Dergiler / BELLETEN / 2012 / Cilt: 76 - Sayı: 276

1826 Düzenlemesinden sonra Kıbrıs ihtisab rüsûmu

İhtisâb rüsûmu of cyprus after organization in 1826

Sayfa
553–606
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın amacı İhtisâb Rüsûmu’nun Kıbrıs’ta nasıl uygulandığını, tahsil edilen toplam para miktarını, taşıdığı özellikler ile bu verginin kimlerden tahsil edildiğini ve 1827-1835 yılları nda Kıbrıs’ta faaliyet gösteren esnafın miktarını Kıbrıs fier’iye Sicilleri, Kıbrıs Vakışar İdaresi Arşivi belgeleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki Maliyeden Müdevver Defterler arasında bulunan bir defter kaydını kaynak olarak kullanarak ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı İmparatorluğu kuruluşunun ilk yıllarından itibaren değişik isimler altında halktan vergiler almıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Temel olarak 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra kurulan Asâkir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun güçlendirilmesi amacıyla yeniden düzenlenen İhtisâb Rüsûmu Kıbrıs’ta yaklaşık 11 yıl boyunca ciddiyetle uygulandı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın amacı İhtisâb Rüsûmu’nun Kıbrıs’ta nasıl uygulandığını, tahsil edilen toplam para miktarını, taşıdığı özellikler ile bu verginin kimlerden tahsil edildiğini ve 1827-1835 yılları nda Kıbrıs’ta faaliyet gösteren esnafın miktarını Kıbrıs fier’iye Sicilleri, Kıbrıs Vakışar İdaresi Arşivi belgeleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki Maliyeden Müdevver Defterler arasında bulunan bir defter kaydını kaynak olarak kullanarak ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı İmparatorluğu kuruluşunun ilk yıllarından itibaren değişik isimler altında halktan vergiler almıştır. XIX. yüzyıl başlarında daha önceki zamanlarda da tahsil edilmiş bulunan “İhtisâb Rüsûmu”nda yeni bir düzenleme yapıldı ve başta İatanbul, İzmir ve Edirne olmak üzere imparatorluğun birçok yerinde yürürlüğe konuldu. Temel olarak 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra kurulan Asâkir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun güçlendirilmesi amacıyla yeniden düzenlenen İhtisâb Rüsûmu Kıbrıs’ta yaklaşık 11 yıl boyunca ciddiyetle uygulandı. Bu çalışmanın amacı İhtisâb Rüsûmu’nun Kıbrıs’ta nasıl uygulandığını, tahsil edilen toplam para miktarını, taşıdığı özellikler ile bu verginin kimlerden tahsil edildiğini ve 1827-1835 yılları nda Kıbrıs’ta faaliyet gösteren esnafın miktarını Kıbrıs fier’iye Sicilleri, Kıbrıs Vakışar İdaresi Arşivi belgeleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki Maliyeden Müdevver Defterler arasında bulunan bir defter kaydını kaynak olarak kullanarak ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır.

Abstract

The Ottoman Empire collected a lot of taxes throughout its long history. The İhtisâb Rüsûmu levied after 1826 was one of them. This tax was paid mainly by the guilds. The aim of this tax was to support the new army called Asâkir-i Mansure-i Muhammediye founded in the place of Yeniçeri Ocağı in 1826. This tax was also applied in Cyprus. The aim of this study is to explain how the ‹htisâb Rüsûmu was put into practice in Cyprus, how much money was collected, its features and who paid this tax in Cyprus. The documents or datas used are derived principally from the records of the Nicosia cadi’s court, the documents of the Archives of the Administration of the Turkish Cypriot Vaqfs and Maliyeden Müdevver Defters in the Ottoman Archives

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEMİRYÜREK, M. (2022). 1826 Düzenlemesinden sonra Kıbrıs ihtisab rüsûmu. BELLETEN, Cilt: 76 - Sayı: 276, 553–606. https://ajindex.com/articles/463314

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. A.Arşiv Kaynakları 1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) BOA, MAD. Defter No: 19.450. BOA, Fon Kodu: D. BŞM.d., Gömlek No:9.437. BOA, Kâmil Kepeci Müteferrik Defterler (KK.d.), Gömlek No: 7.481. BOA, Fon Kodu: ADVNSTZEI.d. Defter No:31. 2. KKTC Millî Arşiv ve Araştırma Dairesi'nde Bulunan Kıbrıs Şer'iye Sicilleri (KŞS) Fotokopileri (İlgili Fotokopiler KKTC Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunan asıllanyla karşılaştırılarak kullanılmıştır) KŞS, Defter No:lB, H.1057-1265.
  2. KŞS, Defter No:31, H.1238-1241.
  3. KŞS, Defter No:32, H.1242-1243.
  4. KŞS, Defter No:33, H.1243-1245.
  5. KŞS, Defter No:34, H.1245-1250.
  6. KŞS, Defter No:35, H.1249-1251.
  7. KŞS, Defter No:36, H.1252-1254.
  8. KŞS, Defter No:38, H.1254-1257. 3. KKTC Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi Kıbrıs Masarifât Defteri (KMD), 1241-1245. Rüsûmat-ı İhtisâbiye Varakası, Aded 11, numara 2. B. Kitaplar ve Makaleler Abdurrahman Vefik, Tekâlif Kavaidi, c.l, Matbaa-i Kader, Dersaadet 1329. Aynural, Salih, "Bursa İhtisâb Rüsûmu (1829-1830)", Türk Dünyası Araştırmaları, sy.129, (2000), s.71-80.
  9. Bilgin, Beyza, "İslâmda Muhtesiblik ve Eğitim Yönünden Değeri", Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, sy. 19, (1973), s. 117-121.
  10. Çadırcı, Musa, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri'nin Sosyal ve Ekonomik Tapısı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1997.
  11. Çoruh, Haydar, II. Mahmut Döneminde Kıbrıs'ın idarî, iktisadî ve içtimaî Tapısı (1808-1839), (Marmara Üniversitesi,
  12. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Tarihi Anabilim Dalı, Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul 2008.
  13. Demiryürek, Mehmet, Kıbrıs Esnaf Teşkilatı 1750-1850,
  14. KTSZO Yayını, Lefkoşa 2011.
  15. Dinç, Güven, Osmanlı Yönetiminde Kıbrıs (1800-1839),
  16. Akdeniz Üniversitesi,
  17. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı Yayımlanmamış Doktora Tezi), Antalya 2010.
  18. Eı doğdu, İbrahim, "Osmanlı İktisâdi Düzeninde İhtisâb Müessesesi ve Muhtesiblik Üzerine Bir Deneme", OTAM, sy.ll, (2000), s. 123-145.
  19. Erdoğru, Mehmet Akif, "Kıbrıs Ticaret Tarihi Üzerine Ek Bilgiler: Muhtesiblik", Kıbrıs Mektubu, c.9/sy.7, (1996), s.37-39.
  20. Erdoğru, Mehmet Akif, "Kıbrıs Ticaret Tarihi Üzerine Ek Bilgiler: Muhtesib", Kıbrıs'ta Osmanlılar II, Galeri Kültür Yayınları, Lefkoşa 2009, 141-148.
  21. Erdoğru, Mehmet Akif, "XVI. Yüzyılın Sonu ile XVII. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Kıbrıs'ında Osmanlı Memurları ve Venedik Menfaati", Kıbrıs'ta Osmanlılar II, Galeri Kültür Yayınları, Lefkoşa 2009, s.115-132.
  22. Ergin, Osman Nuri, Mecelle-i Umur-ı Belediye I, Matbaa-i Osmaniye, İstanbul 1922-1338. Gle