Dergiler / Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi / 2021 / Sayı: 31

Tostoraman’dan Yayazula’ya: Gruffalo’nun Türkçedeki Sessel Yolculuğu

From Tostoraman to Yayazula: Aural Journey of the Gruffalo in Turkish

Sayfa
70–90
Yayın Tarihi
2021-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada aynı metnin farklı çevirilerinde sessel öğelerin çevrilmesinde kullanılan stratejiler ve bunların etkileri incelenerek çocuk yazını çevirisine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Julia Donaldson’ın ödüllü kitabı The Gruffalo telif haklarının bir yayınevinden başka bir yayınevine geçmesi ile kısa süre içinde Türkçeye iki kez çevrilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma böylece iki çevirmenin/yayınevinin kullandıkları sessel özelliklerin çeviri stratejilerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada aynı metnin farklı çevirilerinde sessel öğelerin çevrilmesinde kullanılan stratejiler ve bunların etkileri incelenerek çocuk yazını çevirisine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:çocuk yazını · çeviri · yeniden çeviri

Özet

Julia Donaldson’ın ödüllü kitabı The Gruffalo telif haklarının bir yayınevinden başka bir yayınevine geçmesi ile kısa süre içinde Türkçeye iki kez çevrilmiştir. Dolayısıyla, kitaba adını veren Gruffalo karakteri önce Tostoraman olarak çevrilmiş, ikinci çeviride Yayazula’ya evirilmiştir. Çalışma, bu bilgiler ışığında aynı kaynak metnin iki çevirisini sessel birimler karşılaştırmaktadır. Çalışma böylece iki çevirmenin/yayınevinin kullandıkları sessel özelliklerin çeviri stratejilerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Betimleyici nitelikteki çalışmada, sessel unsurlar olarak uyaklar, ses benzeşmeleri, ses yinelemeleri, ikilemeler ve okuyucunun ses kullanımını belirleyen bir öğe olması itibariyle kullanılan yazı tipi, harflerin yazılışı incelenmiştir. Tostoraman’ın ses benzeşmelerine ve uyak kullanımına daha fazla önem vererek, yazı tipini kaynak metinde olduğu gibi tutarak kaynak metindeki işleve daha fazla yaklaştığı saptanmıştır. Çalışmada aynı metnin farklı çevirilerinde sessel öğelerin çevrilmesinde kullanılan stratejiler ve bunların etkileri incelenerek çocuk yazını çevirisine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır.

Abstract

Julia Donaldson’s award-winning book The Gruffalo was translated into Turkish twice within a short span of time due to the transfer of the publishing rights from one publishing house to another. Gruffalo, the title given to the book and the main character of the book, translated as Tostoraman in the first translation evolved into Yayazula with this change. It is against this background that the paper attempts to examine the sound related translating strategies of the same source text. By comparing the two translations with the source text and with each other, the paper attempts to reveal the strategies resorted to by the two translations/translators/publishing houses. The paper argues that Tostoraman creates the effect aimed to be created in the source culture through attaching more importance on the use of sounds, rhyme, alliteration and the fonts. It is hoped that the paper contributes to the retranslation studies in children’s literature by shedding light on the strategies, and effects of the different translations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERZURUMLU, Ö. A. (2021). Tostoraman’dan Yayazula’ya: Gruffalo’nun Türkçedeki Sessel Yolculuğu. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, Sayı: 31, 70–90. https://ajindex.com/articles/385166

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Aktaş, U. (2013, 26 Temmuz). Minik fare Tostoraman. https://haritametoddefteri.wordpress.com/2013/07/26/minik-fare-tostoraman/
  2. Bassnett, S. (1991). Translation studies. Methuen. Berk Albachten, Ö., & Tahir Gürçağlar, Ş. (Ed.). (2019). Perspectives on retranslation: Ideology, paratexts, methods. Routledge. Chandler, M. (2021, 21 Ocak). MCB holds online celebration as the Gruffalo racks up 105 translations. https://www.thebookseller.com/news/mcb-celebrates-105-translations-gruffalo-1234197
  3. Çeliktaban, D. (2016, 20 Nisan). Tostoraman Minik fare tehlikeli hayvanların hakkından geliyor. https://hthayat.haberturk.com/anne-baba/cocuk-kitaplari/haber/1020159-tostoraman
  4. Desmidt, I. (2009). Re(translation) revisited. Meta, 54(4), 669–683. https://doi.org/10.7202/038898ar
  5. Dinçkan, Y. (2017). Çocuk yazınında sessel öğelerin çevirisinin önemi. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi. 23, 55-71.
  6. Donaldson, J. (1999). The Gruffalo. Macmillan Children’s Books. Donaldson, J. (2004). The Gruffalo’s child. Macmillan Children’s Books. Donaldson, J. (2007). Tostoraman. (Y. Türker, Çev). Macmillan & Popcore: Belçika. Donaldson, J. (2015). Yayazula. (A. Berktay, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. Donaldson, J. (2020). Yayazula’nın çocuğu. (A. Berktay, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 7. Basım. Du Nour, M. (1995). Retranslation of children’s books as evidence of changes of norms. Target 7(2), 327. 346. https://doi.org/10.1075/target.7.2.08dun
  8. Erten, A. (2011). Çocuk yazını çevirisine yaklaşımlar. Hacettepe Yayıncılık. Farenin fendi Tostoraman’ı Yendi, (2010, 24 Şubat). http://www.birdolapkitap.com/2010/02/24/farenin- fendi-tostoramani-yendi/ Frank, H. (2007). Cultural encounters in children’s literature images of Australia in French Translation. Routledge. Franklin-Wallis, O. (2020, 17 Aralık). How Julia Donaldson conquered the World, one rhyme at a time, https://www.theguardian.com/news/2020/dec/17/julia-donaldson-conquered-world-one-rhyme-at-a- time-childrens-literature-gruffalo Greenaway, H. (2012, 5 Ağustos). Dinnae go down the woods today becasue the beastie’s back… and he’s Scottish, https://www.dailyrecord.co.uk/special-features/book-club/the-gruffalo-has-been-translated- into-43-languages-1221569 Kansu Yetkiner, N. (2010). Çocuk yazınındaki dilsel ve dil ötesi normlar bağlamında Felaket Henry serisinin Türkçeye çevirileri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 27(2), 55-77.
  9. Karadağ, A. (2018). Çeviri çocuk edebiyatı bağlamında asimetrik gü