KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

Zehirli sofralar: Tehlikeli tatlara gastronomik bir bakış

Poisonous tables: A gastronomical look at dangerous tastes

Vildan Tüysüz(SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ TURİZM FAKÜLTESİ)0000-0002-4674-5628
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-02-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sağlık vurgusu yapan bu sözcüklerin öne çıkması içerik üreticilerinin bu ürünleri hem korku hem de merak karışımı bir duygu durumuyla değerlendirdiklerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Potansiyel olarak riskli veya zehirli özellik taşıyan bazı gıdaların tüm tehlikelerine rağmen tüketilmeye devam etmesi, gastronomik açıdan dikkat çekici ve incelenmeye değer bir konudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bireylerin bu tür yiyecekleri neden tercih ettiklerinin ve söz konusu gıdaların gastronomik ile kültürel açıdan ne tür değerlere sahip olduğunun anlaşılması disiplinler açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sağlık vurgusu yapan bu sözcüklerin öne çıkması içerik üreticilerinin bu ürünleri hem korku hem de merak karışımı bir duygu durumuyla değerlendirdiklerini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gastronomi · Tehlikeli Tatlar · Tehlikeli Yiyecekler

Özet

Potansiyel olarak riskli veya zehirli özellik taşıyan bazı gıdaların tüm tehlikelerine rağmen tüketilmeye devam etmesi, gastronomik açıdan dikkat çekici ve incelenmeye değer bir konudur. Bireylerin bu tür yiyecekleri neden tercih ettiklerinin ve söz konusu gıdaların gastronomik ile kültürel açıdan ne tür değerlere sahip olduğunun anlaşılması disiplinler açısından önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu bakış açısından yola çıkarak çalışmanın temel hedefi; dünya genelinde tehlikeli olarak sınıflandırılan yedi farklı gıda ürününü dijital içerik aracılığıyla (YouTube) analiz ederek bu ürünler hakkında bütüncül bir değerlendirme sunmaktır. Nitel olarak tasarlanan çalışmada içerik üreticilerinin deneyimlerini paylaştığı toplam 21 video Türkçe’ye çevrilerek analiz edilmiştir. MAXQDA programı kullanılarak yürütülen içerik analizinde “zehirli”, “ölümcül” ve “lezzetli” gibi anahtar temaların ön plana çıktığı görülmüştür. Sağlık vurgusu yapan bu sözcüklerin öne çıkması içerik üreticilerinin bu ürünleri hem korku hem de merak karışımı bir duygu durumuyla değerlendirdiklerini göstermektedir. Araştırmada tehlikeli olarak adlandırılan bu gıdaların tüketiciler için sadece sağlık riski taşıyan ürünler olmadığı aynı zamanda kültürel kimlik, geleneksellik ve duyusal deneyimle ilişkilendirildiği tespit edilmiştir.

Abstract

The continued consumption of certain foods that are potentially risky or toxic, despite their well-documented dangers, represents a compelling and noteworthy topic within the field of gastronomy. Understanding why individuals choose to consume such foods and what gastronomic and cultural values these items hold constitutes a significant area of inquiry across various disciplines. From this perspective, the primary aim of the present study is to provide a comprehensive evaluation of seven different food items that are classified as dangerous on a global scale, through the analysis of digital content (YouTube). Designed as a qualitative study, a total of 21 videos in which content creators share their personal experiences were translated into Turkish and analyzed. The content analysis, conducted using MAXQDA software, revealed that key themes such as “toxic,” “deadly,” and “delicious” emerged prominently. The prevalence of health-related expressions suggests that content creators perceive these foods through a mixed emotional lens of fear and curiosity. The study further indicates that these so-called dangerous foods are not perceived solely as health risks by consumers, but are also associated with cultural identity, tradition, and sensory experience.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tüysüz, V. (2026). Zehirli sofralar: Tehlikeli tatlara gastronomik bir bakış. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 1. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1719533

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Ackerley, L. (2005). Escolar fish. Health and Hygiene, 26(3), 13.
  2. Akıcı, E. E. (2022). Yöresel mutfaklara yönelik motivasyon faktörlerinin müşteri memnuniyeti ve davranışsal niyet üzerine etkisi. [Yüksek lisans tezi], Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
  3. Balıkoğlu, A., Kılıç, S. N., & Bozok, D. (2020). Duyusal deneyim memnuniyeti ve yöresel yiyecek deneyimi arasındaki ilişki ve değişkenlerin davranışsal niyet üzerindeki etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2020, 8(2), 1334-1361.
  4. Bao, Y. B., Wang, Q., Guo, X. M., & Lin, Z. H. (2013). Structure and immune expression analysis of hemoglobin genes from the blood clam Tegillarca granosa. Genetics and Molecular Research, 12(3), 3110-3123.
  5. Bao, Y., Zeng, Q., Wang, J., Zhang, Z., Zhang, Y., Wang, S. & Lin, Z. (2021). Genomic insights into the origin and evolution of molluscan red-bloodedness in the blood clam Tegillarca granosa. Molecular biology and evolution, 38(6), 2351-2365.
  6. Belleggia, L., Milanović, V., Cesaro, C., Cardinali, F., Garofalo, C., Aquilanti, L., & Osimani, A. (2021). Exploratory study on histamine content and histidine decarboxylase genes of Gram-positive bacteria in hakarl. Journal of Aquatic Food Product Technology, 30(7), 907-913.
  7. Bender, A., & Oterhals, Å. (2025). “Is this edible anyway?” The impact of culture on the evolution (and devolution) of mushroom knowledge. Topics in Cognitive Science, 1–28.
  8. Benli, S. (2020). Gastronomi deneyiminin davranışsal niyete etkisinde gastronomik duyguların rolü: Alaçatı Ot Festivali’ne katılanlar üzerinde bir araştırma. [Doktora tezi], Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
  9. Blake, O. A., Jackson, J. C., Jackson, M. A., & Gordon, C. A. (2004). Assessment of dietary exposure to the natural toxin hypoglycin in ackee (Blighia sapida) by Jamaican consumers. Food Research International, 37(8), 833-838.
  10. Brescia, G. I. (2016). Casu Marzu, un formaggio pericoloso… in attesa del marchio Dop. Igiene Alimenti, March, 36-42.
  11. Carpio, N. M., Napod, W., & Do, H. W. (2021). Gastronomy as a factor of tourists' overall experience: A study of Jeonju, South Korea. International Hospitality Review, 35(1), 70-89.
  12. Chang, M., Kim, J. H., & Kim, D. (2018). The effect of food tourism behavior on food festival visitor’s revisit intention. Sustainability, 10(10), 3534.
  13. CNN (2017). Ackee Meyvesi. https://edition.cnn.com/2017/04/10/health/fruits-poison-litchee-ackee-nerve-disease/index.html (Erişim Tarihi: 05.06.2025).
  14. CNN World (2023). https://edition.cnn.com/2023/10/25/asia/south-korea-sannakji-octopus-intl-hnk (Erişim Tarihi: 06.06.2025).
  15. Culinary Schools (2025). Hákarl. https://www.culinaryschools.org/blog/hakarl/ (Erişim Tarihi: 06.06.2025).
  16. Demir, A., & Altun, Ö. (2022). Garavollinin (Salyangoz) gastronomi alanında tüketim tercihi: KKTC ev katılımcıları örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 358-377.
  17. Demir, Ş., Akdağ, G., & Özata, Ö. (2019, 26-28 Eylül). Gastronomi turistlerinin hedonik tüketim ve gönüllü sade yaşam tarzı davranışları. 3. Uluslararası Turizmin Geleceği Kongresi: İnovasyon, Girişimcilik ve Sürdürebilirlik Kongresi, Mersin/Türkiye.
  18. Devi, N. M. M. R. (2024). Cultural Contents of the Brıght An Englısh Textbook for Junıor Hıgh School Grade VII [Doctoral dissertation], Universitas Pendidikan Ganesha.
  19. Dhruve, D., Soni, A., Jatav, S. K., & Katara, S. (2023). Naturally occurring marine shellfish and finfish toxins: A review. The Pharma Innovation Journal, 12, 1969-1976.
  20. Euronews (2022). Casu Marzu. https://www.euronews.com/culture/2022/08/18/casu-marzu-the-sardinian-cheese-thats-not-for-the-squeamish (Erişim Tarihi: 05.06.2025).
  21. Feldman, K. A., Werner, S. B., Cronan, S., Hernandez, M., Horvath, A. R., Lea, C. S. & Vugia, D. J. (2005). A large outbreak of scombroid fish poisoning associated with eating escolar fish (Lepidocybium flavobrunneum). Epidemiology & Infection, 133(1), 29-33.
  22. Henry, S. H., Page, S. W., & Bolger, P. M. (1998). Hazard assessment of ackee fruit (Blighia sapida). Human and Ecological Risk Assessment, 4(5), 1175-1187.
  23. Hsu, F. C., Liu, J., & Lin, H. (2022). Affective components of gastronomy tourism: measurement scale development and validation. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 34(9), 3278-3299.
  24. Iğdır, E. (2021). Yiyecek tüketim motivasyonları ve yiyecekle ilgili kişilik özelliklerinin tavsiye etme niyeti üzerine etkisi. [Yüksek lisans tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.
  25. İşeri, C., Armutoğlu, İ. & Yılmaz, H. (2024). Yiyeceklerin zihinsel yolculuğu: nöropazarlama bağlamında gastronomi çalışmalarına yönelik bir değerlendirme. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 7(4), 1010-1024. Jensen, S., Ólason, S. P., Skírnisdóttir, S., Stefánsson, G., Dargentolle, C., & Marteinsson, V. T. (2023). Unlocking the microbial diversity and the chemical changes throughout the fermentation process of “hákarl”, Greenland shark. Heliyon, 9(11), 1-14.
  26. Joskow, R., Belson, M., Vesper, H., Backer, L., & Rubin, C. (2006). Ackee fruit poisoning: an outbreak investigation in Haiti 2000–2001, and review of the literature. Clinical Toxicology, 44(3), 267-273.
  27. Kanazawa, A. (2017). Puffer fish, Fugu rubripes. In Handbook of Nutrient Requirements of Finfish (1991) (pp. 123-130). CRC Press.
  28. Kılıç, G.D. (2017). Turistlerin her şey dahil otellerde yerel yiyecek tüketim davranışları: Antalya’da bir araştırma. [Yüksek lisans tezi], Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  29. Leong, Q. L., Ab Karim, S., Awang, K. W., & Abu Bakar, A. Z. (2017). An integrated structural model of gastronomy tourists’ behaviour. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 11(4), 573-592.
  30. Manca, G., Porcu, A., Ru, A., Salaris, M., Franco, M. A., & De Santis, E. P. (2015). Comparison of γ-aminobutyric acid and biogenic amine content of different types of ewe’s milk cheese produced in Sardinia, Italy. Italian Journal of Food Safety, 4(2), 4700.
  31. Mines, D., Stahmer, S., & Shepherd, S. M. (1997). Poisonings: food, fish, shellfish. Emergency Medicine Clinics of North America, 15(1), 157-177. New York Times (2011). Kanlı Midyeler. https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2F2011%2F05%2F11%2Fdining%2Fblood-clams-worth-a-second-look.html&psig=AOvVaw2_4v7qVu97TYEN9p4Ta60A&ust=1749221698178000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CAcQtaYDahcKEwiw-J7nxNqNAxUAAAAAHQAAAAAQKg (Erişim Tarihi: 05.06.2025).
  32. NTV (2025). Sannakji. https://www.ntv.com.tr/galeri/dunya/dunyanin-en-tehlikeli-5-besini-20-dakika-icinde-olduruyor,F4Tp9U87tUaGGCR8byyQbw/pV-byeNo4Uu5KiBwiikK9Q (Erişim Tarihi: 06.06.2025).
  33. Ogura, Y. (1971). Fugu (puffer-fish) poisoning and the pharmacology of crystalline tetrodotoxin in poisoning. In Neuropoisons: Their Pathophysiological Actions (pp. 139-158). Boston, MA: Springer US.
  34. Ólason, S. P. (2023). Bacterial community succession during traditional fermentation processes of Greenland shark (Somniosus microcephalus) [Doctoral dissertation], University of Iceland.
  35. Olivadese, M., & Dindo, M. L. (2023). Edible insects: A historical and cultural perspective on entomophagy with a focus on western societies. Insects, 14(8), 690. Özdemir, B., & Seyitoğlu, F. (2017). A conceptual study of gastronomical quests of tourists: Authenticity or safety and comfort?. Tourism Management Perspectives, 23, 1-7.
  36. Purnami, N. M., & Setyawan, A. (2024). Gastronomic experiences in tourism: A systematic literature review and future research directions. International Journal of Economic Literature (INJOLE), 2(11), 3742-3757.
  37. Sabah (2022). Sannakji. https://www.sabah.com.tr/roza/guncel/bu-yemek-can-aliyor-dunyada-her-yil-ortalama-6-kisi-hayatini-kaybediyor-sannakji?paging=9 (Erişim Tarihi: 06.06.2025).
  38. Sezer, D. B., Kumuz, G., & Baldıran, Ş. (2024). İnsan-Gıda etkileşimi: Gastronomide kullanılan şekil değiştiren gıdalar. Aydın Gastronomy, 8(1), 231-246.
  39. Skåra, T., Axelsson, L., Stefánsson, G., Ekstrand, B., & Hagen, H. (2015). Fermented and ripened fish products in the northern European Countries. Journal of Ethnic Foods. 1-7.
  40. Stalker, N. K. (Ed.). (2018). Devouring Japan: Global Perspectives on Japanese Culinary Identity. Oxford University Press.
  41. Stankovic, S., Jovic, M., Stankovic, A. R., & Katsikas, L. (2012). Heavy metals in seafood mussels. Risks for human health. Environmental Chemistry for a Sustainable World: Volume 1: Nanotechnology and Health Risk, 311-373.
  42. Şahin, A., & Kılıçlar, A. (2023). The effect of tourists' gastronomic experience on emotional and cognitive evaluation: an application of SOR paradigm. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 6(2), 595-612.
  43. Şahin, E. Ö. (2025). Çoklu duyusal deneyim, inovasyon ve tekonolojik gelişmelerin gastronomi perspektifinden örneklerle incelenmesi. Aydın Gastronomy, 9(1), 191-205.
  44. Taşpınar, O. (2018). A new concept generated by commoditizing animals: Egological tourism. Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR), 6(1), 111-118.
  45. Taylor, B., Ofori, K. F., Parsaeimehr, A., Akdemir Evrendilek, G., Attarwala, T., & Ozbay, G. (2025). Exploring the complexities of seafood: From benefits to contaminants. Foods, 14(9), 1461.
  46. Thuy, L. V., Le Danh, T., Thu, H. V. T., Khac, B. N., Thi, N. V., Ho, N. N. V., & Yamamoto, S. (2019). Acceptability evaluation by Vietnamese About Non-Toxic Cultured Pufferfish in Comparison with grouper and mackerel. Asian Journal of Dietetics, 1(3), 53-58.
  47. Türker, N., & Akmanoğlu, E. (2022). Yeni yiyecek fobisi ve gastronomi turizminin gelişmesine etkisi: Kalitatif bir çalışma. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 6(1), 177-198.
  48. Wachyuni, S. S., Demolingo, R. H., & Wiweka, K. (2021). Gastronomy tourist’s experience: Evidence from Gudeg “Yu Djum” Yogyakarta. TRJ Tourism Research Journal, 5(2), 118-133.
  49. Wang, C., Murgia, M. A., Baptista, J., & Marcone, M. F. (2022). Sardinian dietary analysis for longevity: A review of the literature. Journal of Ethnic Foods, 9(1), 33.
  50. Willey Analytical Science, (2025). Fugu Balığı. https://analyticalscience.wiley.com/content/article-do/fugu-fish-flavours-found-gc-ims (Erişim Tarihi: 04.06.2025).
  51. Williams, H. A., Yuan, J., & Williams Jr, R. L. (2019). Attributes of memorable gastro-tourists’ experiences. Journal of Hospitality & Tourism Research, 43(3), 327-348.
  52. Wright, A. C., Fan, Y., & Baker, G. L. (2018). Nutritional value and food safety of bivalve molluscan shellfish. Journal of Shellfish Research, 37(4), 695-708.
  53. Yang, Z., He, X., Jin, H., Su, D., Lin, Z., Liu, H., & Bao, Y. (2023). Hemocyte proliferation is associated with blood color shade variation in the blood clam, Tegillarca granosa. Aquaculture, 571, 739447.
  54. Zamuz, S., Bohrer, B. M., Shariati, M. A., Rebezov, M., Kumar, M., Pateiro, M., & Lorenzo, J. M. (2023). Assessing the quality of octopus: From sea to table. Food Frontiers, 4(2), 733-749.