Dergiler / Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 3

CEBRİ İCRA KANUNU TASLAĞININ İCRA HUKUK MAHKEMESİ NEZDİNDE İTİRAZ KONULU DÜZENLEMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

EVOLUATION OF THE TURKISH DRAFT DEBT ENFORCEMENT AND BANKRUPTCY ACT’S REGULATIONS REGARDİNG ENFORCEMENT OBJECTIONS SUBJECT TO SPECIAL PROVISIONS

Cengiz Topel Çelikoğlu(BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1261-4379
Sayfa
1551–1600
Yayın Tarihi
2026-09-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Öte yandan, İİK’dan muhafaza olunan yegane icra itirazı olarak, ilamsız icrada ‘takibin geri bırakılması veya iptali’ yoluna ilişkin düzenlemede (CİKT m.97) içeriğe de etkili bazı terim değişiklikleri önerilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZ Adalet Bakanlığınca teşkil olunan Bilim Komisyonu tarafından hazırlanan Cebri İcra Kanun Taslağı (CİKT/ “Taslak”) Eylül 2025’te Bakanlıkça kamuoyuna sunulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, icra hukuk mahkemesi nezdinde yargılaması özel hükümlere tabi usûli taleplerden icra itirazı mahiyetli hukuki koruma araçlarına ilişkin Taslak düzenlemeleri incelenip değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Öte yandan, İİK’dan muhafaza olunan yegane icra itirazı olarak, ilamsız icrada ‘takibin geri bırakılması veya iptali’ yoluna ilişkin düzenlemede (CİKT m.97) içeriğe de etkili bazı terim değişiklikleri önerilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Takip çaresi · İcra itirazı · İcra (hukuk) mahkemesi

Özet

ÖZ Adalet Bakanlığınca teşkil olunan Bilim Komisyonu tarafından hazırlanan Cebri İcra Kanun Taslağı (CİKT/ “Taslak”) Eylül 2025’te Bakanlıkça kamuoyuna sunulmuştur. Bu çalışmada, icra hukuk mahkemesi nezdinde yargılaması özel hükümlere tabi usûli taleplerden icra itirazı mahiyetli hukuki koruma araçlarına ilişkin Taslak düzenlemeleri incelenip değerlendirilmektedir. Taslakta, yeni teşkil olunacak icra hukuk mahkemesi görev alanındaki icra itirazı mahiyetli başvurular, mevcut Kanundan farklı olarak, ilamsız icraya ve takibin kesinleşmesi sonrasına mahsus olup; ‘takibin geri bırakılması veya iptali’ yolundan ibarettir (CİKT m.97 [117/5,124/2]). İlamsız icradaki diğerleri (İİK m.68-68b; 169-170) muhafaza olunmamış, ilamlı icradaki versiyonlarının da (İİK m.33/I-II) usûli rejimi değiştirilmekle ‘icra itirazı’ vasfı son bularak ‘icra davası’ vasfı kazanmıştır. Makalede, öncelikle halihazırda mevcut icra itirazlarından ilamsız icrada adi takiplere ‘itirazın kaldırılması (İİK m.68-68b)’ ve özel ( kambiyo senedine mahsus) takibe ‘itirazın kabulü (İİK m.169-170)’ yollarının lağvolunmasından dönülmesi gerektiği savunulmuştur. Öte yandan, İİK’dan muhafaza olunan yegane icra itirazı olarak, ilamsız icrada ‘takibin geri bırakılması veya iptali’ yoluna ilişkin düzenlemede (CİKT m.97) içeriğe de etkili bazı terim değişiklikleri önerilmektedir. Ayrıca, bu yargısal başvurunun özel takip yollarındaki türevi bakımından da (CİKT m.117/5,124/2) bazı formülasyon noksanlıkları bulunduğu tesbit edilip; değişiklik lüzumu açıklanmıştır.

Abstract

ABSTRACT The Turkish Draft of Debt Enforcement and Bankruptcy Act (CİKT/"Draft"), prepared by the Scientific Commission established by the Ministry of Justice, was presented to the public by the Ministry in September 2025. In this study, Draft regulations regarding procedural claims subject to special provisions in proceedings before the enforcement court and legal protection instruments in the form of enforcement objections are examined and evaluated. In the Draft, judicial request of a nature constituting an enforcement objections within the jurisdiction of the newly established enforcement court of law are limited to ‘the staying or annulling the enforcement proceeding’, being specific to non-judgemental enforcement and the period following the defining the payment order (CİKT art.97,117/5,124/2). Others in non-judgemental enforcement (İİK art.68-68b; 169-170) have not been preserved, and neither have their versions in judgemental enforcement (İİK art.33/I-II) by changing the procedural regime, the nature of the 'enforcement objection' ceased to exist and acquired the nature of an 'enforcement action'. In the study, first of all, It is argued that the repeal should be revoked by Draft ‘the removal of objection’ to ordinary follow-ups in non-judgemental enforcement (IIK m.68-68b) and ‘the acceptance of objection’ to the special follow-up route ( specific to exchange deed) follow-ups (İİK art.169-170). On the other hand, some term changes are also proposed to the effect of content regarding the sole enforcement objection preserved from the present Debt Enforcement and Bankruptcy Act, the provision regarding the 'stay or cancellation of enforcement proceedings' in non-judgemental enforcement (art 97 of CİKT). In addition, in terms of the derivative of this judicial request as to special follow-up routes (art.117/5,124/2 of CİKT) has bein found to contain certain formulation deficiencies; the need for changes was explained.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çelikoğlu, C. T. (2026). CEBRİ İCRA KANUNU TASLAĞININ İCRA HUKUK MAHKEMESİ NEZDİNDE İTİRAZ KONULU DÜZENLEMELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 34 Sayı: 3, 1551–1600. https://doi.org/10.15337/suhfd.1913036

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (68)

  1. ACAR, Ayşe Ece: İcra Mahkemesi Kararlarına Karşı İstinaf Ka-nun Yolu, İstanbul 2022.
  2. ADALET BAKANLIĞI: Adli İstatistikler 2021, <http://www.adlisicil.adalet.gov.tr (Erişim Tari-hi:28.01.2026).
  3. AKİL, Cenk: Genel Haciz Yoluyla Takipte Ödeme Emrine İtiraz, Ankara 2017.
  4. ANTALYA, Osman Gökhan: Hukuk Bilimine Katkı- Hukuk Me-todolojisi, Ankara 2021.
  5. ___ ___: Hukuk Bilimine Katkı- Hukuk Teorisi, Ankara 2020.
  6. ARAR, Kemal: İcra ve İflâs Hükümleri, Ankara 1944.
  7. ARSLAN, Ramazan/ YILMAZ, Ejder/TAŞPINAR AYVAZ, Se-ma/ HANAĞASI, Emel: İcra ve İflâs Hukuku, 7. Baskı, Ankara 2021. ALTUNTAŞ, Fahri: Hukukta Akıl Yürütme Yöntemi Olarak Kı-yas- Analoji, İstanbul 2021.
  8. AŞIK, İbrahim: İcra Sözleşmeleri, Ankara 2006. ATALI, Murat (Hazırlayan): İlamsız İcra ( Medeni Usûl ve İcra İflâs Hukukçuları Birliği 24-25 Ekim 2088 İzmir- Çeşme VII. Toplantısı Sempozyum Kitabı), Ankara 2009.
  9. ATALI, Murat/ ERMENEK, İbrahim/ ERDOĞAN, Ersin: İcra ve İflâs Hukuku, 7. Bası, Ankara 2023.
  10. BAUMGARTNER, Samuel P./ HEISCH, Martin: ‘Finding De-fendant’s Assets in Proceedings to Enforce Money Jud-gement in Switzerland’, Masahisa Deguchi (Editor), Ef-fective Enforcement of Creditors’ Rights, Berlin 2022, pp.171-185.
  11. BAYRAM, Aziz Erman: “Kira Sözleşmesinde Kiracının Geri Verme Borcu”, Gazi Üni. HFD, C. XXI, N. 4 (2017), ss.131- 181.
  12. BELGESAY, Mustafa Reşit: İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, İkinci Bası, İstanbul 1948.
  13. BERKİN, Necmettin M.: Tatbikatçılara İcra Hukuku Rehberi, İstanbul 1980.
  14. BLOMEYER, Arwed: ‘Types of Relief Available- Judicial Reme-dies’, M. Cappelletti (Editor), Civil Procedure (Int. Encyclopedia of Comparative Law- Vol 16/ chapter 4), Tubingen 1980.
  15. BORAN, Nilüfer: İcra Takibinin İptali ve Taliki, İzmir 2006.
  16. BORAN GÜNEYSU, Nilüfer: ‘‘Kiralanan Taşınmazların Tahli-yesinde İcra Takibinin İptal ve Talikinin Uygulanması Sorunu’, Dokuz Eylül Üni. HFD, C.11, Özel Sayı, Prof Dr Bilge Umar’a Armağan C I-II, 2009, C.I ss.893-912.
  17. BUDAK, Ali Cem: İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip, 3. Baskı, İstanbul 2010.
  18. BÜYÜKAY, Ferhat: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tesbit Dava-sı, Yayımlanmamış Dr Tezi, İstanbul Medipol Üniversi-tesi SBE, İstanbul 2023.
  19. ÇELİKOĞLU, Cengiz Topel: İcra Dairesi Kararı, Bursa 2017 (İcra Kararları).
  20. __ __: ‘Cebri İcra Organizasyon Reformu İhtiyacı’, Mihbir (Hazır-layan), Prof Dr NM Berkin’e Armağan, İstanbul 2021, ss.363-445 (‘Cebri İcra Organizasyonu’).
  21. __ __: İcra Mahkemesinin Yargısal Görevleri, Bursa 2023 (İcra Mahkemesi).
  22. __ __: “Cebri İcra Kanun Taslağında Takip Uyuşmazlıklarına İlişkin Yargılama ve Başvuru Usûlü Konulu Düzenle-melerin Değerlendirilmesi”, Adalet Dergisi, S. 76 (2026/1), ss.69-113 (“CİKT Takip Uyuşmazlıkları Usûli Rejimi”).
  23. ÇELİKOĞLU, Cengiz Topel/ KURTOĞLU, Yasemin: İcra Kanu-nu Muvakkati, Bursa 2025.
  24. DEVELLİOĞLU, Ferit: Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, 26. Baskı (A.S. Güneyçal ve M. Çiçekler edisyonu), An-kara 2010.
  25. DOĞANAY, İsmail: Türk Ticaret Kanunu Şerhi C.I-III, 4. Bası, İstanbul 2004.
  26. ERDEM, Mehmet: Özel Hukukta Zamanaşımı, İstanbul 2010.
  27. ERİŞİR, Evrim: Geçici Hukuki Korumanın Temelleri ve İhtiyati Tedbir Türleri, İstanbul 2013.
  28. ESEN, Emre: “Alman Hukukunda İhtarlı Basit Dava Usûlü (Mahnverfahren) Çerçevesinde Verilen Kararların Türk Hukukunda Tenfizi”, Milletlerarası Hukuk Bülteni C.27, N. 1-2 (2007), ss.21-80.
  29. FISHER, Howard: The German Legal System & Legal Language, Third Edition, London 2002.
  30. GÖZLER, Kemal: ‘Yorum İlkeleri’, O. Ergül (Editör), Anayasa Hukukunda Yorum ve Norm Somutlaşması, Ankara
  31. 2013, ss.15-119.
  32. __ __: İdare Hukuku C. I-II, 3. Baskı, Bursa 2019.
  33. GIUSSANI, Andre: “Remedies against Enforcement of Foreign Judgements”, Studi Urbinati Scienze- Giudiche- Politic-he ed Economische, Vol. 70, N.3-4 (2020), pp.267-284.
  34. HAFIZOĞULLARI, Zeki: Ceza Normu- Normatif Bir Yapı Ola-rak Ceza Hukuku Düzeni, Ankara 1987.
  35. HELVACI, Mehmet: “Kambiyo Senetlerine Özgü Takip Yolla-rı”, İstanbul Uni. Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. LXXI, N.2 (2013), ss.165-192.
  36. KARSLI, Abdurrahim: İcra Tetkik Mercii Kararlarının Temyizi, İstanbul 1995. __ __: İcra ve İflâs Hukuku, 3. Baskı, İstanbul 2014 (İcra-İflâs).
  37. KAYNAK, Seda: Kambiyo Senedine Mahsus Haciz Yoluyla Ta-kipte İtiraz Yargılaması, Yayımlanmamış YL Tezi, Ulu-dağ Üni. SBE, Bursa 2016.
  38. KERAMEOUS, D. Konstantinos: ‘Enforcement Proceedings’, M. Cappeletti (Editor), Civil Procedure (Int. Encyclopedia of Comparative Law-Vol 16/ chapter 10), Tubingen 2002.
  39. KİRAZ, Taylan Özgür: İcra Mahkemesinde İtirazın Kaldırılması, 4. Baskı, Ankara 2013.
  40. KOCH, Harald/ DIEDRICH, F.: ‘Germany’, P. Taelman (Editor), Civil Procedure (Int. Encyclopedia of Laws, Vol. 2, Supply 36), Dordrecht 2006.
  41. KONURALP, Cengiz Serhat: İcra ve İflâs Hukukunda İhtiyati Tedbirler, İstanbul 2013.
  42. KRAMER, Xandra E./KAKİUCHİ, Shusuke: “Austerity in Civil Procedure and the Role of Simplified Procedures”, Erasmus Law Review, Vol.4 (2015), pp.139-146.
  43. KURU, Baki: ‘Ödeme Emrine İtirazın Muvakkaten Kaldırılması Müessesesinin Lüzumsuzluğu Hakkında Düşünceler’, B. Kuru (Editör), Makaleler, İstanbul 2006, ss.681-683.
  44. __ __: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı. 3. Baskı, Ankara 2013 (İcra-İflâs).
  45. OLGAÇ, Senai / KÖYMEN, Haydar: İçtihatlarla İcra İflas Kanu-nu, İstanbul 1965.
  46. ÖNEN, Ergun: İnşai Hak-İnşai Dava, Ankara 1981.
  47. ÖZBEK, Mustafa Serdar: Noter Senetlerinde Sahtelik, 4. Baskı, Ankara 2018.
  48. __ __: Avrupa Birliği ve Türk Hukukunda İlamlı İcranın Etkinli-ği, 4. Baskı, Ankara 2022.
  49. ÖZCENGİZ, Mehmet Nezir: Tetkik Mercii, Ankara 1975.
  50. ÖZEKES, Muhammet: “Yeni Bir İcra Sistemi Önerisi”, Dokuz Eylül Üni. HFD, C. 11, Özel Sayı, Prof Dr B. Umar’a Ar- mağan C.I-II, 2009, ss.921-940.
  51. PEKCANITEZ, Hakan/SİMİL, Cemil: İcra ve İflâs Hukukunda Şikâyet, 2. Bası, İstanbul 2017. PEKCANITEZ, Hakan/ ATALAY, Oğuz/ SUNGURTEKİN ÖZ-KAN, M./ ÖZEKES, M.: İcra ve İflâs Hukuku Ders Kita-bı, 10. Bası, İstanbul 2023.
  52. PEKCANITEZ, Hakan/ ÖZEKES, Muhammet (Editörler): Cebri İcra Kanunu Taslağı Değerlendirmesi, İstanbul 2026.
  53. PEREZ RAGONE, Alvaro: ‘General Report -The Conflicts between the Fundamental Rights of Creditor and the Debtor’, IAPL and KPCA (Editors), IAPL Seoul Confe-rence 2014, Seoul 2014, pp.598-758.
  54. POSTACIOĞLU, İlhan E: ‘Bankalar Birliği İcra ve İflas Kanunu Tadil Tasarısı Esasları’, İTO (Hazırlayan), İcra-İfas Ka-nunu Uygulamasında Güncel Sorunlar Sempozyumu, İstanbul 1978, ss.133-150.
  55. POSTACIOĞLU, İlhan E./ALTAY, Sümer: İcra Hukuku, 5. Bas-kı, İstanbul 2010.
  56. SEROZAN, Rona: Hukukta Yöntem, İstanbul 2015.
  57. SUNAR, Gülcan: Medeni Usul Hukukunda Basit Yargılama Usûlü, Yayımlanmamış Dr Tezi, Marmara Üniversitesi SBE, İstanbul 2002.
  58. TANIR, Zeliha Büşra: Genel Haciz Yoluyla Takipte İtirazın Ke-sin Olarak Kaldırılması, Ankara 2022. TAŞPINAR, Sema: ‘İsviçre Federal İcra ve İflâs Kanunu’nda Ya-pılan Değişikliklere Genel Bir Bakış’ H. Pekcanıtez (Edi-tör), Prof Dr Baki Kuru’ya Armağan, Ankara 2004, ss.599-670.
  59. TUNÇ YÜCEL, Müjgan: Banka Alacaklarının İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takibi, İstanbul 2010.
  60. UMAR, Bilge: İcra ve İflas Hukukunun Teorisi ve Tarihi Gelişi-mi, İzmir 1973.
  61. ÜSTÜNDAĞ, Saim: İcra Hukuku Esasları, 8. Bası, İstanbul 2004.
  62. UYAR, Talih: ‘Kira Borcunun Ödenmemesi Nedeniyle Yapılan İlamsız Tahliye Takiplerinde İtirazın Tetkik Merciinde İncelenmesi: Tetkik Merciince İtirazın Kaldırılmasına ve Tahliyeye Karar Verilmesi’, Y. Alangoya (Editör), Prof Dr İlhan E. Postacıoğlu’na Armağan, İstanbul 1990, ss.341-364. __ __: “İcra Takibinin Kesinleşmesinden Sonraki Dönemde Doğmuş Olan “İptal “ ve “Erteleme “ Nedenlerine Da-yanılarak Takibin İptali ve Ertelenmesi’, Legal Hukuk Dergisi, C. 45 (2006), ss.2721-2734.
  63. YARDIM, Mehmet Ertan: Kambiyo Senedlerine Özgü Haciz Yo-luyla Takipte İtiraz, Yayımlanmamış Dr Tezi, İstanbul Üniversitesi SBE, İstanbul 2012.
  64. YAVUZ, Cevdet: Türk Borçlar Hukuku- Özel Hükümler, 5. Baskı, İstanbul 1997.
  65. YILMAZ, Ejder: ‘Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerinin İcra İflâs Uyuşmazlıklarında Uygulanabilirliği’, E. Ha-nağası ve M. Göksu (Editörler), Prof Dr Ramazan Ars-lan’a Armağan C I-II, Ankara 2015, ss.1835-1866.
  66. __ __: İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, Ankara 2016 (Şerh)
  67. YILDIRIM, M. Kamil/ DEREN-YILDIRIM, Nevhis: İcra ve İflâs Hukuku, 9. Baskı, İstanbul 2025.
  68. ÖZEKES, Muhammet: “Yeni Bir İcra Sistemi Önerisi”, Dokuz Eylül Üni. HFD, C. 11, Özel Sayı, Prof Dr B. Umar’a Ar- mağan C.I-II, 2009, ss.921-940.