Dergiler / Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 4

Kastamonu Aktarlarında Satılan Bazı Tıbbi Aromatik Bitkiler ve Kullanım Alanları

Some Medicinal Aromatic Plants Sold by Kastamonu Herbalists and Usage Areas

Sayfa
2962–2974
Yayın Tarihi
2020-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Taksonların kullanım şekillerinin başında otuz dokuz takson (%50) ile demleme (infüzyon) yöntemi gelmektedir, onu sırasıyla on altı takson (%21) çiğ tüketim, on iki takson (%15) kaynatma (dekoksiyon), dokuz takson (%12) toz ve birer takson (%1) ise eritme ve yakma yöntemleri ile tüketim takip etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada Kastamonu il merkezi, Tosya ve Taşköprü ilçelerinde satış yapan 31-58 yaşları arasında, biri kadın olmak üzere toplam yedi aktarla görüşülmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:En çok taksona sahip familya sekiz takson (%22) ile Rosaceae familyasıdır, onu sırasıyla altı takson (%17) ile Lamiaceae, beşer takson (%14) ile Apiaceae, Asteraceae ve Fabaceae familyaları takip etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Taksonların kullanım şekillerinin başında otuz dokuz takson (%50) ile demleme (infüzyon) yöntemi gelmektedir, onu sırasıyla on altı takson (%21) çiğ tüketim, on iki takson (%15) kaynatma (dekoksiyon), dokuz takson (%12) toz ve birer takson (%1) ise eritme ve yakma yöntemleri ile tüketim takip etmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kastamonu · aktar · tıbbi-aromatik bitki

Özet

Bu araştırmada Kastamonu il merkezi, Tosya ve Taşköprü ilçelerinde satış yapan 31-58 yaşları arasında, biri kadın olmak üzere toplam yedi aktarla görüşülmüştür. Satılan bitkisel drogların yöresel isimleri, kullanım alanları, kullanılan kısımları, kullanım şekillerine ait bilgileri aktarlardan alınmıştır. Toplanan bilgiler, literatür bilgileri ile karşılaştırılarak çizelge halinde verilmiştir. Araştırma sonucunda aktarlarda satılan otuz üç familyaya ait cins ve tür düzeyinde altmış altı takson belirlenmiştir. En çok taksona sahip familya sekiz takson (%22) ile Rosaceae familyasıdır, onu sırasıyla altı takson (%17) ile Lamiaceae, beşer takson (%14) ile Apiaceae, Asteraceae ve Fabaceae familyaları takip etmektedir. Aktarlardan elde edilen bilgiye göre yirmi dört takson (%31) ile en çok kullanılan drog kısmı yapraklardır. Bunu sırasıyla yirmi takson (%26) ile meyve, on iki takson (%15) ile çiçek, yedi takson (%9) ile kök, dörder takson (%5) ile tohum, kabuk ve sap, iki takson (%3) ile yapraklı ve çiçekli dallar ve bir takson (%1) ile reçine takip etmektedir. Taksonların kullanım şekillerinin başında otuz dokuz takson (%50) ile demleme (infüzyon) yöntemi gelmektedir, onu sırasıyla on altı takson (%21) çiğ tüketim, on iki takson (%15) kaynatma (dekoksiyon), dokuz takson (%12) toz ve birer takson (%1) ise eritme ve yakma yöntemleri ile tüketim takip etmektedir.

Abstract

In this study, a total of seven herbalist, one female, between 31-58 years old, who were selling in Kastamonu city center, Tosya and Taşköprü districts, were interviewed. The information about the local names, usege areas, parts of use, and types of herbal drugs sold were taken from the herbalists. The collected data are presented in a chart by comparing it with the literature. According to the result, sixty-six taxa belonging to thirty-three families, which are sold in herbalists, were determined. The family with the most taxa is Rosaceae family with eight taxa (22%), followed by Lamiaceae with six taxa (17%), Apiaceae, Asteraceae and Fabaceae families with five taxa (14%) respectively. According to the information obtained from the herbalists, twenty-four taxa (31%) and the most used drog part are the leaves. This is followed by fruit with twenty taxa (%26), flower with twelve taxa (15%), root with seven taxa (9%), seed, bark and stem with four taxa (5%), leafy and flowering branches with two taxa (3%) and rosin with one taxon (1%) respectively. Infusion method with thirty-nine taxa (50%) is at the top of the usage of taxa, sixteen taxa (21%) raw consumption, twelve taxa (15%) decoction (decoction), nine taxa (12%) powder and one taxa (1%) are followed by melting and burning methods respectively.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAVAKLI, S. A., YAYLACI, Ş. G., UGURLU, E. (2020). Kastamonu Aktarlarında Satılan Bazı Tıbbi Aromatik Bitkiler ve Kullanım Alanları. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 4, 2962–2974. https://ajindex.com/articles/256450

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Acar İ, Uzun Y, Keleş A, Tekpınar AD, 2019.
  2. Suillellus amygdalinus, A New Species Record For Turkey From Hakkari Province. Anatolian Journal Of Botany, 3(1): 25-27.
  3. Akan H, Bakır Sade Y, 2015. Kâhta (Adıyaman) Merkezi ve Narince Köyü’nün Etnobotanik Açıdan Araştırılması. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2): 219–248.
  4. Akbulut S, Özkan ZC, 2016. Herbalist-Customer Profile in Medicinal and Aromatic Herbs Trade: A Case Study of Kahramanmaraş, Turkey. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 16(1): 246-252. Alpınar K, 2010. Halk Arasında Kullanılan Tıbbi Bitkilerin Derlenmesi. Bitkilerle Tedavi Sempozyumu, 5-6 Haziran 2010, Zeytinburnu/İstanbul. Altan S, 2008. Aktarlar: Şifalı Bitkilerin Kullanımı ve Etik Sorunlar. Türkiye Klinikleri Journal Of Medical Sciences, 28(6): 209-212.
  5. Altan Y, Uğurlu E, Gücel S, 1999. Şenkaya (Erzurum) ve Çevresinin Etnobotanik Özellikleri. 1. International Symposium on Protection of Natural Environment and Ehrami Karaçam, Kütahya, September 23-25th, 1999, pp: 132-139.
  6. Altay V, Karahan F, Sarcan YB, İlçim A, Fen MKÜ, 2015. An Ethnobotanical Research on Wild Plants Sold in Kırıkhan District (Hatay/Turkey) Herbalists and Local Markets. Biological Diversity and Conservation, 8(2): 81-91. Arslan D, 2019. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Aktarlarda Satılan Papatya Türlerinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 28(2): 53-58.
  7. Asil E, Soner O, 1988. Mut-Gülnar-Ermenek Yöresi Halk İlaçları Üzerine Bir İnceleme. Türk Halk Hekimliği Sempozyumu, 23-25 Kasım 1988, Ankara. Aslan R, 2019. Gelenekten Günümüze Tıbbi ve Aromatik Bitkiler. Ayrıntı Dergisi, 7(73): 60-66.
  8. Atik AD, Öztekin M, Erkoç F, 2010. Biyoçeşitlilik ve Türkiye’deki Endemik Bitkilere Örnekler. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1): 219-240. Baytop T, 1984. Türkiye’de Bitkilerle Tedavi. İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 3255, Ankara-Türkiye. Çelik T, Şentürk M, Aslantürk ÖS, 2019. Aydın İl Merkezinde Faaliyet Gösteren Aktarların Kişisel ve Mesleki Özelliklerinin Belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(2): 126-135.
  9. Çömlekçioğlu N, Karaman Ş, 2008. Kahramanmaraş Şehir Merkezindeki Aktarlarda Bulunan Tıbbi Bitkiler. Kahramanmaraş Sütçü İmam University Journal of Science and Engineering, 11(1): 23-32. Davis PH, 1965-1985. Flora of Turkey and the East Aegean Islands Volume 1-9.
  10. Edinburgh University Press,
  11. Edinburgh- United Kingdom. Davis PH, Mill RR, Tan, 1988. Flora of Turkey and the Eas