Dergiler / Felsefe Arkivi / 2019 / Sayı: 45

Orta Çağ İslam’ında Bilimsel Metodolojiler

Methodologies in Medieval Islam

Sayfa
161–185
Yayın Tarihi
2019-04-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Deney, “mutlak” ilkeler sağlayamamasına rağmen, doğa bilimcisi, “koşullu” ve bir bilimde ilk ilkeler olarak işlev görebilen tümel ilkeleri keşfetmek için deneyi kullanabilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İBN SÎNÂ’NIN Şifâ külliyatının Burhân risâlesi Aristoteles’in İkinci Analitikler kitabını yakından takip eder fakat en az iki hususta ondan önemli bir biçimde ayrılır.1 Bu farklılıklar bilimsel araştırma için uygun metodoloji meselesiyle bir bilimin ilk ilkelerinin nasıl elde edildiği sorusu bağlamındadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Başka bir deyişle bir bilim adamı, daha temel birtakım öncüllerden çıkarsamaksızın tümdengelimci bir bilimin ilk aksiyomlarına ya da hipotezlerine nasıl ulaşır?
💡
Sonuç & Katkı:Deney, “mutlak” ilkeler sağlayamamasına rağmen, doğa bilimcisi, “koşullu” ve bir bilimde ilk ilkeler olarak işlev görebilen tümel ilkeleri keşfetmek için deneyi kullanabilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İBN SÎNÂ’NIN Şifâ külliyatının Burhân risâlesi Aristoteles’in İkinci Analitikler kitabını yakından takip eder fakat en az iki hususta ondan önemli bir biçimde ayrılır.1 Bu farklılıklar bilimsel araştırma için uygun metodoloji meselesiyle bir bilimin ilk ilkelerinin nasıl elde edildiği sorusu bağlamındadır. Başka bir deyişle bir bilim adamı, daha temel birtakım öncüllerden çıkarsamaksızın tümdengelimci bir bilimin ilk aksiyomlarına ya da hipotezlerine nasıl ulaşır? İbn Sînâ’nın bize söylediği ideal durum, terimler arasında bulunup mutlak tümel kesinliğe imkan veren zâtî ilişki kavrandığında gerçekleşmektedir. İbn Sînâ sonradan, ilk ilkelere ulaşmak için Antik ve Orta Çağ bilim adamları tarafından kullanılan muhtemelen daha ilginç iki metot daha ekler. Bunlar, Aristotelesçi tümevarım (Arapça istikrâ, Yunanca epagôgê) ve araştırma ya da deney (Arapça tecrübe, Yunanca empeiria) metotlarıdır. İbn Sînâ, kendi anladığı şekliyle Aristotelesçi tümevarımı sert bir şekilde eleştirir. Ona göre tümevarım, sağladığını iddia ettiği mutlak, tümel ve kesin önermelere ulaştırmaz. Bunun yerine İbn Sînâ bir bilimsel araştırma aracı olarak deney metodunu geliştirir. Deney, “mutlak” ilkeler sağlayamamasına rağmen, doğa bilimcisi, “koşullu” ve bir bilimde ilk ilkeler olarak işlev görebilen tümel ilkeleri keşfetmek için deneyi kullanabilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mcginnis, J. (2019). Orta Çağ İslam’ında Bilimsel Metodolojiler. Felsefe Arkivi, Sayı: 45, 161–185. https://ajindex.com/articles/242349

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...