KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / 2018 / Cilt: 18 - Sayı: 2

Tarihyazımında Gerçekliğe Erişim Sorunu ve Yaşamöyküsü

Engin DENİZ
Sayfa
303–323
Yayın Tarihi
2018-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yine bilimdışı tarihyazıcılığında popüler ve akademik olan çalışmaların temel özelliklerini ortaya koyduktan sonra tarihi, edebiyatın bir kolu olarak gören eğilimleri, temellendirme denemeleri üzerinden değerlendirmeye tabi tuttuk.Son olarak tarihyazımında yaşamöyküsüne yer vermenin olanağını, konu hakkında geliştirilen itirazlarla birlikte ele aldık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmamızda ilk olarak geçmiş gerçekliğin biricikliğine karşın tarihyazımında farklı hakikat algılarının ortaya çıkış zemini ve bunun oluşturduğu sorunlar irdelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bundan ötürü, varlığın mantık ilkeleri ile ilişkisini tartıştık.
💡
Sonuç & Katkı:Yine bilimdışı tarihyazıcılığında popüler ve akademik olan çalışmaların temel özelliklerini ortaya koyduktan sonra tarihi, edebiyatın bir kolu olarak gören eğilimleri, temellendirme denemeleri üzerinden değerlendirmeye tabi tuttuk.Son olarak tarihyazımında yaşamöyküsüne yer vermenin olanağını, konu hakkında geliştirilen itirazlarla birlikte ele aldık.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilimsel tarihçilik · Bilimdışı tarihçilik · Tarihyazımı

Özet

Çalışmamızda ilk olarak geçmiş gerçekliğin biricikliğine karşın tarihyazımında farklı hakikat algılarının ortaya çıkış zemini ve bunun oluşturduğu sorunlar irdelenmiştir. Burada bir tarihsel araştırmada çözüm oluşturmak istenen sorunların, cevap aranan soruların araştırmacıyı kaçınılmaz olarak konusuna bağlamsal bir körlükle yaklaştırdığını, bunun da yaklaşımın doğasından kaynaklanan bir unsur olduğunu ortaya koyduk. Öte yandan, tarihyazımı üzerinden ortaya konulacak bilgilerin çelişkilerden arındırılıp onda yapısal tutarlılık sağlamak için mantığa başvurmak kaçınılmazdır. Bundan ötürü, varlığın mantık ilkeleri ile ilişkisini tartıştık. Varolanların bilgisini mantığın özdeşlik ilkesi üzerinden bilim ülküsü bağlamında değerlendirdik. Bununla beraber, süreğen bir hareketin dolayısıyla da her an değişimin bulunduğu evrende oluşan değişmezlik-süreç karşıtlığı ile maddi düzlemde özdeşliğin olanaksızlığı, tarih bilimlerini, deney ile gözleme dayalı olarak bilgi üretme iddiasındaki diğer bilim dallarıyla bilimsellik temelinde bir araya getirdiğini ifade ettik.Sonraki aşamada, bilimselliğin zamanla değişen ölçütlerine işaret edip, bilimsel tarihçiliğin ölçütlerinin gelişimini ele aldık. Aynı zamanda bu ölçütlerden uzaklaştıkça ortaya çıkan bilimdışı tarihçiliği de masaya yatırdık. Yine bilimdışı tarihyazıcılığında popüler ve akademik olan çalışmaların temel özelliklerini ortaya koyduktan sonra tarihi, edebiyatın bir kolu olarak gören eğilimleri, temellendirme denemeleri üzerinden değerlendirmeye tabi tuttuk.Son olarak tarihyazımında yaşamöyküsüne yer vermenin olanağını, konu hakkında geliştirilen itirazlarla birlikte ele aldık.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DENİZ, E. (2018). Tarihyazımında Gerçekliğe Erişim Sorunu ve Yaşamöyküsü. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 2, 303–323. https://ajindex.com/articles/168593

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Alkan, Necmettin. Tarihin Çağlara Ayrılmasında 'Üç'Lü Sistem ve ‘Avrupa Merkezci' Tarih Kurgusu. Uluslarası Sosyal Araştırmalar Dergisi. C. 2., 2009, s. 23-42 Aristoteles. Politika. (Terc. Murat Temelli). İstanbul: Ark. 2013
  2. Arslan, Ahmet. İbni Haldun ve Tarih, Tarih İncelemeri Dergisi, S.1., 1983, s. 9-30.
  3. Bıçak, Ayhan. Tarih Düşüncesi I: Tarih Düşüncesinin Oluşumu. İstanbul: Dergâh, 2004.
  4. Bouamrane, Chikh. İslam Tarihçiliği ve Tarihlerine Bir Bakış. AÜİFD. (Terc.: Nesim Yazıcı). C. 30, S. 0, 1988, s. 265-277.
  5. Burke, Peter. Tarih ve Toplumsal Kuram. (Terc.: Mete Tunçay). 5.bs. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt, 2011.
  6. Carr, E.H. Tarih Nedir?. (Terc. Misket Gizem Gürtürk). İstanbul, Birikim. 1980.
  7. Certau, Michel de. Tarih ve Psikanaliz; bilim ile kurgu arasında. (Terc.: Ayşegül Sönmezay). İstanbul: Türkiye İş Bankası, 2009.
  8. Collingwood, R.G. Tarih Tasarımı, (Terc: Kurtuluş Dinçer). 5. bs. Ankara: Doğu Batı, 2013.
  9. Deniz, Engin. Alexander Israel Helphand (Parvus Efendi) 1867-1924, Hayatı ve Fikirleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. 2011.
  10. Duralı, Şaban Teoman. Türkçenin Felsefe-Bilim Sözlüğü. İstanbul: Dergâh, 2013.
  11. Duralı, Teoman. Tarihin Dayanılmaz Ağırlığı. AÜİFD. C. 40 S. 1, 1999, s. 117-126.
  12. Feyerabend, Paul K. Yönteme Hayır; Bir Anarşist Bilgi Kuramının Ana Hatları. (Terc.: Ahmet İnam). İstanbul, Ara, 1989.
  13. Feyerabend, Paul. Özgür Bir Toplumda Bilim. (Terc: Ahmet Kardam) 2. Bs. İstanbul: Ayrıntı, 1999.
  14. Gasset, Jose Ortega Y. Sistem Olarak Tarih, Terc. Neyyire Gül Işık, İstanbul: Türkiye İş Bankası, 2011.
  15. Gasset, Ortega Y. Tarihin Galilei'ciliği. Tarihsel Bunalım ve İnsan; Ortega y Gasset'ten Seçme Yazılar. (Haz. ve Terc.: Neyyire Gül Işık). 2. Bs. İstanbul: Metis, 1998.Gökberk, Macit. Felsefe Tarihi. 15. bs. İstanbul: Remzi, 2004.
  16. Heidegger, Martin. Özdeşlik ve Ayrım. (Terc. Necati Aça). Ankara: Bilim ve Sanat, 1997.
  17. Heidegger, Martin. Bilim Üzerine İki Ders, (Terc.: Hakkı Hünler). İstanbul: Paradigma, 1998.
  18. Heidegger, Martin. Zaman ve Varlık Üzerine. (Terc.: Deniz Kanıt). Ankara: A Kitap, 2001.
  19. Hocaoğlu, Durmuş. Tarih Kavramı: Res Gestae-Historia Rerum Gestarum. Türkiye’de Tarihyazımı, İstanbul, Yeditepe. 2011.
  20. Lewis, Bernard. İslam’ın Siyasal Söylemi. (Terc.: Ünsal Oskay). 2. bs. Ankara: Phoenix, 2011.
  21. Munslow, Alun. Tarihin Yapısökümü, İstanbul: Ayrıntı, 2000.
  22. Musgrave, Alan. Sağduyu, Bilim ve Şüphecilik; Bilgi Kuramına Tarihsel Bir Giriş, (Terc.: Nur Küçük). İstanbul: İthaki, 2013.
  23. Nietzsche, Friedrich. (Şen Bilim. (Terc: Ahmet İnam). 3. bs. İstanbul: Say