Dergiler / Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / 2018 / Cilt: 18 - Sayı: 1

Dinsel Bağın Siyasalın Kuruluşunda Etkisi ve Şamanizm: Eski Türk Toplumu Bağlamında Değerlendirme

Sayfa
97–111
Yayın Tarihi
2018-06-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalenin amacı, Şamanist inanç dizgesi ile siyasal varoluş arasındaki etkileşimi ve ilişkiyi açıklamaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Siyasal bağın tecessümünde kurucu bir etkiye sahip olduğu varsayılan dinsel bağ, topluluğun kendisini anlamlandırmasında önemli bir işleve sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eski Türk toplumunun anahanlı yapısı düşünüldüğünde, topluluğun, kendi içinde eşitsizlik içeren bir siyasal iktidar mekanizmasına sahip olmayıp eşitlikçi bir kolektiviteyi içermesinde dinsel bağın etkisi fark edilmelidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalenin amacı, Şamanist inanç dizgesi ile siyasal varoluş arasındaki etkileşimi ve ilişkiyi açıklamaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Siyasallık · Dinsel Bağ · Şamanizm

Özet

Siyasal bağın tecessümünde kurucu bir etkiye sahip olduğu varsayılan dinsel bağ, topluluğun kendisini anlamlandırmasında önemli bir işleve sahiptir. Dinsel bağın doğrudan siyasal bağın kurucusu olduğunu öne süren yaklaşımlar, siyasal varoluşun kökeninde ve nedeninde belli bir dinsel anlam bulunduğunu iddia ederler. Gauchet ve Durkheim, dinsel bağın siyasal vasfını irdeledikleri eserlerinde, toplulukların ilksel bağının dinsel olduğunu ve siyasal varoluşlarını bu dinsel bağa göre tanımladıklarını öne sürmüşlerdir. Buna göre, kolektif varlığın topluluk tarafından algılanışı, kolektif varlığı idrak edilebilir bir nesne olarak kuran dinsel inanışa göre biçimlenir. Bunun açık anlamı, siyasal varoluş, topluluğun bir aradalığını anlamlandıran dinsel inanç sistematiğinden bağımsız düşünülemez. Gauchet ve Durkheim’ın kuramsal yaklaşımlarına dayanarak hazırlanan bu makale, Türk toplumunun arkaik yapısını oluşturan Şamanizm inancının kolektif-siyasal bağın dışında değil, tersine tam merkezinde olduğunu iddia etmektedir. Buna göre, Şamanizm inancı, kolektif varoluşun dinsel dizgesini oluşturduğu ve örgütlediği sürece, topluluğun siyasal bağını da belirlemektedir. Eski Türk toplumlarında örgütlenme düzleminde görülen “doğa ile uyum” şeması, topluluğun dinsel örgütlenmesi olan Şamanist inanç düzleminden ayrı telakki edilmemelidir. Eski Türk toplumunun anahanlı yapısı düşünüldüğünde, topluluğun, kendi içinde eşitsizlik içeren bir siyasal iktidar mekanizmasına sahip olmayıp eşitlikçi bir kolektiviteyi içermesinde dinsel bağın etkisi fark edilmelidir. Bu makalenin amacı, Şamanist inanç dizgesi ile siyasal varoluş arasındaki etkileşimi ve ilişkiyi açıklamaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAŞTÜRK, E. (2018). Dinsel Bağın Siyasalın Kuruluşunda Etkisi ve Şamanizm: Eski Türk Toplumu Bağlamında Değerlendirme. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 1, 97–111. https://ajindex.com/articles/168658

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Abeles, M. (2012). Devletin Antropolojisi, çev. Nazlı Ökten, Ankara:
  2. Dipnot Balandier, G. (2010). Siyasal Antropoloji, çev. Devrim Çetinkasap, İstanbul:
  3. İş Bankası Kültür Yayınları Bayat, F. (2006).
  4. Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı, Ankara:
  5. Ötüken Bayat, F. (2015). Türk Mitolojik Sistemi I: Ontolojik ve Epistemolojik Bağlamda Türk Mitolojisi, İstanbul:
  6. Ötüken Bayat, F. (2017).
  7. Kadim Türklerin Mitolojik Hikayeleri, İstanbul:
  8. Ötüken Buluç, S. (1968). “Şaman; Şamanizm”, Türk İslam Ansiklopedisi, Cüz 113, s. 321-335
  9. Clastres, P. (2011). Devlete Karşı Toplum, çev. Mehmet Sert ve Nedim Demirtaş, İstanbul:
  10. Ayrıntı Divitçioğlu, S. (1987). Kök Türkler (Kut, Küç ve Ülüg), İstanbul:
  11. Ada Durkheim, E. (2011). Dini Hayatın İlkel Biçimleri, çev. Fuat Aydın, Ankara:
  12. Eskiyeni Yayınları Eliade, M. (1990). Dinin Anlamı ve Sosyal Fonksiyonu, çev. Mehmet Aydın, Ankara:
  13. Kültür Bakanlığı Yayınları Eliade, M. (1994). Ebedi Dönüş Mitosu, çev. Ümit Altuğ, Ankara:
  14. İmge Eliade, M. (1999). Şamanizm:İlkel Esrime Teknikleri, çev. İsmet Berkan, Ankara:İmge Gauchet, M. (2005). “Anlam Borcu ve Devletin Kökenleri: İlkellerde Din ve Siyaset”, Cemal Bali Akal (der), Devlet Kuramı (içinde), Ankara: Dost, s. 33-71
  15. Gökalp, Z. (2015).
  16. Tük Medeniyeti Tarihi, İstanbul:
  17. Ötüken Hassan, Ü. (1972). “Ölüm Cezası Sorunu: Kritik Bir Yaklaşım”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, XXVII (1), s. 75-116
  18. Hassan, Ü. (1983). “Tarih Öncesinden Tarihe Şamanlık”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 38 (1), s. 97-114
  19. Hassan, Ü. (2011). Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler, Ankara:
  20. Doğu Batı Hoppal, M. (2001). “Sibirya Şamanizminde Doğa Tapınımı”, çev. Gürbüz Erginer, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 41(1), s. 209-225
  21. İnan, A. (1948). “Göçebe Türk Boylarında Evlatlık Müesseseleriyle İlgili Gelenekler”, Ankara Üniversitesi DTCF Dergisi, VI (3), s. 127-137
  22. İnan, A. (1972). Tarihte ve Bugün Şamanizm: Materyaller ve Araştırmalar, Ankara:
  23. TTK Yayınları Karakaş, S. (2014). “Türklerin Orijinal Dinleri Meselesi”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, vol. 13(2), s. 463-477
  24. Lewellen, T. C. (2011). Siyasal Antropoloji, çev. A. Erkan Koca, Ankara:
  25. Birleşik Memmedov, C. B. (2002). “Eski Türklerde Gizli Tabiat Kuvvetlerine İnanma (İye İnancı)”, Türkler, c. 3, Ankara, s. 330–336.
  26. Morgan, L.H. (1994). Eski Toplum I, çev. Ünsal Oskay, İstanbul:
  27. Payel Morris, B. (2004). Din Üzerine Antropolojik İncelemeler: Bir Giriş Metni, çev. Tayfun Atay, Ankara:
  28. İmge Ögel, B. (1957). “Doğu Göktürkleri Hakkında Vesik