ANGLOSAKSON VE KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMLERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ

Sırrı DÜĞER

Dergiler / Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi / 2019 / YBHD 2019/1

ANGLOSAKSON VE KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMLERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ

THE EMERGENCE AND DEVELOPMENT OF JUDICIAL REVIEW OF THE ADMINISTRATION IN ANGLO-SAXON AND CONTINENTAL SYSTEMS

Sırrı DÜĞER

Dergi: Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi
Sayı: 2019 · YBHD 2019/1
Sayfa: 61–88
Yayın Tarihi: 2019-03-08
DOI: —

🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.

DergiPark Kaydı ↗

✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight

⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hukuk sistemleri arasında idarenin yargısal denetiminin ortaya çıkış sürecindeki bu farklılıklar sadece denetimi yapan makamlar açısından değil, bu denetimin kapsamı ve sınırları konusunda da önemli farkların oluşmasına neden olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯

Amaç & Hipotez: İdarenin yargısal denetimi, genel bir kabul görmekle birlikte bu denetimin hangi mahkemeler tarafından yapılacağı konusunda farklı sistemler bulunmaktadır.

📊

Temel Bulgular & Veri:Ülkelerin siyasi, iktisadi ve sosyal şartları, bu denetim açısından değişik sistemlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır.

💡

Sonuç & Katkı:Hukuk sistemleri arasında idarenin yargısal denetiminin ortaya çıkış sürecindeki bu farklılıklar sadece denetimi yapan makamlar açısından değil, bu denetimin kapsamı ve sınırları konusunda da önemli farkların oluşmasına neden olmuştur.

🔬Tür:Araştırma Makalesi

📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem

⚙️Değişkenler:: Şûra-yı Devlet · İdari Yargı · Hukuk Devleti

Özet

İdarenin yargısal denetimi, genel bir kabul görmekle birlikte bu denetimin hangi mahkemeler tarafından yapılacağı konusunda farklı sistemler bulunmaktadır. Ülkelerin siyasi, iktisadi ve sosyal şartları, bu denetim açısından değişik sistemlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Fransa’da adliye mahkemelerinin idari işlem ve faaliyetleri denetlemelerinin yasaklanması ile idare mahkemelerinin kurulması mümkün olmuştur. İngiltere’de ise adliye mahkemeleri tarafından yapılan denetimin yetersiz kalması ile yarı yargısal kuruluşlar ve son dönemde idare mahkemesi kurulmuştur. Ülkemizde Osmanlı Devleti döneminde Fransa’daki Conseil d’Etat örnek alınarak Şûra-yı Devlet kurulmuş ancak bugünkü anlamda bir idari yargı sistemi oluşturulamamıştır. Hukuk sistemleri arasında idarenin yargısal denetiminin ortaya çıkış sürecindeki bu farklılıklar sadece denetimi yapan makamlar açısından değil, bu denetimin kapsamı ve sınırları konusunda da önemli farkların oluşmasına neden olmuştur.

Abstract

While the judicial review of the administration is generally accepted, there are different systems in terms of the courts that will perform this review. Different political, economic and social conditions of countries have led to the emergence of different systems in terms of this review. In France, it was possible to establish administrative courts by prohibiting the ordinary courts to review administrative actions and activities. In the United Kingdom, when the review by the ordinary courts became insufficient, semi-judicial institutions and recently Administrative Court were established. In our country, in the Ottoman Era, the Council of State (Şûra-yı Devlet) was established by taking the example of Conseil d’Etat in France but an administrative judicial system in the present sense could not be created. These differences in the emergence of judicial review of administration between legal systems have caused notable differences not only regarding the reviewing authorities but also the scope and limits of this review.

Anahtar kelimeler

: Şûra-yı Devlet İdari Yargı Hukuk Devleti Conseil d’Etat Ortak Hukuk Council of State Administrative Judiciary Rule of Law Common Law

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DÜĞER, S. (2019). ANGLOSAKSON VE KITA AVRUPASI HUKUK SİSTEMLERİNDE İDARENİN YARGISAL DENETİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞİMİ. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, YBHD 2019/1, 61–88. https://ajindex.com/articles/171894

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Yeni Sekmede Aç ↗

↗Yeni Sekme

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

Akyılmaz, Bahtiyar/Sezginer, Murat/Kaya, Cemil (2018)
Türk İdari Yargılama Hukuku, Ankara,
Savaş Yayınevi.
Alder, John (2002) General Principles of Constitutional and Administrative Law, Basingstoke and New York, Palgrave Macmillan. Anthony, Gordon (2015) “Administrative Justice in the United Kingdom”, Italian Journal of Public Law, 7(1), p. 9–33.
Balta, Tahsin Bekir (1962) Kısa İdare Hukuku I (Ders Notları), Ankara,
TODAİE. Becker, Florian (2016) “The Development of German Administrative Law”, George Mason Law Review, s. 24: 453. Bradley, Anthony / Ewing, Keith / Knight, Christopher (2015) Constitutional and Administrative Law, Harlow, Pearson Education Limited. Bradley, Anthony / Ewing, Keith (2007) Constitutional And Administrative Law, Harlow, Pearson Education Limited. Brown, Lionel Neville / Bell, John / Galabert, Jean-Michel (1998)
French Administrative Law, Oxford, Oxford University Press.
Canatar, Mehmet (1997) “Şurayı Devlet Teşkilatı ve Tarihi Gelişimi Üzerine Bazı Tespitler”, İlmî Araştırmalar: Dil, Edebiyat, Tarih İncelemeleri, Sayı 5, s. 107–139.
Çağlayan, Ramazan (2018) İdari Yargılama Hukuku, 10. Baskı,
Ankara,
Seçkin. Çora, Emel (2015) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Danıştay’ın Gelişim Süreci, İstanbul Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul. D’alberti, Marco “Administrative Law and the Public Regulation of Markets in a Global Age”, Rose-Ackerman, Susan/Lindseth, Peter L. (Editörler) (2010)
Comparative Administrative Law, Cheltenham, UK, Edward Elgar Publishing. Drewry, Gavin (2009) “The Judicialisation of Administrative’Tribunals in the UK: From Hewart to Leggatt”, Transylvanian Review of Administrative Sciences, 5.28, s. 45-64.
Durhan, İbrahim (2008) “Tanzimat Döneminde Osmanlı Yargı Teşkilâtındaki Gelişmeler”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt XII, Sayı 3 – 4, s. 55–111.
Ekinci, Ekrem Buğra (2015) Hukukun Serüveni, 2. Baskı,
İstanbul,
Arı Sanat Yayınevi.
Ekinci, Ekrem Buğra (2017) Osmanlı Mahkemeleri: Tanzimat ve Sonrası, İstanbul,
Arı Sanat Yayınları.
Elliott, Mark/Thomas, Robert (2012) “Tribunal Justice and Proportionate Dispute Resolution”, The Cambridge Law Journal, 71, 2, s. 297-324.
Erkut, Celal (2011) "Fransa'da Conseil d’Etat'nın Sosyolojik ve Tarihsel Açıdan Gelişimi", İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi 4, s. 43–50.
Erkut, Celal (2011) "Fransa'da 1953 Reformu ve Bugünkü İdari Yargının Genel Görünümü", İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi 5 / 1–3, s. 49–62.
Gedikli, Fethi (2008)
Şura-yı Devlet, Belg