KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 75

TÜRKİYE’DE VEGAN ÜRÜNLERE ULAŞMAK: TÜKETİCİLERİN ALIŞVERİŞ VE ÜRÜN TERCİHLERİ

ACCESSING VEGAN PRODUCTS IN TURKIYE: CONSUMERS’ SHOPPING AND PRODUCT PREFERENCES

Vildan Tüysüz(SAKARYA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ TURİZM FAKÜLTESİ)0000-0002-4674-5628
Sayfa
369–386
Yayın Tarihi
2026-07-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, vegan ürünlerin reklamlarda yeterince yer almadığını ve firmaların daha uygun fiyatlı, erişilebilir ve tanıtımı daha güçlü ürünlerle tüketicileri etkileyebileceğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vegan ürün, üretim sürecinde hiçbir hayvansal kaynaklı bileşen veya yan ürün içermeyen; etik, çevreci ve sürdürülebilir tüketim anlayışına dayalı bir ürünü ifade etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamda araştırmada hem bireysel tüketici görüşleri hem de çevrimiçi kullanıcı deneyimleri birlikte değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, vegan ürünlerin reklamlarda yeterince yer almadığını ve firmaların daha uygun fiyatlı, erişilebilir ve tanıtımı daha güçlü ürünlerle tüketicileri etkileyebileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bitkisel Beslenme · Vegan Beslenme · Gastronomi Trendleri

Özet

Vegan ürün, üretim sürecinde hiçbir hayvansal kaynaklı bileşen veya yan ürün içermeyen; etik, çevreci ve sürdürülebilir tüketim anlayışına dayalı bir ürünü ifade etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’deki vegan ürün tüketicilerinin satın alma tercihlerini, ürün seçiminde dikkate aldıkları unsurları ve fiyat algılarını incelemektir. Bu kapsamda araştırmada hem bireysel tüketici görüşleri hem de çevrimiçi kullanıcı deneyimleri birlikte değerlendirilmiştir. Çalışma, iki veri kaynağından oluşmaktadır. Birinci veri kaynağı, farklı şehirlerde yaşayan ve kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen 40 vegan bireyle telefon aracılığıyla yapılan derinlemesine görüşmelerdir. İkinci veri kaynağı ise www.sikayetvar.com platformundan seçilen altı çevrimiçi vegan ürün satıcısına yönelik kullanıcı yorumlarının içerik analiziyle incelenmesidir. Bu nitel çalışmada, görüşme verileri tematik analizle çözümlenmiş, çevrimiçi kullanıcı yorumları ise kodlanarak frekanslarına göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin çoğunluğunun vegan ürünleri online alışveriş sitelerinden temin ettiği, ürün satın alırken V-Label etiketine ve yerel üretim olmasına önem verdiği belirlenmiştir. Ayrıca vegan ürünlerin fiyatlarının yüksek bulunduğu ve et ile süt alternatiflerine yönelik genel olarak olumlu görüşler olduğu saptanmıştır. Ancak bazı katılımcıların bu ürünleri tüketmeyi tercih etmediği de görülmüştür. Bulgular, vegan ürünlerin reklamlarda yeterince yer almadığını ve firmaların daha uygun fiyatlı, erişilebilir ve tanıtımı daha güçlü ürünlerle tüketicileri etkileyebileceğini göstermektedir.

Abstract

A vegan product refers to a product that does not contain any animal-derived ingredients or byproducts in its production process and is based on an ethical, environmentally friendly, and sustainable consumption approach. The primary objective of this study is to examine the purchasing preferences of vegan consumers in Turkiye, the factors they consider when choosing a product, and their price perceptions. In this context, both individual consumer opinions and online user experiences were evaluated together. The study consists of two data sources. The first data source consists of in-depth telephone interviews with 40 vegan individuals living in different cities, selected through snowball sampling. The second data source is a content analysis of user reviews for six online vegan product sellers selected from the www.sikayetvar.com platform. In this qualitative study, the interview data was analyzed through thematic analysis, and online user reviews were coded and evaluated according to frequency. The study revealed that the majority of individuals purchase vegan products from online shopping sites and prioritize the V-Label and local production when purchasing products. Furthermore, the high prices of vegan products were found to be high, and there were generally positive opinions about meat and dairy alternatives. However, some participants also chose not to consume these products. The findings suggest that vegan products are not sufficiently featured in advertising and that companies could attract consumers with more affordable, accessible, and more powerfully promoted products.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tüysüz, V. (2026). TÜRKİYE’DE VEGAN ÜRÜNLERE ULAŞMAK: TÜKETİCİLERİN ALIŞVERİŞ VE ÜRÜN TERCİHLERİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 75, 369–386. https://doi.org/10.30794/pausbed.1713746

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Akkan, E. ve Bozyiğit, S. (2020). Bir niş pazar olarak Türkiye’deki vegan ürünler: Tüketici bakış açısından keşfedici bir araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 101-149.
  2. Aksürmeli, Z. S. T. ve Beşirli, H. (2019). Vegan kimliğin oluşumu: Vegan olmak ve vegan kalmak. Akademik Hassasiyetler, 6(12), 223-249.
  3. Alcorta, A., Porta, A., Tárrega, A., Alvarez, M. D. ve Vaquero, M. P. (2021). Foods for plant-based diets: Challenges and ınnovations. Foods, 10(2), 293. https://doi.org/10.3390/foods10020293
  4. Aymankuy, Ş. ve Topal, H. (2022). Vejetaryen/vegan beslenme felsefesinin gastronomide sürdürülebilirliğe etkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(5), 670-682. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.984
  5. Bandara, B. E. S., De Silva, D. A. M., Maduwanthi, B. C. H. ve Warunasinghe, W. A. A. I. (2016). Impact of food labeling ınformation on consumer purchasing decision: With special reference to faculty of agricultural sciences. Procedia Food Science, 6, 309-313. https://doi.org/10.1016/j.profoo.2016.02.061
  6. Braunsberger, K. ve Flamm, R. O. (2019). The case of the ethical vegan: Motivations matter when researching dietary and lifestyle choices. Journal of Managerial Issues, 228-245.
  7. Cardoso, B. M. F. (2022). The role of cruelty-free and vegan logos on purchase intention: Investigating the effects of certification, logo recognizability and pro-environmental attitude (Doctoral dissertation). Dissertation submitted in partial fulfillment of requirements for the MSc in Management with Specialization in Strategic Marketing, at Universidade Católica Portuguesa.
  8. Chernev, A. ve Chandon, P. (2015). Calorie estimation biases in consumer choice. In Leveraging consumer psychology for effective health communications: The obesity challenge (pp. 104-121). Routledge.
  9. Cramer, H., Kessler, C. S., Sundberg, T., Leach, M. J., Schumann, D., Adams, J. ve Lauche, R. (2017). Characteristics of Americans choosing vegetarian and vegan diets for health reasons. Journal of Nutrition Education and Behavior, 49(7), 561-567. https://doi.org/10.1016/j.jneb.2017.04.011
  10. Davis, B. ve Melina, V. (2014). Becoming vegan: The complete reference to plant-base nutrition. Book Publishing Company.
  11. Demartini, E., Vecchiato, D., Finos, L., Mattavelli, S. ve Gaviglio, A. (2022). Would you buy vegan meatballs? The policy ıssues around vegan and meat-sounding labelling of plant-based meat alternatives. Food Policy, 111, 102310. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2022.102310
  12. Fernan, C., Schuldt, J. P. ve Niederdeppe, J. (2018). Health Halo Effects From Product Titles and Nutrient Content Claims in the Context of “Protein” Bars. Health Communication, 33(12), 1425-1433. https://doi.org/10.1080/10410236.2017.1358240
  13. Fox, N. ve Ward, K. (2008). Health, ethics and environment: A qualitative study of vegetarian motivations. Appetite, 50(2-3), 422-429. https://doi.org/10.1016/j.appet.2007.09.007
  14. Gheihman, N. (2021). Veganism as a lifestyle movement. Sociology Compass, 15(5), e12877. https://doi.org/10.1111/soc4.12877
  15. Göbel, P. ve Şanlıer, N. (2021). Vejetaryen beslenme türleri ve sağlık üzerine etkisi. Turkiye Klinikleri Nutrition and Dietetics-Special Topics, 7(1), 9-18.
  16. Greenebaum, J. (2012). Veganism, identity and the quest for authenticity. Food, Culture & Society, 15(1), 129-144. https://doi.org/10.2752/175174412X13190510222101
  17. Habib, M. D., Alghamdi, A., Sharma, V., Mehrotra, A. ve Badghish, S. (2024). Diet or lifestyle: Consumer purchase behavior of vegan retailing, a qualitative assessment. Journal of Retailing and Consumer Services, 76, 103584. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2023.103584
  18. Harden, A. (2013). The Ancient Idea of Vegetarianism. In Animals in the Classical world: Ethical perspectives from Greek and Roman texts (pp. 64-86). London: Palgrave Macmillan UK.
  19. Hartmann, C. ve Siegrist, M. (2017). Consumer perception and behaviour regarding sustainable protein consumption: A systematic review. Trends in Food Science & Technology, 61(1), 11-25. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2016.12.006
  20. Hawkins, I. W., Mangels, A. R., Goldman, R. ve Wood, R. J. (2019). Dietetics program directors in the United States support teaching vegetarian and vegan nutrition and half connect vegetarian and vegan diets to environmental impact. Frontiers in Nutrition, 6, 123. https://doi.org/10.3389/fnut.2019.00123
  21. He, J., Evans, N. M., Liu, H., ve Shao, S. (2020). A review of research on plant‐based meat alternatives: Driving forces, history, manufacturing, and consumer attitudes. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 19(5), 2639-2656. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12610
  22. Katonova, A., Sheardova, K., Amlerova, J., Angelucci, F. ve Hort, J. (2022). Effect of a vegan diet on Alzheimer’s disease. International Journal of Molecular Sciences, 23(23), 14924. https://doi.org/10.3390/ijms232314924
  23. Key, T. J., Davey, G. K. ve Appleby, P. N. (1999). Health benefits of a vegetarian diet. Proceedings of the Nutrition Society, 58(2), 271-275. https://doi.org/10.1017/S0029665199000373
  24. Kiesel, K. ve Villas-Boas, S. B. (2007). Got organic milk? Consumer valuations of milk labels after the implementation of the USDA organic seal. Journal of Agricultural & Food Industrial Organization, 5(1), 1-40.
  25. Kortetmäki, T. ve Oksanen, M. (2021). Is there a convincing case for climate veganism?. Agriculture and Human Values, 38(3), 729-740.
  26. Kumar, N. ve Kapoor, S. (2015). Does the consumers’ buying behavior differ for vegetarian and non-vegetarian food products? Evidences from an Emerging Market. British Food Journal, 117(8), 1998-2016. https://doi.org/10.1108/BFJ-09-2014-0324
  27. Le, L. T. ve Sabaté, J. (2014). Beyond meatless, the health effects of vegan diets: Findings from the adventist cohorts. Nutrients, 6(6), 2131-2147. https://doi.org/10.3390/nu6062131
  28. Le, T. (2019). Vegan trend in consumer buying behaviour. (Degree Program in International Business). Oulu University of Applied Sciences.
  29. Leitzmann, C. (2014). Vegetarian nutrition: Past, present, future. The American Journal of Clinical Nutrition, 100, 496-502.
  30. Lemale, J., Mas, E., Jung, C., Bellaiche, M., Tounian, P. ve Hepatology, F. S. P. (2019). Vegan diet in children and adolescents. Recommendations from the French-speaking pediatric hepatology, Gastroenterology and Nutrition Group (GFHGNP). Archives De Pédiatrie, 26(7), 442-450. https://doi.org/10.1016/j.arcped.2019.09.001
  31. Marsh, K., Zeuschner, C. ve Saunders, A. (2012). Health implications of a vegetarian diet: A review. American Journal of Lifestyle Medicine, 6(3), 250-267. https://doi.org/10.1177/1559827611425762
  32. McDonald, B. (2000). Once you know something, you can't not know ıt an empirical look at becoming vegan. Society & Animals, 8(1), 1-23.
  33. Menzel, J., Biemann, R., Longree, A., Isermann, B., Mai, K., Schulze, M. B. ve Weikert, C. (2020). Associations of a Vegan Diet with Inflammatory Biomarkers. Scientific Reports, 10(1), 1933. https://doi.org/10.1038/s41598-020-58875-x
  34. Messina, V. ve Mangels, A. R. (2001). Considerations in planning vegan diets: Children. Journal of The American Dietetic Association, 101(6), 661-669. https://doi.org/10.1016/S0002-8223(01)00167-5
  35. Michalowska, J. M. (2008). Vegetarian Foodways: A Cross-Cultural Perspective (Master's Thesis). Department of Social Anthropology University of Oslo.
  36. Miele, M. (2001). Creating sustainability: The social construction of the market for organic products. Wageningen University and Research.
  37. Mitra, S. ve Datta, P. P. (2014). Adoption of green supply chain management practices and their ımpact on performance: An exploratory study of İndian manufacturing firms. International Journal of Production Research, 52(7), 2085-2107. https://doi.org/10.1080/00207543.2013.849014
  38. Neo, H. (2016). Ethical consumption, meaningful substitution and the challenges of vegetarianism advocacy. The Geographical Journal, 182(2), 201-212. https://doi.org/10.1111/geoj.12130
  39. Park, C. L. ve Nunes, M. F. (2024). Vegan luxury for non-vegan consumers: Impacts on brand trust and attitude towards the firm. Journal of Retailing and Consumer Services, 77, 103669. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2023.103669
  40. Phillips, F. (2005). Vegetarian nutrition. Nutrition Bulletin, 30(2), 132- 167. https://doi.org/10.1111/j.1467-3010.2005.00467.x
  41. Ruby, M. B., João Graça, ve Olli, E. (2024). Vegetarian, vegan, or plant-based? Comparing how different labels ınfluence consumer evaluations of plant-based foods. Appetite, 197, 107288–107288. https://doi.org/10.1016/j.appet.2024.107288
  42. Sebastiani, G., Herranz Barbero, A., Borrás-Novell, C., Alsina Casanova, M., Aldecoa-Bilbao, V., Andreu-Fernández, V. ve García-Algar, O. (2019). The effects of vegetarian and vegan diet during pregnancy on the health of mothers and offspring. Nutrients, 11(3), 557. https://doi.org/10.3390/nu11030557
  43. Seo, K. ve Suh, S. (2019). A study on the characteristics and social values of vegan fashion in H&M and Zara. Journal of Fashion Business, 23(6), 86-100.
  44. Shaw, D., McMaster, R., Longo, C. ve Özçaglar-Toulouse, N. (2017). Ethical qualities in consumption: Towards a theory of care. Marketing Theory, 17(4), 415- 433. https://doi.org/10.1177/1470593117699662
  45. Sinha, P. K. (2003). Shopping orientation in the evolving Indian market. Vikalpa, 28(2), 13-22. https://doi.org/10.1177/0256090920030202
  46. Souza, A. H. S., Amorim, K. A., Passos, L. P., Galdino, M. L. S., Marinho, J. F. U., Marques, J. S. ve Pinheiro, A. C. M. (2024). The impact of plant-based product denomination on consumer expectations and sensory perception: A study with vegan chocolate dessert. Food Research International, 196, 115069. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2024.115069
  47. Stremmel, G., Elshiewy, O., Boztug, Y. ve Carneiro-Otto, F. (2022). Vegan labeling for what is already vegan: Product perceptions and consumption intentions. Appetite, 175, 106048. https://doi.org/10.1016/j.appet.2022.106048
  48. Sütterlin, B. ve Siegrist, M. (2015). Simply adding the word “fruit” makes sugar healthier: The misleading effect of symbolic ınformation on the perceived healthiness of food. Appetite, 95, 252-261. https://doi.org/10.1016/j.appet.2015.07.011
  49. Tokay Argan, M. ve Arıcı, A. (2019). Sağlık iletişiminde e-şikâyet: Hastaların ve hasta yakınlarının sikayetvar.com paylaşımları üzerine bir araştırma. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (31), 339-355.
  50. Vergeer, L., Vanderlee, L., White, C. M., Rynard, V. L. ve Hammond, D. (2020). Vegetarianism and other eating practices among youth and young adults in major Canadian cities. Public Health Nutrition, 23(4), 609-619. https://doi.org/10.1017/S136898001900288X
  51. Vermeulen, S. J., Park, T., Khoury, C. K. ve Béné, C. (2020). Changing diets and the transformation of the global food system. Annals of the New York Academy of Sciences, 1478(1), 3-17. https://doi.org/10.1111/nyas.14446
  52. Yılmaz, E. ve Polat, E. Ç. (2023). #Vegan: Veganizm Üzerine Twitter Sosyal Ağ Analizi. Moment Dergi, 10(1), 48-82.
  53. Zick, S. M., Snyder, D. ve Abrams, D. I. (2018). Pros, cons of dietary strategies popular among cancer patients. Oncology, 32(11).
  54. Zsiga, Á. B. ve Niedzwiedzka, S. (2024). The effect of vegan indicators among vegans: An exploratory study on how different vegan indicators affect vegan consumers’ purchasing intentions. (Bachelor Thesis). Jönköping International Bussines School.