Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightYapılan bu çalışma ile hakkında pek çok bilimsel yayın bulunan Osmanlı dönemi lülelerine ait yeni bir grubun literatüre kazandırılması hedeflenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Lüleler, tütünün Osmanlı döneminde kullanılmaya başlanması ile tanınmış ve geliştirilerek yaygınlaşmıştır. 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı toplumunda kullanıldığı bilinen lüleler, günlük kullanım eşyası olmasının yanı sıra dönemin el sanatı üretiminde de yeni bir alan oluşturmuştur. Türkiye’de yapılan arkeolojik kazılardan oldukça çeşitlilik gösteren çok sayıda lüle buluntu ele geçmektedir. Aynı zamanda pek çok müze, zengin lüle koleksiyonlarına sahiptir. Bu çalışmada Selçuk Üniversitesi Müzesi’nde 15 adet teşhirde ve 6 adet depoda olmak üzere toplam 21 adet lüle incelenmiştir. Bu lülelerden 17’si seramik, 3’ü madeni ve 1’i taş malzemeden yapılmıştır. Seramik lülelerde basık yuvarlak çanaklı, yuvarlak çanaklı, karinalı çanaklı, lale çanaklı, torba çanaklı ve disk kaideli örnekler vardır. Madeni lülelerden biri krater çanaklı; ikisi lale çanaklıdır. Tek örneği olan taş lüle ise sekizgen bir çanak ve duman yoluna sahiptir. Lüleler üzerinde bitkisel ve geometrik süslemeler ile birlikte 9 adet lülede mühür mevcuttur. Çalışma kapsamında ele alınan lüleler, malzeme, form ve süsleme özelliklerine göre incelenmiş, lülelerden üzerinde yazı içeren mühür bulunan örneklerin yazıları okunmuştur. Lülelerin tamamının çizimleri yapılarak belgelenmiştir. Eserlerin yayınlardan tespit edilebilen benzer örneklerle karşılaştırması yapılmıştır. Yapılan bu çalışma ile hakkında pek çok bilimsel yayın bulunan Osmanlı dönemi lülelerine ait yeni bir grubun literatüre kazandırılması hedeflenmiştir.
Abstract
Pipes became known and developed with the introduction of tobacco use in the Ottoman period. Known to have been used in Ottoman society since the 17th century, pipe bowls were not only objects of daily use but also created a new field in the handicraft production of the period. Numerous and highly diverse pipe bowl finds are unearthed during archaeological excavations in Turkey. At the same time, many museums possess rich pipe bowl collections. In this study, a total of 21 pipe bowls—15 on display and 6 in storage—at the Selçuk University Museum were examined. Of these, 17 are made of ceramic, 3 of metal, and 1 of stone. Among the ceramic pipe bowls, there are examples with flat-round bowls, round bowls, carinated bowls, tulip-shaped bowls, bag-shaped bowls, and disc bases. One of the metal pipe bowls has a crater-shaped bowl, while two have tulip-shaped bowls. The sole stone example features an octagonal bowl and a shank.Along with floral and geometric decorations, seals are present on 9 of the pipe bowls. Within the scope of this study, the pipe bowls were analyzed based on their material, form, and decorative features, and the inscriptions on the examples with inscribed seals were deciphered. All pipe bowls were documented through technical drawings. The works were compared with similar examples that could be identified in publications. This study aimed to introduce a new group of Ottoman-era pipe fittings, about which there are many scientific publications, to the literature.