Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu çalışmanın amacı Milli Birlik Komitesi’nin yönetimi tekrar sivillere devrettiği 1961 yılının Kasım ayına kadarki süreçte karma ekonomi sistemine dönüş için alınan ekonomik kararları ve sonuçlarını incelemektir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan itibaren özel girişim odaklı bir kalkınma politikası benimsemiştir. 1929 Bunalımından etkilenen Türkiye, özel girişim odaklı kalkınma politikasının yerine devletin ekonomiye yoğun müdahalede bulunduğu devletçilik modelini benimsemiştir. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Türkiye’de siyasi ve ekonomik değişimler başlamıştır. Siyasi olarak çok partili sisteme geçilmiştir. 1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti (DP), 1950-1960 döneminde kapitalist-liberal bir ekonomik model tercih etmiştir. Fakat DP döneminde alınan ekonomik kararlar Türkiye’nin bütçe dengesini bozmuştur. Siyasi olarak DP’nin Tahkikat Komisyonları gibi anti-demokratik uygulamaları ordu ve üniversite içinde ciddi tepkilere neden olmuştur. 27 Mayıs 1960 tarihinde Milli Birlik Komitesi (MBK) yönetime el koymuştur. MBK, Atatürk döneminden beri Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomi sisteminin temelini oluşturan karma ekonomi modelini uygulamak istemiştir. Ancak Atatürk döneminden farkı MBK’nin tıpkı DP gibi dış yardımdan faydalanma isteğidir. Milli Birlik Komitesi bu amaç doğrultusunda Devlet Planlama Teşkilatını kurmuş, yatırımlar için ise dış kaynak arayışına gitmiştir. Bu çalışmanın amacı Milli Birlik Komitesi’nin yönetimi tekrar sivillere devrettiği 1961 yılının Kasım ayına kadarki süreçte karma ekonomi sistemine dönüş için alınan ekonomik kararları ve sonuçlarını incelemektir.
Abstract
The Republic of Turkey has adopted a development policy focused on private enterprise since its foundation. Affected by the 1929 Depression, Turkey adopted the statism model, in which the state intervened heavily in the economy, instead of the development policy focused on private enterprise. However, after the Second World War, political and economic changes began in Turkey. Politically, a multi party system was adopted. The Democratic Party (DP), which came to power in 1950, preferred a capitalist liberal economic model in the 1950-1960 period. However, the economic decisions taken during the DP period disrupted Turkey's budget balance. Politically, the anti-democratic practices of the DP, such as the Investigation Commissions, caused serious reactions within the army and the university. On May 27, 1960, the National Unity Committee (MBK) took over the administration. MBK has wanted to implement the mixed economy model, which has been the basis of the economic system of the Republic of Turkey since the Atatürk era. However, the difference from the Atatürk period is that MBK, like DP, is willing to benefit from foreign aid. For this purpose, the National Unity Committee established the State Planning Organization and sought external resources for investments. The aim of this study is to examine the economic decisions and their results for the return to the mixed economy system in the period until November 1961, when the National Unity Committee handed over the administration back to the civilians.