Dergiler / Yerbilimleri / 2015 / Cilt: 36 - Sayı: 1

Pliyosen Dorutay Havzası (Özalp-Van) Gölsel Çökellerinin Yapısal ve Sedimantolojik Özellikleri

Sayfa
19–30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Deprem kayıtları ve jeomorfolojik veriler, havzanın tektonik açıdan günümüzde de aktif olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Dorutay Havzası, Doğu Anadolu, fasiyes analizi, gölsel çökeller, Özalp-Van, yapısal jeoloji

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap ve Avrasya Plakaları arasında gelişen çarpışma, Miyosen ve sonrasında Van Gölü ve çevresinde birçok dağ arası havzanın oluşumuna sebep olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Deniz seviyesinden 2060 m yükseklikte ve 150 km2 yayılıma sahip olan bu eski gölün sınırları, gölsel çökeller içerisindeki kıyı fasiyesleri yardımıyla belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Deprem kayıtları ve jeomorfolojik veriler, havzanın tektonik açıdan günümüzde de aktif olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Dorutay Havzası, Doğu Anadolu, fasiyes analizi, gölsel çökeller, Özalp-Van, yapısal jeoloji
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2060 · 8 adet
⚙️Değişkenler:Dorutay Havzası · Doğu Anadolu · fasiyes analizi

Özet

Arap ve Avrasya Plakaları arasında gelişen çarpışma, Miyosen ve sonrasında Van Gölü ve çevresinde birçok dağ arası havzanın oluşumuna sebep olmuştur. Bu havzalardan birisi de Van’ın Özalp ilçesinde bulunan Pliyosen Dorutay Havzası’dır. Karbonifer yaşlı metamorfikler ve Kretase ofiyolitlerinden oluşan temel kayaçlar üzerinde uyumsuz olarak gözlenen Pliyo-Kuvaterner yaşlı gölsel çökeller, bu dönemde bölgede bulunan geniş yayılımlı bir gölün varlığını işaret etmektedir. Deniz seviyesinden 2060 m yükseklikte ve 150 km2 yayılıma sahip olan bu eski gölün sınırları, gölsel çökeller içerisindeki kıyı fasiyesleri yardımıyla belirlenmiştir. Gölsel çökellerin, çökelme alt ortamlarının ve ortam koşullarının anlaşılması için sedimanter fasiyes özellikleri incelenmiş ve bölgede 8 adet sedimanter fasiyes ile sığ göl ve gölsel kıyı ortamını temsil eden 2 adet fasiyes birlikteliği ayırt edilmiştir.Dorutay Havzası tektonizmanın oldukça aktif olduğu bir bölgede yer almaktadır. Gerek havza kenarlarında, gerekse çökel dolgusunda gözlenen faylar, havzanın jeolojik evriminde önemli rol oynamaktadır. Özellikle bu çalışmada isimlendirilen Çırakköy Fayı, bölgenin kapalı havzadan açık havza koşullarına geçişinin ana sebebidir. Deprem kayıtları ve jeomorfolojik veriler, havzanın tektonik açıdan günümüzde de aktif olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Dorutay Havzası, Doğu Anadolu, fasiyes analizi, gölsel çökeller, Özalp-Van, yapısal jeoloji

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÜNER, S., OKULDAŞ, C., YILMAZ, A. V. (2015). Pliyosen Dorutay Havzası (Özalp-Van) Gölsel Çökellerinin Yapısal ve Sedimantolojik Özellikleri. Yerbilimleri, Cilt: 36 - Sayı: 1, 19–30. https://ajindex.com/articles/336583

Kaynakça (11)

  1. Altınlı, İ.E., 1966. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun jeolojisi. MTA Dergisi, 67, 1-24.
  2. Arni, P., 1939. Van vilayetinin jeolojisi hakkında rapor. MTA Genel Müdürlüğü, Rapor No: 883, Ankara (yayımlanmamış). Castelle, B., Bonneton, P., Sénéchal, N., Dupuis, H., Butel, R. ve Michel, D., 2006. Dyna- mics of wave-induced currents over an alongshore non-uniform multiple- barred sandy beach on the Aquitanian Coast, France. Continental Shelf Rese- arch, 26, 113–131.
  3. Degens, E. T., Wong, H. K., Kempe, S. ve Kurt- man, F., 1984. A geological study of Lake Van, eastern Turkey. Geologische Rundschau, 73-2, 701–734.
  4. Dewey, J.F., Hempton, M.R., Kidd, W.S.F., Şaroğlu, F. ve Şengör, A.M.C., 1986. Shortening of continental lithosphere: the neotectonics of Eastern Anatolia – a young collision zone, Geological Soci- ety of London, Special Publication, 19, 3–36.
  5. Emre, O., Duman, T.Y., Olgun, Ş., Özalp, S. ve Elmacı, H., 2012. 1:250000 ölçekli Tür- kiye Diri Fay Haritası Serisi, Başkale (NJ38-6) Paftası, Seri No:55, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, An- kara-Türkiye. Galloway, W. E., 1976. Sediments and stratig- raphic framework of the Copper River fan delta. Alaska. Journal of Sedimen- tary Petrology, 46 (3): 721-737.
  6. Kıraner, F., 1959. Van Gölü bölgesinin jeolojik etüdü. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 7 (1), 30-57.
  7. Koçyiğit, A., Yılmaz, A., Adamia, S. ve Kuloshvili, S., 2001. Neotectonic of East Anatolian Plateau (Turkey) and Lesser Caucasus: implication for transition from thrusting to strike-slip faulting. Geodinamica Acta, 14, 177-195.
  8. Koçyiğit, A., 2013. New field and seismic data about the intraplate strike-slip defor- mation in Van region, East Anatolian plateau, E. Turkey, Journal of Asian Earth Sciences, 62, 586-605. KOERI (Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute), 2014. Ulusal Dep- rem İzleme Merkezi, http://udim.koeri. boun.edu.tr, 30 Aralık 2014.
  9. Massari, F. ve Parea, G.C., 1988. Prograditional gravel beach sequences in a moderate to high energy, microtidal marine envi- ronment, Sedimentology, 35, 881-913.
  10. Miall, A.D., 1978. Litofacies types and vertical profile models in braided river deposits, a summery. In: Miall, A.D. (ed) Fluvial Sedimentology. Canadian Society Pet- roleum Geologists Memoir 5, 597-604.
  11. Özkaymak, C., Sözbilir, H., Bozkurt, E., Dirik, K., Topal, T., Alan, H. ve Çağlan, D. 2011. Ekim 2011 Tabanlı-Van Depreminin Sismik Jeomorfolojisi ve Doğu Anado lu’daki Aktif Tektonik Yapılarla İlişkisi. Jeoloji Jeoloji Muhendisliği Dergisi 35