araştırmalar Vakfı, İstanbul 2003, 441-491. el-Ca'dî, Amr b. Ali b. Semûra, Tabakâtu Fukahâi'l-Yemen, el-Mektebetü'l-Yemenî, Kahire 1957. ed-Deylemî, Muhammed b. Hasan, Beyânu Mezhebi'l-Batıniyye ve Butlânihi, Matbaatu Devlet, İstanbul 1938. Ebû Dâvud, Süleyman b. el-Eşas es-Sicistânî, Sünenü Ebî Dâvud, Thk. Muhammed Muh- yiddin Abdülhamid, Matbaatu's-Saâde, Mısır 1950. Ebû Hanife, "el-Âlim ve'l-Müteallim," İmam-ı Âzam'ın Beş Eseri, Çev. Mustafa ÖZ, Mar- mara Ünv. İlâhiyat Fak. Yay., İstanbul 2002. el-Eş'arî, Ebû'l-Hasan Ali b. İsmâil, Makâlâtu'l-İslâmiyyîn ve İhtilâfi'l-Musallîn, Thk. Hel- mut Ritter, Dâru'n-Neşr, Wiesbaden 1980. _____, el-İbâne an Usûli'd-Diyâne, Dâru İbn Zeydûn, Beyrut (ty). _____, Kitabü'l-Lümea fi'r-Red alâ Ehli'z-Zeyğ ve'l-Bida, Thk. Richard J., McCarthy, el- Matbaatu'l-Kâsûliyye, Beyrut 1953.
  4. Fığlalı, Ethem Ruhi, Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, Şa-to İlahiyat Yay., İstanbul 2001. _____, "Çevirenin Önsözü," Mezhepler Arasındaki Farklar, Yazar: Abdülkâhir el- Bağdâdî, Çev. E. Ruhi Fığlalı, TDV. Yay., Ankara 2005. Gâlib, Mustafa, Târîhu'd-Devleti'l-İsmâiliyye, Dâru'l-Endülüs, 1979.
  5. Gökalp, Yusuf, Zeydîlik ve Yemen'de Yayılışı, AÜSBE, (Basılmamış Doktora Tezi), Ankara 2006. el-Habeşî, Abdullah Muhammed, Mesâdiru'l-Fikri'l-İslâmî fi'l-Yemen, el-Mektebetü'l- Asriyye, Beyrut 1988. Halife b. Hayât, Târîhu Halîfe b. Hayât, Çev. Abdülhâlik Bakır, (my), Ankara 2001.
  6. İbn Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî, el-Müsned, Matbaatu'l- Haymâniyye, Mısır 1895. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed, Kitâbu'l-Fasl fi'l-Milel ve'l-Ehvâi ve'n-Nihal, Dâru'l-Ma'rife, Lübnan 1986. İbn Mâce, Ebû Abd