Fen ve Mühendislik Alanlarında Kariyer: Eğitim Sürecinde Kız Öğrenciler ve Çokdilli/Çokkültürlü Öğrencilerin Deneyimleri

Özet

Fırsat eşitliği fen eğitimi alanında yapılan araştırmalarda vurgulanan en önemli temalardan biridir. Cinsiyet, sosyo-kültürel özellikler ve sosyo-ekonomik düzey gibi etkenler dünya çapında fen eğitimi sürecinde öğrenciler için dezavantajlı bir durum oluşturan faktörlerin arasındadır. Bu araştırmada, kültürel-tarihsel aktivite teorisi ışığında Türkiye'de kız öğrencilerin ve çokdilli/çokkültürlü öğrencilerin fen ve mühendislik alanlarında kariyer sahibi olmaları sürecinde deneyimlerinin ve karşılaştıkları güçlüklerin ne olduğu sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmada olgusal (fenomenolojik) yaklaşım odaklı nitel araştırma metodolojisi kullanılmış ve veriler yarı yapılandırılmış mülakatlar yoluyla toplanmıştır. Elde edilen sonuçlar öğrencilerin eğitim yaşantılarını etkileyen ve birçok durumda zorlayıcı olan faktörlerin olduğunu göstermiştir. Bu faktörler aktivite sisteminde birçok çelişkinin varlığına işaret etmektedir. Sosyo-ekonomik durum, eğitim sistemi ve alt yapı hedeflere ulaşmada önemli araçlar arasında yer alırken toplumsal normlar, açık ve örtük kurallar da aktivite sisteminin etkin olan diğer öğeleridir. Kız öğrenciler ve çokdilli/çokkültürlü öğrenciler için daha verimli bir eğitim süreci elde etme adına çelişkilerin giderilmesi konusunda öneriler getirilmiştir.