Dergiler / Artuklu Akademi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Ahmet Hilmi Koğî’nin “er-Risâletu’l-Hilmiyye fî’l- Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye” Adlı Risalesinin Haşiyesiyle Birlikte Edisyon Kritiği

Sayfa
215–264
Yayın Tarihi
2021-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından özet bir şekilde Koğî’nin hayatı ve eserlerine değinilmiş ve muhteva ve kaynakları açısından risâlenin tahlili yapılarak tahkiki gerçekleştirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ahmet Hilmi Koğî (ö. 1996), Şark medrese geleneğinin önemli simalarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Üretken bir âlim olan Koğî, gramer, fıkıh, tefsir, tecvit, münazara, mantık, itikat ve vad‘ gibi temel İslam bilimlerinin farklı ilim dallarında birçok eser kaleme aldı.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından özet bir şekilde Koğî’nin hayatı ve eserlerine değinilmiş ve muhteva ve kaynakları açısından risâlenin tahlili yapılarak tahkiki gerçekleştirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap Dili · Koğî · Vad' İlmi

Özet

Ahmet Hilmi Koğî (ö. 1996), Şark medrese geleneğinin önemli simalarından biridir. Koğî, Medrese hayatından sonra imamlık göreviyle birlikte tedrisat faaliyetlerinde bulundu. Aynı zamanda iyi bir hattat da olan Koğî, tarihin tozlu raflarında kalmış onlarca eseri istinsah edip tashih, tahkik ve tahlil etti. Üretken bir âlim olan Koğî, gramer, fıkıh, tefsir, tecvit, münazara, mantık, itikat ve vad‘ gibi temel İslam bilimlerinin farklı ilim dallarında birçok eser kaleme aldı. Koğî’nin Arap diliyle alakalı birçok risalesi bulunmaktadır. Bu risalelerinden biri de er-Risâletu’l-Hilmiyye fi’l-Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye adlı çalışmasıdır. İlim dünyasında pek de bilinmeyen bu risâlede Arap dilinde vad‘ ilmiyle alakalı kurallar ele alınmıştır. Koğî, dile getirdiği vad‘ ilmine dair kuralların daha iyi anlaşılması için bu risâlesine bir haşiye kaleme almıştır. Elimizdeki nüsha müellifin kendi el yazısı olup metin üstte haşiye altta olacak şekilde yazılmıştır. Buna ilaveten hem metnin hem de haşiyenin kenarlarında yer yer ta‘likler de mevcuttur. Edisyon kritiğinden ibaret olan bu çalışmayla, Koğî’nin bu veciz çalışmasını ilgililerin istifadesine sunmak ve böylece ilim dünyasına bir katkıda bulunmak gaye edinilmiştir. Bu çerçevede çalışmanın girişinde ana hatlarıyla vad‘ ilmi ele alınmıştır. Ardından özet bir şekilde Koğî’nin hayatı ve eserlerine değinilmiş ve muhteva ve kaynakları açısından risâlenin tahlili yapılarak tahkiki gerçekleştirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TEKİN, A. (2021). Ahmet Hilmi Koğî’nin “er-Risâletu’l-Hilmiyye fî’l- Kavâ‘idi’l-Vad‘iyye” Adlı Risalesinin Haşiyesiyle Birlikte Edisyon Kritiği. Artuklu Akademi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 215–264. https://ajindex.com/articles/371912

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Akpınar, Cemil. “Hasan Çelebi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1997, XVI, 313-315.
  2. Alak, Musa. Meşihat Müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi’nin Vaz‘ İlmine Dair Risâlesi. Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlmî Dergisi, 11/12, (2011): 192-205. -------------, Meşihat Müsteşarı Eğinli İbrahim Hakkı Efendi'nin Vaz' İlmine Dair Risâlesinin Tahkik ve Tahlili. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25, (2011): 29-76.
  3. Anay, Harun. “Devvânî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1994, IX, 257-262. ‘Anter, Abdulhamid. ‘İlmu’l-Vad‘, Kuveyt: Dâru’z-Zâhiriyye, 2017.
  4. Aydın, Cengiz, “Ali Kuşçu”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1989, II, 408-410. el-Bağdadî, İsmail Paşa. Hediyyetu’l-ʿÂrifîn Esmâʾu’l-Muellifîn ve Âsâru’l-Musannifîn, İstanbul: thk. Komisyon, 1951.
  5. Bolelli, Nusrettin, “XVIII.-XX. Yüzyıllarda Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Arapça Öğretimi”. Medrese ve İlahiyat Kavşağında İslâmî İlimler Sempozyumu tam metin kitabı, 2013
  6. Bingöl, Bingöl Üniversitesi Yayınları, (Bingöl: 2013), 627. Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri, haz. A. Fikri Yavuz-İsmail Özen Meral, İstanbul: Meral Matbaacılık, 1972. el-Câhiz, Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Kinânî. el-Beyân ve’t-Tebyîn, Beyrut: Mektebetu’l-Hilâl, 1423. Curcânî, Ali b. Muhammed b. Ali es-Seyyid eş-Şerîf. et-Ta‘rîfât, Beyrût: Dâru’l-Kutubi’l- ‘İlmiyye, 1983. ----------, Hâşiyetu’s-Suğrâ li’s-Seyyid eş-Şerîf ‘ala’l-Kutb, İstanbul: 1318, Çuhadar, Mustafa. “İbn Yaîş”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 1999, XX, 445-446. Dede Cöngî, Kemâlüddîn İbrâhîm b. Bahşî b. İbrâhîm. Risâletu’l-Vad‘, (Mecmû‘atun Teştemilu ‘alâ Hamsi Resâil), Diyarbakır: Mektebetu Seyda, 2018.
  7. Demir, Ramazan. “Eğinli İbrahim Hakkı Efendi ve Metnun Fi’l-Vaz‘ Adlı Risalesi”, Şarkiyat Mecmuası, 13 (2011): 39-42.
  8. Durmuş, İsmail. “İsferâyînî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2000, XXII, 516-517. ----------, “Semerkandî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2009, XXXVI, 472-473.
  9. Fazlıoğlu, Şükran. ‘‘Vaz‘”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2012, XLII, s.576-578. el-Eğinî, İbrahim Hakkı b. Halîl. Metnun fî’l-Vad’, (Mecmû‘atu’l-Vad‘iyye), İstanbul: tsz. el-Eğinî, Muhammed Rahmî b. Ahmed Nâzif. el-ʿUcâletu’r-Rahmiyye Şerhu’r-Risâleti’l-Vadʿiyye, (Mecmû‘atu’l