KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yerbilimleri / 2018 / Cilt: 39 - Sayı: 3

Yeşilırmak Havzası Mekânsal Yağış Dağılımına ait Değişiminin Deterministik ve Stokastik Yöntemlerle Belirlenmesi

M. Murat KALE
Sayfa
263–276
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sonuçları iki grupta toplanabilir. (i) OK yöntemi ile yapılan modelleme IDW yöntemi ile yapılan modellemeye göre daha iyi sonuçlar vermiştir. (ii) İkinci otuz yıllık dönemde havza genelinde yağış yüksekliği artış eğilimindedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, deterministik ve stokastik yöntemler bir arada kullanılarak Yeşilırmak Havzası için mekânsal yağış dağılımını en iyi temsil eden modelin belirlenmesi ve mekânsal yağış dağılımına ait değişiminin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, otuz meteoroloji gözlem istasyonuna ait 1954 – 2014 yılları arasındaki yağış veri seti kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sonuçları iki grupta toplanabilir. (i) OK yöntemi ile yapılan modelleme IDW yöntemi ile yapılan modellemeye göre daha iyi sonuçlar vermiştir. (ii) İkinci otuz yıllık dönemde havza genelinde yağış yüksekliği artış eğilimindedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2014 Verileri
⚙️Değişkenler:IDW · Mekânsal yağış dağılımı · Yeşilırmak Havzası

Özet

Bu çalışmada, deterministik ve stokastik yöntemler bir arada kullanılarak Yeşilırmak Havzası için mekânsal yağış dağılımını en iyi temsil eden modelin belirlenmesi ve mekânsal yağış dağılımına ait değişiminin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Çalışmada, otuz meteoroloji gözlem istasyonuna ait 1954 – 2014 yılları arasındaki yağış veri seti kullanılmıştır. Havzayı en iyi temsil eden modelin belirlenmesi için deterministik yöntemlerden Uzaklığın Tersi ile Ağırlıklandırma (IDW) ve stokastik yöntemlerden Ortalamasız Kriging (OK) yöntemi kullanılmıştır. Yağış modellerinin doğruluğu Çapraz Geçerlilik (Cross-Validation) analiz yöntemiyle test edilmiş ve modellerin karşılaştırılmasında Ortalama Hata (ME), Ortalama Mutlak Hata (MAE), Karekök Ortalama Hata (RMSE) ve Standardize Karekök Ortalama Hata (RMSSE) değerlerinden faydalanılmıştır. En uygun model seçiminden itibaren 1954 – 1984 ve 1984 – 2014 dönemlerine ait mekânsal yağış haritaları oluşturulmuş ve değişim araştırılmıştır. Çalışma sonuçları iki grupta toplanabilir. (i) OK yöntemi ile yapılan modelleme IDW yöntemi ile yapılan modellemeye göre daha iyi sonuçlar vermiştir. (ii) İkinci otuz yıllık dönemde havza genelinde yağış yüksekliği artış eğilimindedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KALE, M. M. (2018). Yeşilırmak Havzası Mekânsal Yağış Dağılımına ait Değişiminin Deterministik ve Stokastik Yöntemlerle Belirlenmesi. Yerbilimleri, Cilt: 39 - Sayı: 3, 263–276. https://ajindex.com/articles/336600

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ahrens, B., 2006. Distance in spatial interpolation of daily rain gauge data. Hydrology and Earth System Sciences, 10(2), 197- 208. Atalay, İ., 1982. Türkiye Jeomorfolojisine Giriş. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Yayın No: 9, İzmir.
  2. Atalay, İ., 1986. Uygulamalı Hidrografya. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. Yayın No: 38, İzmir.
  3. Aydın, O., 2014. Türkiye’de yıllık ortalama toplam yağışın kriging yöntemiyle belirlenmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara (yayımlanmamış). Aydın, O., ve Çiçek, İ., 2013. Ege bölgesindeki yağışın mekânsal dağılımı. Coğrafi Bilimler Dergisi, 11 (2), 101-120.
  4. Aydın, O., and Çiçek, İ., 2015. Geostatistical Interpolation of Precipitation in Turkey. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken. Avcı, K.M., Erkal, T., ve San, B.T., 2003. Yeşilırmak Deltası kıyı çizgisi değişiminin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yöntemi ile incelenmesi. Maden Tetkik ve Arama (MTA), Rapor no: 10612, Ankara.
  5. Avcı, K.M., Erkal, T., and San, B.T., 2004. Practical detection of coastline changes of the Yeşilırmak Delta using remote sensing and GIS techniques, northern Turkey. Proceedings of International Symposium on Earth System Sciences 2004,
  6. İstanbul.
  7. Bailey, T.C., and Gatrell, A.C., 1995. Interactive Spatial Data Analysis. Addison Wesley Longman Limited, Harlow. Bayazıt, M., 1995. Hidroloji. İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları,
  8. İstanbul.
  9. Bivand, R.S., Pebesma, E.J., and Gómez-Rubio, V., 2008. Applied Spatial Data Analysis with R (Use R). Springer, New York. Chun, Y., and Griffirth, D.A., 2013. Spatial Statistics&Geostatistics. SAGE, London. Delhomme, J.P., 1978. Kriging in the hydrosciences. Advantages in Water Resources, 1(5), 251-266.
  10. Erkal, T., 1991. Çarşamba ovası (yeşilırmak deltası) ve çevresinin jeomorfolojisi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü, İstanbul (yayımlanmamış). Erkal, T., 1995. Plio-Quaternary evolution of the Yeşilırmak Delta, northern Turkey. Geology of the Black Sea Region, A.Erler, T.Ercan, E.Bingöl and S.Örçen (eds.), Proceedings of the International Symposium on the Geology of the Black Sea Region, Ankara.
  11. Ertunç, G., 2013. Kovaryans eşlemeli krigleme yöntemi ile kaynak kestirimi. Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara (yayımlanmamış). Fetter, C.W., 1994.
  12. Applied Hydrogeology. Prentice Hall, New Jersey. Fisk, H.N., 1955. Sand facies of recent Mississippi Delta deposit. 4th World Petroleum Congress. Rome. Fot