Dergiler / Ombudsman Akademik / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 9

İSVEÇ KRALI XII. CHARLES’IN (DEMİRBAŞ ŞARL) OSMANLI DEVLETİ’NE İLTİCASI (1709-1714) VE İLTİCA SÜRECİNDE ÜLKESİNDE OMBUDSMAN GÖREVLENDİRMESİNE İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

A Study on the Swedish King Charles XII. Seeking Refuge in the Ottoman Empire (1709-1714) and Assigning an Ombudsman in His Country During His Asylum

Sayfa
15–73
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Kral’ın iltica süreci hakkında ayrıntılı bilgi verildikten sonra ombudsmanlık fikrinin oluştuğu tarihi zemine ilişkin değerlendirmelerde bulunulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kaynaklarımızda Demirbaş Şarl olarak anılan İsveç Kralı XII.
📊
Temel Bulgular & Veri:Charles’ın, 1709 yılında Poltava’da Ruslara yenilmesi neticesinde Özi ve Bender üzerinden yaralı bir vaziyette Osmanlı topraklarına sığınması, Osmanlı- İsveç ilişkilerinin seyri bakımından önemli bir dönüm noktası olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Kral’ın iltica süreci hakkında ayrıntılı bilgi verildikten sonra ombudsmanlık fikrinin oluştuğu tarihi zemine ilişkin değerlendirmelerde bulunulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kaynaklarımızda Demirbaş Şarl olarak anılan İsveç Kralı XII. Charles’ın, 1709 yılında Poltava’da Ruslara yenilmesi neticesinde Özi ve Bender üzerinden yaralı bir vaziyette Osmanlı topraklarına sığınması, Osmanlı- İsveç ilişkilerinin seyri bakımından önemli bir dönüm noktası olmuştur. İsveç Kralı’nın başta sekiz gün olarak planladığı bu iltica; dönüş yollarının güvenli olmaması, asker ihtiyacının bulunması, parasal gereksinimler ve özellikle İsveç Kralı’nın izlediği Osmanlı Devleti ile Rusya arasında savaş çıkarma siyaseti gibi nedenlerle 5 yıl 3 ay 9 gün gibi çok uzun sayılabilecek bir sürece yayılmıştır. III. Ahmed dönemi devlet adamlarının siyaset anlayışı ve sefirlerin faaliyetleri gibi konularda önemli veriler sunan bu sürecin bizim için ayırt edici noktası, Kral’ın ilticanın son yılında ülkesine gönderdiği bir talimatla ombudsman görevlendirmiş olmasıdır. Bu çalışmada Kral’ın iltica süreci hakkında ayrıntılı bilgi verildikten sonra ombudsmanlık fikrinin oluştuğu tarihi zemine ilişkin değerlendirmelerde bulunulacaktır.

Abstract

The fact that the Swedish King Charles XII of Sweden, known as “Demirbaş Şarl” in our literature, sought refuge in the Ottoman Empire via Özi and Bender, as being wounded after the defeat of the Russians in Poltava in 1709 is a turning point in the Swedish- Otoman relations. This asylum, originally planned for 8 days by the King, was extended to a considerably long period of 5 years, 3 months and 9 days in total, due to such reasons as the return roads’ being insecure, the need for military service, monetary deficiency and, most particularly, the policy followed by the Swedish King with an aim to cause a war between the Russia and the Ottoman Empire. After all, this period not only held rich amount of data in relation to the diplomacy of the statesmen and activities of “sefirs” during the reign of III. Ahmed reign, but also witnessed the appointment of an ombudsman by the King. Therefore, this study aims to provide detailed information about the King’s asylum and make on analysis of the historical events grounding the concept of ombudsman.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜNAYDIN, H., COŞKUN, B. (2018). İSVEÇ KRALI XII. CHARLES’IN (DEMİRBAŞ ŞARL) OSMANLI DEVLETİ’NE İLTİCASI (1709-1714) VE İLTİCA SÜRECİNDE ÜLKESİNDE OMBUDSMAN GÖREVLENDİRMESİNE İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. Ombudsman Akademik, Cilt: 5 - Sayı: 9, 15–73. https://ajindex.com/articles/288706

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. AFYONCU, Erhan (2010).
  2. Sorularla Osmanlı İmparatorluğu, Yeditepe Yayınevi,
  3. İstanbul.
  4. AHMET REFİK (2015). Memâlik’i Osmaniye’de Demirbaş Şarl, Yayına Hazırlayan: Bülent ARI, Yeditepe Yayınevi,
  5. İstanbul.
  6. AKINCI, Müslüm (2010).
  7. İsveç İdare Hukuku, Yetkin Yayınları,
  8. Ankara.
  9. AKTEPE, Münir (1993). “Çorlulu Ali Paşa”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 8, ss. 370-371.
  10. BAŞ, İbrahim (2004). 18. Yüzyılın İlk Yarısında Türk-İsveç İlişkileri ve Mehmet Said Efendi’nin İsveç Elçiliği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon. BEXELIUS, Alfred (1968). “The Origin, Nature, and Functions of the Civil and Military Ombudsmen in Sweden”, 377 ANNALS AM. ACAD. POL. & SOC. SCI. 10, ss. 10-19.
  11. BEYDİLLİ, Kemal (2001). “İsveç (Tarih, Osmanlı-İsveç Münasebetleri)”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, C. 23, ss. 407-414.
  12. CARPELS, Simon (2012). Royal Power and Bureaucracy: The Function of the Högste Ombudsman in the Last Phase of the Great Northern War, Master Thesis, Uppsala University, Historical Institution, Master Programme in Early Modern Studies –Northern Europe 1450 –1850, Uppsala, Sweden. CHAPMAN, Brian (1970). İdare Mesleği: Avrupa’da Devlet Memurluğu, Çev: Cahit Tutum, TODAİE Yayınları,
  13. Ankara.
  14. COROBAN, Costel, (2011). “British Reactions to Charles XII’s Stay in the Ottoman Empire Revista” Român de Studii Baltice şi Nordice, C. 3, S. 1, ss. 29-63.
  15. COŞKUN, Burak; Günaydın, Hamza (2015). “Ombudsmanlığın Kökeni Meselesi Bağlamında Türk-İslam Devlet Geleneğinde Şikâyet Hakkının Kurumsal Tekâmülü”, Ombudsman Akademik Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 3, ss. 9-60.
  16. DEMİR, Galip (2004). “Ombudsmanlık Kurumunun Tarihsel Gelişimi ve Hukuk Devletindeki Yeri”, Hukuk Devletinde Ombudsmanın Rolü Semineri, 8-11 Mayıs 2004,
  17. Nevşehir. DEVELLİOĞLU, Ferit (2013). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi Yayınları, 30. Baskı,
  18. Ankara.
  19. EKLUNDH, Claes (2000a). “The Parliamentray Ombudsman in Sweden”, Hukuk Kurultayı 2000,
  20. Ankara.
  21. EKLUNDH, Claes (2000b). “The Swedish Parliamentary Ombudsman System”, Human Rights Commissions and Ombudsman Offices: National Experiences throughout the World, Kamal Hossain, Leonard F.M. Besselink [executive editor], Haile Selassie gebre Selassie, E.L.M. Voelker, eds., Kluwer Law International, London/ The Hague/ Boston, s. 383. ERDENGİ, Tevfik Bora (2009). Ombudsman: Dünya Uygulamaları ve Türkiye, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  22. ERHÜRMAN, Tufan (2001). İdari Denetim ve