Dergiler / Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 26 - Sayı: 2

OSMANLI DEVLETİ’NDE ESNAF GEDİKLERİNİN HUKUKİ ESASLARI, GELİŞİMİ VE İLGASI

LEGAL BASIS, DEVELOPMENT AND REPEAL OF CRAFTSMEN GEDIK IN THE OTTOMAN EMPIRE

Sayfa
47–76
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede gediğin Osmanlı Devleti’nde esnaflar arasında yaygın olarak kullanıldığı hukuki veya iktisadi anlamı ile gelişimi ve ilgası üzerinde durulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nde gedik askeri, idari, iktisadi ve hukuki alanlarda farklı anlamlarda kullanılan bir terim olarak karşımıza çıkar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aynı zamanda bir İslam hukuku terimi olan gedik kaynaklarda bir tasarruf hakkı veya sınırlı ayni bir hak olarak düzenlenir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede gediğin Osmanlı Devleti’nde esnaflar arasında yaygın olarak kullanıldığı hukuki veya iktisadi anlamı ile gelişimi ve ilgası üzerinde durulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti’nde gedik askeri, idari, iktisadi ve hukuki alanlarda farklı anlamlarda kullanılan bir terim olarak karşımıza çıkar. Aynı zamanda bir İslam hukuku terimi olan gedik kaynaklarda bir tasarruf hakkı veya sınırlı ayni bir hak olarak düzenlenir. Osmanlı uygulamasına bakıldığında gedik özellikle on sekizinci yüzyıldan sonra İslam hukukundaki tasarruf hakkı anlamının dışına çıkarak esnaf kesiminde sahip olunan bir imtiyaz veya ayrıcalığı ifade etmiştir. Dolayısıyla hukuki bir terim olarak gedik, Osmanlı Devleti’ndeki inhisarilik anlamını kazanıncaya kadar bilinen ve uygulanan bir kurumdu. Makalede gediğin Osmanlı Devleti’nde esnaflar arasında yaygın olarak kullanıldığı hukuki veya iktisadi anlamı ile gelişimi ve ilgası üzerinde durulacaktır.

Abstract

In the Ottoman Empire, the gedik is a term used in military, administrative, economic and legal fields in different meanings. Gedik, at the same time which is Islamic law concept, regulated as a right of disposal or a limited right in legal resources. In Ottoman practice, gedik expressed a privilege or prerogative, which is held in the trades section, especially after the 18th century, out of the meaning of the right of disposal in Islamic law. In this article development, repeal and legal or economic meaning, as commonly used by tradesman in the Ottoman Empire, of gedik will be discussed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOYUNCU, N. (2018). OSMANLI DEVLETİ’NDE ESNAF GEDİKLERİNİN HUKUKİ ESASLARI, GELİŞİMİ VE İLGASI. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 26 - Sayı: 2, 47–76. https://ajindex.com/articles/317384

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. AHMET REFİK, Hicri On Birinci Asırda İstanbul Hayatı (1000-1100), İstanbul, 1931.
  2. AKGÜNDÜZ, Ahmet, “Gedik”, TDVİA, C. 13, 1996.
  3. AKGÜNDÜZ, Ahmet, “Osmanlı Hukukunda Gedik Hakkının Menşei ve Gedik Hakkıyla İlgili Ebüssuud’un Bir Risalesi”, Türk Dünyası Araştırmaları, Şubat 1987.
  4. AKGÜNDÜZ, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri ve Hukuki Tahlilleri, 1. Kitab, İstanbul 1990.
  5. AKİPEK, J. G. Türk Eşya Hukuku (Sınırlı Ayni Haklar), Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını, Yayın No: 350, 1974.
  6. ARABACI, Caner, “Kefil”, Ahilik Ansiklopedisi, C. II, Ankara, 2014.
  7. AVCI, Mustafa, Türk Hukuk Tarihi, Konya, Atlas Akademi, 2018.
  8. AYBAY A. - HATEMİ H., Eşya Hukuku Dersleri, İstanbul, İUSBF Yay, 1981.
  9. AYDIN, Mehmet Akif, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, Beta Yay, 2014.
  10. BARDAKOĞLU, Ali, “Ferağ”, TDVİA, C. 12, 1995.
  11. BAYRAM, Selahattin, “Osmanlı Devleti’nde Ekonomik Hayatın Yerel Unsurları: Ahilik Teşkilatı ve Esnaf Loncaları”, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sy. 21, 2012.
  12. BERKİ, Ali Himmet, “Hukuk Esaslarına Uymayan Müesseseler Gedik”, Adalet Dergisi, Yıl: 54, 1963, s. 1159; TDK, Türkçe Sözlük, www.tdk.gov.tr, erişim 10.01.2016. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Evkaf Defterleri (EV.d.), Nu. 9455. BOA MAD.d., Nu. 10110. BOA, C.İKTS, Nu. 4-194, 7 Ocak 1801 (21/Ş /1215 Hicrî). BOA, C.BLD, Nu. 141-7037, 9 Eylül 1784 (23/L /1198 Hicrî). BOA, C.BLD, Nu. 32-1572, 20 Nisan 1831 (08/Za/1246 Hicrî BOA, C.BLD, Nu. 72-3558, 21 Temmuz 1811 (29/C /1226 Hicrî); BOA, C.BLD, Nu. 80- 3996, 22 Eylül 1836 (10/C /1252 Hicrî). BOA, C.BLD., Nu. 123-6124, 2 Mart 1802 ( 27/L /1216 Hicrî). BOA, C.BLD., Nu. 17-810, 24 Ağustos 1797 (01/Ra/1212 Hicrî). BOA, C.BLD., Nu. 68-3398, 9 Mart 1792 (15/B /1206 Hicrî). BOA, C.BLD., Nu.47-2305, 9 Ağustos 1792 (20/Z /1206 Hicrî). BOA, C.DRB, Nu. 41-2035, 19 Ocak 1775 (17/Za/1188 Hicrî). BOA, C.DRB., Nu. 51-2527, 20 Eylül 1799 (19/R /1214 Hicrî). BOA, C.DRB., Nu. 33-1649, 1 Nisan 1810 (25/S /1225 Hicrî). BOA, C.EV, Nu. 128-6368, 14 Mart 1782 (29/Ra/1196 Hicrî). BOA, C.ML., Nu. 605-24972, 30 Mayıs 1764 (29/Za/1177 Hicrî). BOA, Cevdet Adliye, (C.ADL), Nu. 15-917, 25 Ocak 1840 (20/Za/1255 Hicrî). BOA, Cevdet Belediye, (C.BLD), Nu. 121-6033, 26 Eylül 1742 ( 26/B /1155 Hicrî). BOA, Cevdet Darphane, (C.DRB), Nu. 9-403, 28 Mayıs 1799 ( 23/Z /1213 Hicrî); BOA, Cevdet İktisat, (C.İKTS), Nu. 4-194, 7 Ocak 1801 ( 21/Ş /1215 Hicrî). BOA, Cevdet Maliye, (C.ML), Nu. 102-4530, 20 Ekim 1827 ( 29/Ra/1243 Hicrî). BOA, EV.d, Nu. 37943; BOA, Hatt-ı Hümayun (HAT),