Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightHorasan’ın bölge tefsir birikimine etki eden tefsir yöntemleri ile dirayet yönü ağır basan tefsirler başta olmak üzere tefsirin bazı farklı formların ilk coğrafyalarından biri olduğu kanaatine varılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Horasan, İslâm devletinin ilk fetih coğrafyalarından olmasının yanı sıra tefsir ilmi özelinde mümtaz şahsiyetlerin yetiştiği ve mezkûr ilmin te’liflerine çeşitlilik kazandıran bir bölgedir. Bu makalede Horasan’ın, Zemahşerî (öl. 538/1144) ile sona eren mütekaddim dönemde tefsir ilmindeki durumu ele alınmaktadır. Binaenaleyh hicrî asırlar özelinde bölge müfessirlerinin tefsir ilmine sunduğu katkılar genel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışma şekillendirilirken nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, geniş bir literatür taramasının ardından bölge tefsir faaliyetleri ile ilgili kadîm ve muasır ulemanın te’lif ettiği eserlerden geniş ölçüde istifade edilmiştir. Horasan, günümüz tefsir anlayışının ilk örnekleri ile birlikte Hicrî III. asırdan sonra amelî/itikâdî mezheplerin oluşum alanı olan ve dirayet yönü ağır basan tefsirlerin de ilk referans coğrafyalarından birisidir. Bu bakımdan çalışmada dirayet tefsirlerinin alt dalları olarak nitelendirilebilecek tefsir türlerinin bölgede yayılımı ve sebepleri ele alınmıştır. Mütekaddim döneme kadarki zaman diliminde Nîşâbûr Okulu olarak adlandırılan tefsir oluşumu da genel tefsir birikimine katkıda bulunmuştur. Horasan’ın bölge tefsir birikimine etki eden tefsir yöntemleri ile dirayet yönü ağır basan tefsirler başta olmak üzere tefsirin bazı farklı formların ilk coğrafyalarından biri olduğu kanaatine varılmıştır.
Abstract
Khurāsān is not only one of the first regions conquered by the Islamic state but also a region that produced distinguished figures in exegesis and contributed to the diversity of exegetical works. This article examines the situation of Quranic exegesis in Khurāsān up to the early period, which ended with al-Zamakhsharī (d. 538/1144). Therefore, the contributions of the region’s exegetes to the science of al-tafsīr, particularly in the hijrī centuries, are discussed from a general perspective. While forming the study, qualitative research methods were used, and after an extensive literature review, works written by ancient and contemporary scholars on exegesis activities in the relevant region were widely benefited from. Khurāsān along with the first examples of modern interpretation of the Qurʾān, is one of the primary reference regions for the formation of practical/doctrinal schools of thought after the 3rd century, and for interpretations that emphasize al-dirāyah. In this respect, the study examines the spread and reasons for the types of al-dirāyah interpretation that can be considered sub-branches of rational interpretation in the region. Up until the early period, the exegetical tradition known as the Nīsābūr School also contributed to the general accumulation of exegetical knowledge. Based on the significant commentators, it is concluded that Khurāsān was one of the first regions for various forms of interpretation, particularly those emphasizing al-dirāyah alongside exegetical methods that have influenced the region’s exegetical tradition.