Dergiler / Usul İslam Araştırmaları / 2021 / Cilt: 36 - Sayı: 36

Fıkıh Usulündeki ‘İşaretin Delaleti’ ile İşârî Tefsirlerdeki ‘Ayetin İşareti’nin Karşılaştırılması

A Comparison of the 'Indication of the Sign' in Usul Al-Fiqh and the 'Sign of the Verse' in the Ishari Tafsirs

Sayfa
29–54
Yayın Tarihi
2021-11-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede ‘işaret’ tabirinin fıkıh usulü ve tasavvuf ilminde ifade ettiği anlamlar ele alınarak incelenmiş ve aralarındaki farklar ortaya konulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:‘İşaret’ kavramı tasavvuf ve fıkıh usulü ilimlerinde ‘işaretin delaleti’, ‘ayetin işareti’ gibi çeşitli formlarla kullanılan bir kavramdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bu ilim dallarındaki işaret kavramının kullanımı metot ve ortaya çıkan netice açısından değerlendirildiğinde aralarında büyük farklılıkların olduğuna şahit olunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede ‘işaret’ tabirinin fıkıh usulü ve tasavvuf ilminde ifade ettiği anlamlar ele alınarak incelenmiş ve aralarındaki farklar ortaya konulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İşaret · İşârî Tesfir · Tasavvuf

Özet

‘İşaret’ kavramı tasavvuf ve fıkıh usulü ilimlerinde ‘işaretin delaleti’, ‘ayetin işareti’ gibi çeşitli formlarla kullanılan bir kavramdır. İşârî/tasavvufî tefsirlerde ayetlerle ilgili işârî yorumlar genelde ‘ayetin işareti’ şeklinde isimlendirilir. Fıkıh usulünde ise ‘nassın işareti’ veya ‘ayetin işaretinin delaleti’ şeklinde kullanımlar mevcut olup, bu tabirlerle ahkam ayetlerinde ayetin işaretine binaen bir mananın/hükmün varlığına vurgu yapılır. Her iki ilim dalında kullanılan bu ve benzer ifadeler ile ayetin doğrudan metninden/lafzından anlaşılmayan bir manaya işaret edildiği görülmektedir. Ancak bu ilim dallarındaki işaret kavramının kullanımı metot ve ortaya çıkan netice açısından değerlendirildiğinde aralarında büyük farklılıkların olduğuna şahit olunmaktadır. Zira tasavvufta ‘ayetin işareti’ tabiri ile i’tibâr/analoji yöntemine dayalı olarak ayetlerin işârî manalara yorumlanması anlamı ifade edilirken, fıkıh usulünde ise ayetin işareti ile kastedilen şey ayetin lafzında yer almayan ancak lafzın anlamına bağlı olarak ortaya çıkan anlam veya hükümdür. Bu makalede ‘işaret’ tabirinin fıkıh usulü ve tasavvuf ilminde ifade ettiği anlamlar ele alınarak incelenmiş ve aralarındaki farklar ortaya konulmuştur.

Abstract

The concept of 'sign' is a concept used in various forms such as 'sign of the indication’ and 'sign of the verse' in sufism and usul al-fiqh sciences. In ishari/sufism tafsirs, ishari interpretations about verses are generally named as 'sign of the verse'. In the usul al-fiqh, there are uses such as 'indication of the sign of the verse'. It is seen that these and similar expressions used in both branches of science indicate a meaning that cannot be understood directly from the text/wording of the verse. However, when the use of the concept of sign in these branches of science is evaluated in terms of method and result, it is witnessed that there are great differences between them. Because while in sufism, the term 'sign of the verse' means the interpretation of verses into ishari meanings; in the usul al-fiqh, what is meant by the sign of the verse is the provision that is not included in the wording of the verse but emerges depending on the meaning of the word. In this article, the meanings of the term 'sign' in usul al-fiqh and sufism are examined and the differences between them are revealed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ASLAN, N., DOKGÖZ, D. (2021). Fıkıh Usulündeki ‘İşaretin Delaleti’ ile İşârî Tefsirlerdeki ‘Ayetin İşareti’nin Karşılaştırılması. Usul İslam Araştırmaları, Cilt: 36 - Sayı: 36, 29–54. https://ajindex.com/articles/398483

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aksan, Doğan. Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi, 4. Basım. 2006. Âlûsî, Şihâbüddin Mahmûd. Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kur’ani’l-Azîm ve seb’i’l-mesânî. 30 Cilt. Beyrut: İhyâü’t-Türâsi’l-Arabî, ts. Âmidî, Ali b. Muhammed. el-İhkâm fî usûli’l-fıkh. thk. Abdurrezzak Afîfî. 4 Cilt. Riyad: Dâru’s-Samiî, 2003.
  2. Apaydın, Yunus. İslam Hukuk Usûlü. Ankara: Bilimsel Araştırma Yayınları, 2017.
  3. Ay, Mahmut. “İşârî Tefsirde İ‘tibâr/Analoji Yöntemi”. Dinî Ve Felsefî Metinler Yirmibirinci Yüzyılda Yeniden Okuma, Anlama Ve Algılama Sempozyumu (Bildiriler Kitabı). ed. Bayram Ali Çetinkaya. 2/727-750. İstanbul: Ege Basım, 2012.
  4. Ay, Mahmut. Kur’an’ın Tasavvufî Yorumu. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2016.
  5. Bardakoğlu, Ali. “Delalet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 9/119-122. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Beyhakî, Ahmed b. Hüseyn. el-Câmi’ li şuabi’l-îmân. 14 Cilt. Riyad: Mektebetü Rüşd, 2003.
  6. Bolay, M. Naci. “Delâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 9/119. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Buhârî, Alâüddîn Abdülazîz b. Ahmed b. Muhammed. Keşfü’l-esrâr. thk. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997. Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. Sahîhu Buhârî. Dimeşk-Beyrut: Dâru İbni Kesîr, 2002. Bursevî, İsmail Hakkı. Tefsîru rûhi’l-beyân. 10 Cilt. İstanbul: Matbaat-ü Osmaniyye, 1330(h). Büyük Haydar Efendi. Usûl-ü Fıkıh Dersleri. sad. İbrahim Subaşı. İstanbul: y.y., ts. Cevherî, İsmail b. Hammad. es-Sıhâh tâcü’l-lüga ve sıhâhü’l-arabiyye. 6 Cilt. Beyrut: Dâru'l-İlm li'l-Melâyîn, 1990. Curcânî, Ali b. Muhammed b. Ali. Mu’cemu’t-ta’rîfât. thk. Muhammed Sıddık Minşâvî. Kahire: Dâru’l-Fadîle, ts. Darekutnî, Ali b. Ömer. Süneni Darekutnî. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 2001. Debûsî, Ubeydullah b. Ömer b. İsâ. Takvîmü’l-edille. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
  7. Demirci, Kerim. “Derin Yapı Ve Yüzey Yapı Kavramlarından Ne Anlıyoruz?”. Turkish Studies 5/4 (2010), 291-304.
  8. Dokgöz, Derviş. “İşârî/Tasavvufî Tefsirlerde Ahkam Ayetlerinin Yorumlanmasında İ’tibâr Yönteminin Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 37 (Nisan 2021), 42-60.
  9. Ebu Zehra, Muhammed. İslam Hukuku Metodolojisi. çev. Abdülkadir Şener. Ankara: Fecr Yayınevi, 1994.
  10. Ece, Abdurrahman. “Bana Cevâmiu’l-Kelim (Özlü Sözler) Verildi’ Hadisinin Tahlili”. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 13 (2019), 57-89.
  11. Erturhan, Sabri. Fıkıh Usulüne Giriş. Sivas: Asitan Kitap, 2014. Feyyûmî, Ahmed b. Muha