KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 39 Sayı: 2

Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cross-Cultural Adaptation of the Brief Coping Scale for the Turkish Context: A Validity and Reliability Study

Selim Gündoğan(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7731-8728
Sayfa
478–490
Yayın Tarihi
2026-08-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak bu çalışma kapsamında uyarlanan kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültüründe kullanabilecek güvenirlik ve geçerliği olan bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Başa çıkma becerisinin ölçülmesi için farklı ölçekler geliştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ölçek 4 maddelik ve tek boyutlu bir ölçek olması sebebiyle uygulayıcılar ve araştırmacılar tarafından çokça tercih edilen bir ölçek olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak bu çalışma kapsamında uyarlanan kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültüründe kullanabilecek güvenirlik ve geçerliği olan bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:32 katılımcı
⚙️Değişkenler:Başa çıkma · Problem çözme · Ölçek uyarlama

Özet

Başa çıkma becerisinin ölçülmesi için farklı ölçekler geliştirilmiştir. Bu ölçeklerden birisi de pek çok kültüre uyarlanmış kısa başa çıkma ölçeğidir. Bu ölçek 4 maddelik ve tek boyutlu bir ölçek olması sebebiyle uygulayıcılar ve araştırmacılar tarafından çokça tercih edilen bir ölçek olmuştur. Türk kültüründe de böyle bir ölçeğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcı grubu 16 ile 30 yaş aralığındaki lise veya üniversite eğitimine devam etmekte olan ve üç adımda verilerin toplandığı toplam 410 (231 kadın/179 erkek) kişiden oluşmuştur. İlk olarak İngilizce ve Türkçeye hâkim 32 katılımcı üzerinde dil geçerliği çalışması yürütülmüştür. Ölçeğin dil geçerliğinin sağlandığı bulunmuştur (r=.83). İkinci adımda 283 lise ve üniversite öğrencisi üzerinde ölçeğin yapı geçerliğini test için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yürütülmüştür. DFA sonucunda uyum indekslerinin iyi düzeyde olduğu ve ölçeğin Türk kültüründe doğrulandığı sonucuna ulaşılmıştır (χ2/sd=.732, GFI=.99, AGFI=.98, NFI=.99, CFI=.99, SRMR=.01, RMSEA=.01). Üçüncü adımda ise ölçüt geçerlik ve tekrar test için 95 kişilik katılımcılardan veri toplanmıştır. Tekrar test için korelasyon değeri .75 olarak bulunmuştur. Ölçüt geçerlik için yapılan korelasyon analizi sonucunda başa çıkma ile psikolojik sağlamlık (r=58) ve öz yeterlik (r=62) arasında pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Böylece ölçeğin ölçüt geçerliğini sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ölçeğin iç tutarlık katsayısı .71 ve iki yarı güvenirlik katsayısı .73 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma kapsamında uyarlanan kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültüründe kullanabilecek güvenirlik ve geçerliği olan bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract

Various scales have been developed to measure coping skills. One of these is the brief coping scale, which has been adapted to many cultures. Because it is a 4-item, unidimensional scale, it has become a popular choice among practitioners and researchers. There is a need for such a scale in Turkish culture as well. In this context, the present study aims to adapt the brief coping scale to Turkish culture. The participant group consisted of 410 individuals (231 women, 179 men) aged 16 and 30 years, attending high school or university, and data were collected in three steps. First, a linguistic validity study was conducted on 32 participants fluent in English and Turkish. The linguistic validity of the scale was found to be established (r=.83). In the second step, a confirmatory factor analysis (CFA) was conducted on 283 high school and university students to test the construct validity of the scale. The CFA results indicated good fit indices confirming the validity of the scale in Turkish culture (χ2/df=.732, GFI=.99, AGFI=.98, NFI=.99, CFI=.99, SRMR=.01, RMSEA=.01). In the third step, data were collected from 95 participants for criterion validity and retest reliability. The correlation value for retest reliability was found to be .75. The correlation analysis performed for criterion validity revealed a positive relationship between coping and psychological resilience (r=.58) and self-efficacy (r=62). Thus, it was concluded that the scale achieved criterion validity. In addition, the internal consistency coefficient of the scale was found to be .71 and the split-half reliability coefficient was .73. In conclusion, the adapted brief coping scale evaluated in this study is a reliable and valid measurement tool that can be used in Turkish culture.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gündoğan, S. (2026). Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 39 Sayı: 2, 478–490. https://doi.org/10.19171/uefad.1845155

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Abid, R., Lela, U. I., & Afzal, D. (2023). E-3: Problem-solving skills and the impact of work and family spillover on marital distress and psychological well-being in Pakistani working married women. International Journal of Islamic Business, Administration and Social Sciences (JIBAS), 3(4), 17-30.
  2. Ağargün, M. Y., Beşiroğlu, L., Kıran, Ü. K., Özer, Ö. A., & Kara, H. (2005). COPE (Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği): Psikometrik özelliklere ilişkin bir ön çalışma. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 6(4), 221-226.
  3. Albougami, A. (2024). Resilient coping levels and psychometric properties of the brief resilient coping scale among nursing professionals in Saudi Arabia. Healthcare, 12(21), 2181. https://doi.org/10.3390/healthcare12212181
  4. Amiot, C. E., Terry, D. J., Wirawan, D., & Grice, T. A. (2010). Changes in social identities over time: The role of coping and adaptation processes. British Journal of Social Psychology, 49(4), 803-826. https://doi.org/10.1348/014466609X480624
  5. Apgar, D., & Cadmus, T. (2022). Using mixed methods to assess the coping and self-regulation skills of undergraduate social work students impacted by COVID-19. Clinical Social Work Journal, 50(1), 55-66. https://doi.org/10.1007/s10615-021-00790-3
  6. Aypay, A. (2010). The adaptation study of general self-efficacy (GSE) scale to Turkish. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 11(2), 113-131.
  7. Bacanlı, H., Sürücü, M., & İlhan, T. (2013). Başa çıkma stilleri ölçeği kısa formunun (BÇSÖ-KF) psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 81-96.
  8. Booth, J. W., & Neill, J. T. (2017). Coping strategies and the development of psychological resilience. Journal of Outdoor and Environmental Education, 20(1), 47-54. https://doi.org/10.1007/BF03401002
  9. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri el kitabı, istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Yayıncılık.
  10. Chesney, M. A., Neilands, T. B., Chambers, D. B., Taylor, J. M., & Folkman, S. (2006). A validity and reliability study of the coping self‐efficacy scale. British Journal of Health Psychology, 11(3), 421-437. https://doi.org/10.1348/135910705X53155
  11. Covey, S. R. (2011). The 3rd alternative: Solving life's most difficult problems. Simon and Schuster.
  12. Dicle, A. N., & Ersanlı, K. (2024). Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeğinin Türkçeye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science, 16(16), 111-126.
  13. Ding, S., Shi, W., Ding, L., Chen, Y., Dai, J., Yuan, H., & Zhou, G. (2024). The relationship between life events, life satisfaction, and coping style of college students. Psychology, Health & Medicine, 29(2), 398-409. https://doi.org/10.1080/13548506.2022.2115181
  14. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 93-102.
  15. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme. Pegem Akademi Yayınları.
  16. Eryılmaz, A. (2009). Ergenlik döneminde stres ve başa çıkma. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 20-37.
  17. Falloon, I. R., Laporta, M., Fadden, G., & Graham-Hole, V. (2023). Managing stress in families: Cognitive and behavioural strategies for enhancing coping skills. Routledge.
  18. Fischer, R., Scheunemann, J., & Moritz, S. (2021). Coping strategies and subjective well-being: Context matters. Journal of Happiness Studies, 22(8), 3413-3434. https://doi.org/10.1007/s10902-021-00372-7
  19. Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1988). Coping as a mediator of emotion. Journal of Personality and Social Psychology, 54(3), 466–475. https://doi.org/10.1037/0022-3514.54.3.466
  20. Folkman, S., & Moskowitz, J. T. (2007). Positive affect and meaning-focused coping during significant psychological stress. The Scope of Social Psychology: Theory and Applications, 10, 193-208.
  21. Folkman, S., Lazarus, R. S., Dunkel-Schetter, C., DeLongis, A., & Gruen, R. J. (1986). Dynamics of a stressful encounter: cognitive appraisal, coping, and encounter outcomes. Journal of Personality and Social Psychology, 50(5), 992-1003.
  22. Fung, S. F. (2020). Validity of the brief resilience scale and brief resilient coping scale in a Chinese sample. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(4), 1265. https://doi.org/10.3390/ijerph17041265
  23. Gan, Y., Guo, M., & Tong, J. (2013). Scale development of meaning-focused coping. Journal of Loss and Trauma, 18(1), 10-26. https://doi.org/10.1080/15325024.2012.678780
  24. Guo, M., Gan, Y., & Tong, J. (2013). The role of meaning-focused coping in significant loss. Anxiety, Stress & Coping, 26(1), 87-102. https://doi.org/10.1080/10615806.2011.627507
  25. Gündoğan, S., & Seçer, İ. (2022). Okul tükenmişliğiyle başa çıkma. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(3), 331-339. https://doi.org/10.18863/pgy.1025335
  26. Herman, J. L., & Tetrick, L. E. (2009). Problem‐focused versus emotion‐focused coping strategies and repatriation adjustment. Human Resource Management, 48(1), 69-88. https://doi.org/10.1002/hrm.20267
  27. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  28. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.
  29. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Coping and adaptation. In W. D. Gentry (Ed.). The handbook of behavioral medicine (pp. 282- 325). New York: Guilford.
  30. Li, T., Liu, R. X., & Lau, E. Y. Y. (2024). Companionship goals and marital goal concordance contribute to relationship satisfaction partly through dyadic coping in dating couples. Anxiety, Stress, & Coping, 37(6), 685-698. https://doi.org/10.1080/10615806.2024.2338107
  31. Matheny, K. B., Aycock, D. W., Pugh, J. L., Curlette, W. L., & Silva Cannella, K. A. (1986). Stress coping: A qualitative and quantitative synthesis with implications for treatment. The Counseling Psychologist, 14(4), 499-549. https://doi.org/10.1177/001100008614400
  32. Murphy, M., Lami, A., & Moret-Tatay, C. (2021). An Italian adaptation of the Brief Resilient Coping Scale (BRCS) and attitudes during the covid-19 outbreak. Frontiers in Psychology, 12, 641213. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.641213
  33. Parker, J. D., & Endler, N. S. (1992). Coping with coping assessment: A critical review. European Journal of Personality, 6(5), 321-344. https://doi.org/10.1002/per.2410060502
  34. Ramadianto, A. S., Kusumadewi, I., Agiananda, F., & Raharjanti, N. W. (2022). Symptoms of depression and anxiety in Indonesian medical students: association with coping strategy and resilience. BMC Psychiatry, 22(1), 92. https://doi.org/10.1186/s12888-022-03745-1
  35. Rettie, H., & Daniels, J. (2021). Coping and tolerance of uncertainty: Predictors and mediators of mental health during the COVID-19 pandemic. American Psychologist, 76(3), 427–437. https://doi.org/10.1037/amp0000710
  36. Schoenmakers, E. C., Van Tilburg, T. G., & Fokkema, T. (2015). Problem-focused and emotion-focused coping options and loneliness: how are they related?. European Journal of Ageing, 12(2), 153-161. https://doi.org/10.1007/s10433-015-0336-1
  37. Schwarzer, R. & Jerusalem, M. (1995). Generalized self-efficacy scale. In J. Weinman, S. Wright, & M. Johnston (Eds.), Measures in health psychology: A user’s portfolio. Causal and control beliefs (pp. 35-37). NFER-Nelson.
  38. Sinclair, V. G., & Wallston, K. A. (2004). The development and psychometric evaluation of the Brief Resilient Coping Scale. Assessment, 11(1), 94-101. https://doi.org/10.1177/10731911032581
  39. Skinner, E. A., Edge, K., Altman, J., & Sherwood, H. (2003). Searching for the structure of coping: A review and critique of category systems for classifying ways of coping. Psychological Bulletin, 129(2), 216–269. https://doi.org/10.1037/0033-2909.129.2.216
  40. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: assessing the ability to bounce back. International Journal of Behavioral Medicine, 15(3), 194-200. https://doi.org/10.1080/10705500802222972
  41. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson Education.
  42. Tomas, J. M., Meléndez, J. C., Sancho, P., & Mayordomo, T. (2012). Adaptation and initial validation of the BRCS in an elderly Spanish sample. European Journal of Psychological Assessment, 28(4), 283–289. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000108
  43. Updegraff, J. A., & Taylor, S. E. (2021). From vulnerability to growth: Positive and negative effects of stressful life events. In Loss and trauma (pp. 3-28). Routledge.
  44. Valenti, G. D., & Faraci, P. (2021). Predicting university adjustment from coping-styles, self-esteem, self-efficacy, and personality: Findings from a survey in a sample of Italian students. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 11(3), 894-907. https://doi.org/10.3390/ejihpe11030066
  45. Woods, S., Sebastian, J., Herman, K. C., Huang, F. L., Reinke, W. M., & Thompson, A. M. (2023). The relationship between teacher stress and job satisfaction as moderated by coping. Psychology in the Schools, 60(7), 22372256. https://doi.org/10.1002/pits.22857
  46. Yıldırım, M., Arslan, G., & Alkahtani, A. M. (2022). Do fear of COVID-19 and religious coping predict depression, anxiety, and stress among the Arab population during health crisis?. Death Studies, 46(9), 2070-2076. https://doi.org/10.1080/07481187.2021.1882617
  47. Zümbül, S. (2021). Başa çıkma: Bütüncül bir gözden geçirme. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 109-143. https://doi.org/10.17679/inuefd.688844