KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yerbilimleri / 2006 / Cilt: 27 - Sayı: 3

İstanbul Boğazı deniz tabanı morfolojisini denetleyen etkenler: Son buzul dönemi sonrası aşınma izlerinin kanıtları

Factors controlling the sea floor morphology of the Strait of İstanbul: Evidences of an erosional event after last glacial maximum

Erkan GÖKAŞAN
HÜSEYİN TUR
Berkan ECEVİTOĞLU
TOLGA GÖRÜM
Ahmet TÜRKER
Buğser TOK
Halim BİRKAN
Sayfa
143–161
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Deniz tabanı şekillenmesini en etkin olarak denetleyen aşınım etkisi kendisini, boğaz çökellerinin üst bölümünü oluşturan paralel tabakalı istifin yaygınca erozyona uğramış olması ile göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul Boğazı, bir akarsu vadisinin tektonik olarak evrimleştiği dar bir kanaldır ve evrimi sırasında boğaz kanalının içerisine kalın bir çökel istif depolanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıntılı sismik ve batimetrik inceleme, günümüz boğaz tabanı şekillenmesinde üç önemli faktörün etkisini gösterir.
💡
Sonuç & Katkı:Deniz tabanı şekillenmesini en etkin olarak denetleyen aşınım etkisi kendisini, boğaz çökellerinin üst bölümünü oluşturan paralel tabakalı istifin yaygınca erozyona uğramış olması ile göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aşınım · İstanbul Boğazı · paleoşinografi

Özet

İstanbul Boğazı, bir akarsu vadisinin tektonik olarak evrimleştiği dar bir kanaldır ve evrimi sırasında boğaz kanalının içerisine kalın bir çökel istif depolanmıştır. Ayrıntılı sismik ve batimetrik inceleme, günümüz boğaz tabanı şekillenmesinde üç önemli faktörün etkisini gösterir. Bu etkenler; deniz tabanında yaygın bir aşınım, ağırlıklı olarak sediman sürüklenmeleri ve kitle hareketleri olarak izlenen birikim ve faylanma olarak gözlenmektedir. Deniz tabanı şekillenmesini en etkin olarak denetleyen aşınım etkisi kendisini, boğaz çökellerinin üst bölümünü oluşturan paralel tabakalı istifin yaygınca erozyona uğramış olması ile göstermektedir. Söz konusu aşınım yüzeyi, günümüzde önemli ölçüde İstanbul Boğazı deniz tabanını oluşturur. Aşınmaya uğramış olan çökel miktarı ise, yaklaşık olarak 2x108 m3 olarak hesaplanmıştır. Sismik veri üzerinde belirlenen aşınım miktarı ve deniz tabanı morfolojisi, söz konusu aşınmayı oluşturan akıntının güneyden kuzeye doğru geliştiğini göstermektedir. Mevcut kanıtlar, söz konusu kanalın, son buzul dönemi ardından yükselen Akdeniz sularının boğazı geçip Karadeniz’i doldurması sırasında gelişmiş olduğu şeklindedir

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖKAŞAN, E., TUR, H., ECEVİTOĞLU, B., GÖRÜM, T., TÜRKER, A., TOK, B., BİRKAN, H. (2006). İstanbul Boğazı deniz tabanı morfolojisini denetleyen etkenler: Son buzul dönemi sonrası aşınma izlerinin kanıtları. Yerbilimleri, Cilt: 27 - Sayı: 3, 143–161. https://ajindex.com/articles/336622

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aksu, A. E., Hiscott, R. N., and Yaşar, D., 1999. Oscil- lating Quaternary water levels of the Mar- mara Sea and vigorous outflow into the Aegean Sea from the Marmara Sea-Black Sea drainage corridor. Marine Geology, 153, 275-302.
  2. Aksu, A. E., Hiscott, R, N., Yaşar, D., İşler, F. I., and Marsh, S., 2002. Seismic stratigraphy of Late Quaternary deposits from the south- western Black Sea shelf: evidence for non- catastrophic variations in sea-level during the last 10 000 yr. Marine Geology, 190 (1-2), 61-94.
  3. Alavi, S. N., Okyar, M., and Timur, K., 1989. Late Qua- ternary sedimentation in the Strait of Bos- phorus: High resolution seismic profiling. Marine Geology, 89, 185-205.
  4. Algan, O., Çağatay, N., Tchepalyga, A., Ongan, D., Eastoe, C., and Gökaşan, E., 2001. Stratig- raphy of the sediment infill in Bosphorus Strait: Water exchange between the Black and Mediterranean Seas during the last glacial Holocene. Geo-Marine Letters, 20 (4), 209-218.
  5. Algan, O., Gökaşan, E., Gazioğlu, C., Yücel, Z. Y., Alpar, B., Güneysu, C., Kırcı, E., Demirel, S., Sarı, E., and Ongan, D., 2002. A high- resolution seismic study in Sakarya Delta and submarine canyon, southern Black Sea shelf. Continental Shelf Research, 22 (10), 1511-1527.
  6. Andrussow, N., 1900. Bosphorus und Dardanellen. Annuarie Geologique et Mineralogiqe de la Russe, 4, 3-10.
  7. Ballard, R. D., Coleman, D. F., and Rosenberg, G. D., 2000. Further evidence of abrupt Holoce- ne drowning of the Black Sea shelf. Marine Geology, 170, 253-261.
  8. Beşiktepe, Ş. T., Sur, H. I., Özsoy, E., Latif, M. A., Oğuz, T., and Ünlüata, A., 1994. The cir- culation and hydrography of the Marmara Sea. Progress in Oceanography, 34, 285- 334. Cvijic, J., 1908. Grundlinien der Geographie und Ge- ologie von Mazedonien und Altserbien. Petermans Mitteilungen Erganzungsheft, I(162), Gotha. Çağatay, M. N., Görür, N., Algan, O., Eastoe, C., Tchapalyga, A., Ongan, D., Kuhn, T., and Kuşçu, İ., 2000. Last glacial-Holocene paleoceanography of the Sea of Marma- ra: timing of the last connections with the Mediterranean and the Black Sea. Marine Geology, 167, 191-206.
  9. Darkot, B., 1938.
  10. Boğazların Menşei, Coğrafi Araştır- malar. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fa- kültesi, Coğrafya Enstitüsü Yayını, No: 4, 1-14.
  11. Demirbağ, E., Gökaşan, E., Oktay, F. Y., Şimşek, M., and Yüce, H., 1999. The last sea level changes in the Black Sea: Evidence from seismic data. Marine Geology, 157, 249- 265. Di Iorio, D., and Yüce, H., 1999. Observations of Me- diterranean flow into t