Dergiler / Türkbilig / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 34

MİZAHİ BİR MEKTUP VE KUŞBAZLIĞA DAİR BİR VESİKA: BALAT ŞEYHİ VAHYÎ EFENDİ’NİN BAĞDAT VALİSİ HASAN PAŞA’YA GÖNDERDİĞİ MEKTUP

A Humorous Letter and a Document About Aviculture: The Letter Written by Vahyi Efendi the Sheik of Balat and Send to Hasan Pasha the Governor of Bagdat

Sayfa
211–228
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Zira bu sayede mektup, kuşbazlığa dair bir vesika niteliği de kazanmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı'da 'mizah' çok yönlü bir karaktere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mektupta kuşbazlık üzerinden mizahın amaçlanmış olması mektubun şekil ve konu özelliklerini doğrudan etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Zira bu sayede mektup, kuşbazlığa dair bir vesika niteliği de kazanmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı'da 'mizah' çok yönlü bir karaktere sahiptir. Zira mizah, "şaka" ve "alay" maksadıyla gerek manzum olsun gerek mensur olsun pek çok tür içerisinde kendisine yer bulabilmiştir. Bu bağlamda mektupların da mizahın ortaya çıkmasında önemli bir konuma ve işleve sahip olduğu görülmektedir. Balat Şeyhi Vahyî Efendi'nin Bağdat Valisi Hasan Paşa'ya göndermiş olduğu mektup bu açıdan özgün bir örnek olarak kabul edilebilir. Mektupta kuşbazlık üzerinden mizahın amaçlanmış olması mektubun şekil ve konu özelliklerini doğrudan etkilemiştir. Zira mektup tam anlamıyla Osmanlı'da mektubun kaidelerine uygun bir nitelik taşımamaktadır. Bize göre bu durumun ortaya çıkmasında, mektubun 'icra'ya dönük dinamik bir yapıya hitap etmesinin tesiri büyüktür. Diğer taraftan mektubun realite ile olan bağını (referans alınan bağlam) kuşbazlığın teşkil etmesi ayrı bir önem taşımaktadır. Zira bu sayede mektup, kuşbazlığa dair bir vesika niteliği de kazanmıştır

Abstract

In Ottoman period, letters have a very important position and function to reveal the humour. The letter written by Vahyi Efendi the sheik of Balat and send to Hasan Pasha the governor of Bagdat can be considered as an original sample from this point of view. In this letter humour was aimed by aviculture and aviculture affected the letter’s form and theme properties. Because of this we can see that this letter doesn’t have the properties of Ottoman letter writing rules. For us, the letter’s dynamic structure based on the ‘performance’ has the great effect on this situation. On the other hand, aviculture, the letter’s connection to reality, is another import part of the letter. By this property, this letter becomes an document about aviculture

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAPRAZ, E. (2017). MİZAHİ BİR MEKTUP VE KUŞBAZLIĞA DAİR BİR VESİKA: BALAT ŞEYHİ VAHYÎ EFENDİ’NİN BAĞDAT VALİSİ HASAN PAŞA’YA GÖNDERDİĞİ MEKTUP. Türkbilig, Cilt: 2 - Sayı: 34, 211–228. https://ajindex.com/articles/414103

Kaynakça (20)

  1. AÇIL, Berat, (2013), Klasik Türk Edebiyatı’nda Alegori, İstanbul:
  2. Küre Yay. BATİSLAM, Hanife Dilek, (2002), “Mesnevilerde Mektup Tarzı Anlatım”, İlmî Araştırmalar, 13:17-34.
  3. BORATAV, Pertev Naili, (2012), “Kızıl Elma ve Roma Papası Efsanesi”, (Çev.: M. Öcal Oğuz), Millî Folklor, 48: 84-88.
  4. CEYLAN, Ömür, (2015), Kuşlar Dîvânı / Osmanlı Şiir Kuşları, İstanbul:
  5. Kapı Yay. ÇAPRAZ, Erhan, (2014), “Söz Söyleme Yarışında Yenilmezliğin Bir Başka Boyutu: Develili Seyrânî ile Molulu Revâî Arasında Bir Mektuplu Atışma”, Türk Kültürü Araştırmaları, 2014/2: 85-100.
  6. ÇAPRAZ, Erhan, (2017), “Osmanlı Dönemi ‘Sözel Mizah Geleneği’ne Ait Bir Eser: Dâ’vâ-yı Tuyûr”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, 47: 137-158.
  7. DAĞLAR, Abdülkadir, (2011), “Nâbî’nin Mizahî Bir Mektup Şerhi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 18/1: 195-222.
  8. DAĞLAR, Abdülkadir, (2012), “Nabî’den Ermeni Aşuğ Hakkî Mosis’e Mizahî Mektup”, Millî Folklor, 95: 83-95.
  9. DEMİRAY, Kemal, (1974), “Tanzimat’tan Günümüze Değin Mektup”, Türk Dili (Mektup Özel Sayısı), 274: 88-96.
  10. DERDİYOK, İ. Çetin, (2000), “Osmanlı Devrinde Mektup Yazma Geleneği”, Yeni Türkiye (Osmanlı Özel Sayısı IV), 34: 277-286.
  11. EKER, Gülin Öğüt, (2003), “Fıkralar”, Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, C. 3, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., III: 63-130.
  12. ELÇİN, Şükrü, (1997), “Kitâbî, Mensur, Realist İstanbul Halk Hikâyeleri”, Halk Edebiyatı Araştırmaları 2, Ankara: Akçağ Yay.: 69-99.
  13. EMECEN, Feridun, (1997), “Hasan Paşa, Eyüplü”, İslâm Ansiklopedisi, C. 16, İstanbul: TDV Yay.: 451-452.
  14. ERGÜZEL, M. Mehdi, (2009), “Giriş”, Kitab-ı Bâz-name-i Padişahi, (Hzl.: M. Mehdi Ergüzel), Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.: 13-17.
  15. ESEN, Ahmet Şükrü, (1986), Anadolu Türküleri, (Hzl.: P. N. Boratav ve F. Özdemir), İstanbul: İş Bankası Kültür Yay. FENOGLİO I. ve F. GEORGİON, (1996), “Sunuş”, Doğu’da Mizah, (Hzl.: I. Fenoglio ve F. Georgeon), (Çev.: Ali Berktay), İstanbul: Yapı Kredi Yay.: 7-15.
  16. GARFIELD, Simon, (2014), Mektup, (Çev.: Zeynep Yeşiltuna), İstanbul:
  17. Domingo Yay. GÖKYAY, Orhan Şaik, (1974), “Tanzimat Dönemine Değin Mektup”, Türk Dili (Mektup Özel Sayısı), 274: 17-19.
  18. GÜNGÖR, Şeyma, (1999), “İstanbul Halk Hikâyelerinde Çevre, Kültür Unsurları ve Toplum Hayatı”, Türkler Ansiklopedisi, C. 9, Ankara: Yeni Türkiye Yay.: 143-150.
  19. GÜNGÖR, Şeyma, (2006), İstanbul Meddah Hikâyeleri: 1 / Tıflî Hikâyesi, İstanbul:
  20. Çantay Kitap. GÜNGÖR, Şeyma, (2012), “IV. Murad’ın Yer Aldığı İstanbul Meddah Hikâyelerinde Sosyal Durum ve Top