KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tıp Hukuku Dergisi / 2020 / Cilt: 9 - Sayı: 17

METİL FENİDAT (RİTALİN) KULLANIMI İNSAN GELİŞTİRME TARTIŞMALARINA IŞIK TUTUYOR: TEDAVİ EDİCİ VE TEDAVİ EDİCİ OLMAYAN KULLANIM

(THE USE OF METHYL PHENIDATE IS LIGHTING FOR HUMAN ENHANCEMENT DISCUSSIONS: TREATMENT AND NON-TREATMENT USE)

Serkan ÇINARLI
Ziya BATUHAN
Sayfa
21–54
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma ile insan geliştirme, insanvarlığını olumlu yönde arttırma veya insan ile ilgili iyileştirme kavramına genel bir bakış yapılarak, çalışmalarda bir örnek olarak gösterilenpsikostimulan olan metil fenidat’ın ‘‘ticari ismi ile Ritalin olarak bilinen’’incelenmesi ile konunun anlaşılmasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.Ritalin bir yandan tedavi edici olarak dikkat eksikliği hiperaktivitebozukluğunda (DEHB) kullanılırken diğer taraftan çocukların okul başarısını arttırmak veya iş yaşamında yetişkinlerin başarısını arttırmak amacıyla tedavi edici olmayan kullanımı ile insan geliştirme tartışmalarına ışık tutabilir.Etik tartışmalar devam ederken mevcut yasal düzenlemelerden faydalanarak hukuki boyut ele alınabilir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Biyoteknolojinin sağladığı ilerlemeler ile tedavi edici ve tedaviedici olmayan insan geliştirme uygulamalarından olan ilaç kullanımlarıda her zaman tartışma konusu olmuştur ve çoğu durumda bu kullanımların sınırlarını belirlemek de zordur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Biyoteknolojinin sağladığı ilerlemeler ile tedavi edici ve tedaviedici olmayan insan geliştirme uygulamalarından olan ilaç kullanımlarıda her zaman tartışma konusu olmuştur ve çoğu durumda bu kullanımların sınırlarını belirlemek de zordur.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma ile insan geliştirme, insanvarlığını olumlu yönde arttırma veya insan ile ilgili iyileştirme kavramına genel bir bakış yapılarak, çalışmalarda bir örnek olarak gösterilenpsikostimulan olan metil fenidat’ın ‘‘ticari ismi ile Ritalin olarak bilinen’’incelenmesi ile konunun anlaşılmasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.Ritalin bir yandan tedavi edici olarak dikkat eksikliği hiperaktivitebozukluğunda (DEHB) kullanılırken diğer taraftan çocukların okul başarısını arttırmak veya iş yaşamında yetişkinlerin başarısını arttırmak amacıyla tedavi edici olmayan kullanımı ile insan geliştirme tartışmalarına ışık tutabilir.Etik tartışmalar devam ederken mevcut yasal düzenlemelerden faydalanarak hukuki boyut ele alınabilir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Biyoteknolojinin sağladığı ilerlemeler ile tedavi edici ve tedaviedici olmayan insan geliştirme uygulamalarından olan ilaç kullanımlarıda her zaman tartışma konusu olmuştur ve çoğu durumda bu kullanımların sınırlarını belirlemek de zordur. Çalışma ile insan geliştirme, insanvarlığını olumlu yönde arttırma veya insan ile ilgili iyileştirme kavramına genel bir bakış yapılarak, çalışmalarda bir örnek olarak gösterilenpsikostimulan olan metil fenidat’ın ‘‘ticari ismi ile Ritalin olarak bilinen’’incelenmesi ile konunun anlaşılmasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.Ritalin bir yandan tedavi edici olarak dikkat eksikliği hiperaktivitebozukluğunda (DEHB) kullanılırken diğer taraftan çocukların okul başarısını arttırmak veya iş yaşamında yetişkinlerin başarısını arttırmak amacıyla tedavi edici olmayan kullanımı ile insan geliştirme tartışmalarına ışık tutabilir.Etik tartışmalar devam ederken mevcut yasal düzenlemelerden faydalanarak hukuki boyut ele alınabilir

Abstract

Advances in biotechnology and drug use from therapeutic and non-therapeutic human development practices have always been controversial, and in many cases it is difficult to determine the limits of these uses. An overview of the concept of human enhancement, positive growth of human existence or improvement of human beings, and an analysis of the psychostimulant methyl phenidate ‘‘ known as Ritalin ’’ has been tried to contribute to the understanding of the subject. On the one hand, Ritalin can be used as a therapeutic treatment of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), while on the other hand it may shed light on human development discussions with non-therapeutic use of children in order to increase school success or to improve the success of adults in business life.While the ethical debates continue, the legal dimension can be taken into consideration by using the existing legal arrangements.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇINARLI, S., BATUHAN, Z. (2020). METİL FENİDAT (RİTALİN) KULLANIMI İNSAN GELİŞTİRME TARTIŞMALARINA IŞIK TUTUYOR: TEDAVİ EDİCİ VE TEDAVİ EDİCİ OLMAYAN KULLANIM. Tıp Hukuku Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 17, 21–54. https://ajindex.com/articles/361609

Kaynakça (11)

  1. Brownsword R. (2008): ‘‘Regulating Nanomedicine – The Smallest of Our Concerns?’’,In: Nanoethics 2, s.73-86.
  2. Coghill, D. (2005): ‘‘Attention-deficit hyperactivity disorder: should we believe themass media or peer-reviewed literature?’’, In: Psychiatric Bulletin 29, s. 288–291.
  3. Eberbach, Wolfram H., “Möglichkeiten und rechtliche Beurteilung der Verbesserung des Menschen – Ein Überblick”, Menschen (Albrecht Wienke /Wolfram Eberbach /Hans-Jürgen Kramer /Kathrin Janke (Hrsg.), Berlin Heidelberg 2009, s. 1-39.
  4. Funk, Cary, Brian Kennedy, and Elizabeth Podrebarac Sciupac, “U.S. Public Wary of Biomedical Technologies to 'Enhance' Human Abilities,” Pew Research Center: Internet, Science & Tech, July 26, 2016,s.10-11
  5. Greely H. (2004):
  6. Disabilities, Enhancements, and the Meanings of Sports. ResearchPaper No.82, Stanford Law School Greely, H., Sahakian, B., Harris, J., Kessler, R.C., Gazzaniga, M., Campbell, P., Farah, M.J. (2008): ‘‘Towards responsible use of cognitive enhancing drugs by the healthy’’, In: Nature 456, s.702-705.
  7. Guerra G. (2008): ‘‘European Regulatory Issues in Nanomedicine’’, In: Nanoethics 2,s. 87-97. Guilherme Finger; Emerson Rodrigues da Silva; Asdrubal Falavigna,Use of methylphenidate among medical students: a systematic review,Rev. Assoc. Med. Bras. vol.59 no.3 São Paulo May/June 2013,s.285-289
  8. Hofmann. BMC Medical Ethics. (2017):Limits to human enhancement: nature, disease, therapy or betterment?s.1-11
  9. Höfling, Wolfram, “Salus aut/et voluntas aegroti suprema lex – Verfassungsrechtliche Grenzen des Selbstbestimmungsrechts”, Die Verbesserung des Menschen (Albrecht Wienke /Wolfram Eberbach /HansJürgen Kramer /Kathrin Janke (Hrsg.), Berlin Heidelberg 2009, s. 119-127. http://www.adhd-institute.com/burden-ofadhd/epidemiology/gender/ http://www.frontlinegenomics.com/blog/11167/gattacagenetically-enhanced-humans-fact-fiction/ https://www.itas.kit.edu/downloads/etag_coua09a.pdf https://www.pewresearch.org/science/2016/07/26/humanenhancement-the-scientific-and-ethical-dimensions-of-striving-forperfection/ https://www.rte.ie/science/human_enhancement.pdf
  10. Metin, Sevtap, Biyo-tıp Etiği ve Hukuk, 2. Baskı, İstanbul 2019.
  11. Mark Coeckelbergh, Human development or human enhancement? A methodological reflection on capabilities and the evaluation of information technologies, Ethics Inf Technol (2011) 13,s.81–92 Nick Bostrom,Rebecca Roache, Ethical Issues in Human Enhancement, 2007,s.1-27 Nutt; D. J., Fone, K., Asherson, P., Bramble, D., Hill, P., Matthews, K., M