Dergiler / Yerbilimleri / 2007 / Cilt: 28 - Sayı: 2

Eybek graniti (Biga Yarımadası, KB Anadolu) üzerine: Yeni jeokimya verileri ışığında yeni bir değerlendirme

Sayfa
75–98
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Geniş iyon ya-rıçaplı (LIL) elementler bakımından zenginleşme, Nb, Ta, P ve Ti bakımından fakirleşmeler magma gelişiminde be­lirgin dalma-batma kayıtlarının varlığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geç Kretase - Erken Tersiyer aralığında Torid-Anatolid platformu ile Sakarya kıtasının çarpışmalarının ardından, kuzeybatı Anadlu'da gelişen yaygın bir magmatik aktivite başlıca granitik plütonlar ve andezitik volkanik kayaçları üretmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eybek graniti, 26-21 My (Geç Oligosen-Erken Miyosen) yaşlıdır ve kabukta sığ derinliklere (en fazla 1.5 km) kadar yükselmiş bir plütonik gövde niteliğindedir.
💡
Sonuç & Katkı:Geniş iyon ya-rıçaplı (LIL) elementler bakımından zenginleşme, Nb, Ta, P ve Ti bakımından fakirleşmeler magma gelişiminde be­lirgin dalma-batma kayıtlarının varlığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Geç Kretase - Erken Tersiyer aralığında Torid-Anatolid platformu ile Sakarya kıtasının çarpışmalarının ardından, kuzeybatı Anadlu'da gelişen yaygın bir magmatik aktivite başlıca granitik plütonlar ve andezitik volkanik kayaçları üretmiştir. Biga Yarımadası'nda yüzeylenen Eybek graniti de bu topluluklardan biridir. Eybek graniti, 26-21 My (Geç Oligosen-Erken Miyosen) yaşlıdır ve kabukta sığ derinliklere (en fazla 1.5 km) kadar yükselmiş bir plütonik gövde niteliğindedir. Granitin etrafında geniş bir kontak metamorfik zon gelişmiş olup, magma sokulum sıcaklığı 728-775°C arasındadır. Diyoritik bileşimli yarı derinlik kayaçları (porfiritler) ve andezitik volkanik kayaçlar ile birlik­te zaman, mekan ve kökende ortaklıklar sergilemekte olup, tipik bir "sub-volkanik plüton" özelliğindedir. Eybek gra­niti petrografik ve jeokimyasal özelliklerine göre başlıca dört tip kayaçtan oluşur. Bunlar; granit, granodiyorit-kuvars diyorit, monzonit-kuyars monzonit ve kataklastik granodiyoritlerdir. Bu kayaç grupları birbirleriyle tedrici geçişlidir­ler. Eybek graniti; metalüminyumlu, subalkalen, orta ve yüksek potasyumlu kalkalkalen özelliktedir. Geniş iyon ya-rıçaplı (LIL) elementler bakımından zenginleşme, Nb, Ta, P ve Ti bakımından fakirleşmeler magma gelişiminde be­lirgin dalma-batma kayıtlarının varlığını göstermektedir. İz ve nadir toprak elementleri içerikleri, elementler arası oranlar ve bunların birbirleriyle karşılaştırılmasıyla birlikte izotop verileri Eybek granitinin manto ve kabuk karışımı hibrid bir magma kaynağından türemiş olduğuna işaret etmektedir. Bölgenin jeolojik evrimi içerisinde, Eybek gra­nitinin, Orta-Geç Eosen dönemindeki dilim kopması ve buna bağlı gelişen magmatizma ile KB Anadolu'da Kazdağ silsilesinin bir çekirdek kompleksi olarak yükselme evresi (~ 24 MY) arasındaki kritik bir dönemde geliştiği düşü­nülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, Ş. C., ALTUNKAYNAK, Ş. (2007). Eybek graniti (Biga Yarımadası, KB Anadolu) üzerine: Yeni jeokimya verileri ışığında yeni bir değerlendirme. Yerbilimleri, Cilt: 28 - Sayı: 2, 75–98. https://ajindex.com/articles/336746

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Ağdemir, N., Kırıkoğlu, M.S., Lehmann, B., and Tietze, J., 1994. Petrology and alterati­on of the epithermal Balya Pb-Zn-Ag deposit, NW Turkey. Mineral Deposita, 29, 366-371.
  2. Akyürek, B. ve Soysal, Y., 1983. Biga yarımada­sı güneyinin (Savaştepe-Kırkağaç-Bergama-Ayvalık) temel jeoloji özellikleri. MTA Dergisi, 95/96, 1-12.
  3. Akdeniz, N., 1980. Başlamış formasyonu. Je­oloji Mühendisliği, 10, 39-47.
  4. Altherr, R., and Siebel, W., 2002. l-type plutonism in a continental back-arc setting: Miocene granitoids and monzonites from the central Aegean Sea, Greece. Contribituons to Mineralogy and Petro­logy, 143,397-415.
  5. Aldanmaz, E., Pearce, J.A., Thirlwall, M.F., and Mitchell, J.G., 2000. Petrogenetic evo­lution of late Cenozoic, post-collision volcanism in western Anatolia. Turkey. Journal of Volcanology and Geothermal Research, 102, 67-95.
  6. Altunkaynak, Ş., 2007. Collision-driven slab breakoff magmatism in northwestern Anatolia, Turkey. Journal of Geology, 115, 63-82.
  7. Altunkaynak, Ş., and Yılmaz, Y., 1998. The Ko­zak magmatic complex; Western Ana­tolia. Journal of Volcanology and Geot­hermal Research, 85, (1-4), 211-231.
  8. Altunkaynak, Ş., and Dilek, Y., 2006. Timing and nature of postcollisional volcanism in western Anatolia and geodynamic implications. In: Postcollisional Tecto­nics and Magmatism in the Mediterra­nean Region and Asia, Y. Dilek and S. Pavlides (eds.), Geological Society of America Special Paper, 409, 321-351.
  9. Altunkaynak, Ş., Genç, Ş.C., Dönmez, M., and Akçay, A.E., 2006. Tertiary post-collisional magmatism in NW Turkey and its geodynamic implications, International Conference on Continental Volcanism (IAVCEI 2006),
  10. Guangzhou, China, Abstracts and Program, p.113. Arculus, R.J., and Powell, R., 1986. Source component mixing in the regions of arcmagma generation. Journal of Geoph­ysical Research, 91, 5913-5926.
  11. Aslaner, M., 1965. Etüde geologique et petrog-raphique de la region d'Edremit-Havran (Turquie). Mineral Research and Exp­loration Institute of Turkey Bulletin, 119., 1-98.
  12. Avigad, D., Garfunkel, Z., Jolivet, L, and Aza-non, J. M., 1997. Back-arc extension and denudation of Mediterranean eclogites. Tectonics, 16, 924-41.
  13. Ayan, M., 1979. Geochronological and petrological studies of the Eybek granodiorite pluton (Edremit). De La Faculte Des Sciences De L'Universite D'Ankara, Se-rieC1,22, 19-31.
  14. Batchelor, R.A., and Bowden, P., 1985. Petro­genetic interpretation of granitoid rock series using multicationic parameters. Chemical Geology, 48, 43-55. Bing