Dergiler / Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 40 Sayı: 3

Farklı ekim sıklıkları ve azot dozlarının yulaf silajının kalite özellikleri üzerine etkileri

Effects of different sowing densities and nitrogen doses on the quality traits of oat silage

Şerife Aktaş(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7721-6032
Özge Doğanay Erbaş Köse(Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü)0000-0003-0429-3325
Zeki Mut(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)0000-0002-1465-3630
Yusuf Murat Kardeş(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)0000-0001-7144-9612
Sayfa
501–513
Yayın Tarihi
2025-10-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ekim sıklığı arttıkça NDF, kül, potasyum, fosfor, kalsiyum, laktik asit ve pH değerlerinin de arttığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yulaf, yüksek besin değerine sahip olması ve farklı iklim koşullarına uyum sağlayabilmesi nedeniyle önemli bir tahıldır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, farklı ekim sıklıkları ve azot dozlarının yulaf silajının kalite özellikleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Ekim sıklığı arttıkça NDF, kül, potasyum, fosfor, kalsiyum, laktik asit ve pH değerlerinin de arttığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Avena sativa · azot · fiziksel özellik

Özet

Yulaf, yüksek besin değerine sahip olması ve farklı iklim koşullarına uyum sağlayabilmesi nedeniyle önemli bir tahıldır. Özellikle silaj formunda kullanımı, hayvan beslenmesinde kaliteli kaba yem kaynağı sağlamaktadır. Silaj kalitesini artırmak için uygun yetiştirme tekniklerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, farklı ekim sıklıkları ve azot dozlarının yulaf silajının kalite özellikleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışma, ana parsellere azot dozları (0, 4, 8, 12, 16 kg N da-1) alt parsellere ekim sıklıkları (150, 300, 450, 600 tohum m-2) gelecek şekilde 3 tekrarlamalı olarak yürütülüştür. Silaj örneklerinde; renk, koku, strüktür gibi fiziksel gözlemler yanında kuru madde, protein oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) değeri, nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF) değeri, kül oranı, potasyum, fosfor, kalsiyum ve magnezyum içeriği, pH, laktik asit ve asetik asit değerleri belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, azot dozlarının (ADF ve K hariç) ve ekim sıklıkları arasında incelenen bütün özellikler bakımından farklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Ayrıca, incelenen tüm özellikler üzerine azot dozu (AD) × ekim sıklığı (ES) interaksiyonunun etkisi önemli bulunmuştur. Azot uygulanan parsellerde kontrole kıyasla protein, kül, fosfor, kalsiyum, magnezyum, laktik asit değerleri daha yüksek bulunmuştur. Ekim sıklığı arttıkça NDF, kül, potasyum, fosfor, kalsiyum, laktik asit ve pH değerlerinin de arttığı tespit edilmiştir. Flieg puanına göre, azot dozu × ekim sıklığı interaksiyonunda silaj kalite sınıfı en yüksek dekara 8 kg azot dozu uygulaması ve m2’de 450 tohum sıklığından elde edilmiş ve pekiyi sınıfında yer almıştır.

Abstract

Oat (Avena sativa L.) is an important forage crop due to its high nutritional value and adaptability to various climatic conditions. Its use in silage form provides a high-quality roughage source for animal nutrition. Determining appropriate cultivation techniques is crucial for improving silage quality. This study aimed to evaluate the effects of different sowing densities and nitrogen doses on the quality characteristics of oat silage. The experiment was conducted in a split-plot design with three replications, where nitrogen doses (0, 4, 8, 12, and 16 kg N da⁻¹) were assigned to the main plots and sowing densities (150, 300, 450, and 600 seeds m⁻²) to the subplots. Silage samples were analyzed for physical attributes such as color, odor, and structure, as well as chemical properties including dry matter content, crude protein, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), ash content, potassium, phosphorus, calcium, magnesium, pH, lactic acid, and acetic acid levels. The results indicated that nitrogen doses (except for ADF and K) and sowing densities had statistically significant effects on all examined parameters. Additionally, the interaction between nitrogen dose and sowing density was found to have a significant impact on all evaluated characteristics. Compared to the control, nitrogen application resulted in higher protein, ash, phosphorus, calcium, magnesium, and lactic acid contents. Furthermore, as sowing density increased, NDF, ash, potassium, phosphorus, calcium, lactic acid, and pH values also increased. According to the Flieg score, the highest silage quality class was obtained from the interaction of 8 kg N da⁻¹ nitrogen application and a sowing density of 450 seeds m⁻², categorizing the silage as 'excellent' quality.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktaş, Ş., Köse, Ö. D. E., Mut, Z., Kardeş, Y. M. (2025). Farklı ekim sıklıkları ve azot dozlarının yulaf silajının kalite özellikleri üzerine etkileri. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 40 Sayı: 3, 501–513. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1666169

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Açıkgöz, E., 2002. Silaj yapımında kullanılan diğer bitkilerin tarımı. Silaj bitkileri yetiştirme ve silaj yapımı (Açıkgöz, E., Filya, İ., Turgut, İ., eds.). Hasad Yayıncılık, s: 35-57.
  2. Açıkgöz, E., Turgut, İ., Filya, İ. 2002. Silaj bitkileri yetiştirme ve silaj yapımı. Hasat Yayınları, İstanbul, p 584
  3. Aderinola, O.A., Lateef, O.A., Binuomote, R.T., Adeeyo, A., Jekayinfa, O.A., 2014. Nutritional and microbial contents of varied combination of ensiled Panicum maximum and Vetiveria igritana grass. Int J Food Agric Vet Sci, 4(1): 141-148.
  4. Alçiçek, A., Özkan, K., 1996. Silo yemlerinde destilasyon yöntemi ile süt asidi, asetik asit ve bütürik asit tayini. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(2-3): 191-198.
  5. Arslan, M., Çakmakçı, S., 2011. Mısır (Zea mays) ve sorgumun (Sorghum bicolor) farklı bitkilerle birlikte yapılan silajlarının karşılaştırılmaları. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(1): 47-53.
  6. Başaran, U., Gülümser, E., Mut, H., Çopur Doğrusöz, M., 2018. Mürdümük + tahıl karışımlarının silaj verimi ve kalitesinin belirlenmesi. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(9): 1237-1242. doi: 10.24925/turjaf.v6i9.1237-1242.2022.
  7. Bueno, A.V.I., Ribeiro, M.G., Jacovaci, F.A., Três, T.T., Leão, G.F.M., Gomes, A.L.M., Jobim, C.C., 2020. Nutritional value and digestible dry matter production of oat genotypes for ensiling. Ciência Animal Brasileira, 21: 58129. doi: 10.1590/1809-6891v21e-58129.
  8. Can, M., Kaymak, G., Gülümser, E., Acar, Z., Ayan, İ., 2019. Orman üçgülü yulaf karışımlarının silaj kalitesinin belirlenmesi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 34(3): 371-376. doi: /10.7161/omuanajas.548215
  9. Coblentz, W.K., Jokela, W.E., Bertram, M.G., 2014. Cultivar, harvest date, and nitrogen fertilization affect production and quality of fall oat. Agronomy Journal, 106(6): 2075-2086. doi: 10.2134/agronj13.0436.
  10. Coblentz, W.K., Akins, M.S., Cavadini, J.S., Jokela, W.E., 2017. Net effects of nitrogen fertilization on the nutritive value and digestibility of oat forages. Journal of Dairy Science, 100(3): 1739-1750. doi: 10.3168/jds.2016-12027
  11. Çaçan, E., Kokten, K., Kaplan, M., 2018. Determination of yield and quality characteristics of some alfalfa (Medicago sativa L.) cultivars in the East Anatolia Region of Turkey and correlation analysis between these properties. Applied Ecology and Environmental Research, 16(2): 1185-1192. doi: 10.15666/aeer/1602_11851198
  12. Ertekin, I., Atis, I., Aygun, Y. Z., Yilmaz, S., Kizilsimsek, M. 2021. Effects of different nitrogen doses and cultivars on fermentation quality and nutritive value of Italian ryegrass (Lolium multiflorum Lam.) silages. Animal Bioscience, 35(1), 39–46. doi: 10.5713/ab.21.0113
  13. Fang, X., Li, Y., Nie, J., Wang, C., Huang, K., Zhang, Y., Zhang, Y., She, H., Liu, X., Ruan, R., 2018. Effects of nitrogen fertilizer and planting density on the leaf photosynthetic characteristics, agronomic traits and grain yield in common buckwheat (Fagopyrum esculentum M.). Field Crops Research, 219: 160-168. doi: 10.1016/j.fcr.2018.02.001 Filya, İ., 2001. Silaj teknolojisi. Hakan Ofset, İzmir, ss 68.
  14. Gezahegn, K., Getnet, A., Alemayehu, M., Fekede, F., 2013. Forage nutritive values of vetch species and their accessions grown under nitosol and vertisol conditions in the central highlands of Ethiopia. Livestock Research for Rural Development, 26 (1).1-16.
  15. Gorash, A., Armonienė, R., Mitchell Fetch, J., Liatukas, Ž., Danytė, V., 2017. Aspects in oat breeding: Nutrition quality, nakedness and disease resistance, challenges and perspectives. Annals of Applied Biology, 171: 281-302. doi: 10.1111/aab.12375
  16. Gülümser, E., Mut, H., Başaran, U., Doğrusöz, M.Ç., 2021. Yem bezelyesi ile yulafın farklı oranlarda karıştırılması ile elde edilen silajların kalite özelliklerinin belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(1): 763-770.
  17. Hong, Y., Wang, B., Zhang, Q., 2021. Improvement of fermentation quality in the fermented total mixed ration with oat silage. Microorganisms, 9(2): 9020420. doi: 10.3390/microorganisms9020420
  18. Kaplan, M., Kokten, K., Akcura, M., 2014. Determination of silage characteristics and nutritional values of some triticale genotypes. Turkish Journal of Agriculture and Natural Science, 1(2): 102-107.
  19. Kaplan, M., Baran, O., Unlukara, A., Kale, H., Arslan, M., Kara, K., Ulas, A., 2016. The effects of different nitrogen doses and irrigation levels on yield, nutritive value, fermentation and gas production of corn silage. Turkish Journal of Field Crops, 21(1): 101-109. doi: 10.17557/tjfc.82794
  20. Kaplan, M., Kara, K., Unlukara, A., Kale, H., Buyukkilic Beyzi, S., Varol, I.S., Kizilsimsek, M., Kamalak, A., 2019. Water deficit and nitrogen affects yield and feed value of sorghum sudangrass silage. Agricultural Water Management, 218: 30-36. doi: 10.1016/j.agwat.2019.03.021
  21. Kaplan, M., Akcura, M., Kardes, Y.M., Buyukilic Beyzi, S., Ciftci, B., Kokten, K., 2024. Evaluation of silage quality characteristics and nutritive value of oat genotypes. Euphytica, 220(12): 178. doi: 10.1007/s10681-024-03435-x
  22. Kaur, A., Goyal, M., Kaur, M., Mahal, A.K., 2022. Interactive effect of planting dates and development stages on digestibility, qualitative traits and yield of forage oat (Avena sativa L.) genotypes. Cereal Research Communications, 50: 1237-1247. doi: 10.1007/s42976-021-00217-2
  23. Kennelly, J.J., Weinberg, Z.G., 2003. Small grain silage. In: Silage Science and Technology (Buxton, D.R., Muck, R.E., Harrison, J.H., eds.), Agronomy Monograph 42, American Society of Agronomy, Madison, WI, USA, 749-779. Kılıç, A., 1984. Silo yemi. Bilgehan Basımevi, İzmir, 350 s.
  24. Kılıçalp, N., Türk, T., 2023. Cultivar and harvest stage effects on nutritive value of whole crop oat (Avena sativa L.) silages. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 26(2): 437-449. doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1050407
  25. Kidambi, S.P., Matches, A.G., Griggs, T.C., 1989. Variability for Ca, Mg, K, Cu, Zn and K/(Ca + Mg) ratio among three wheat grasses and sainfoin on the southern high plains. Journal of Range Management, 42: 316-322.
  26. Kim, J.D., Kim, S.G., Abuel, S.J., Kwon, C.H., Shin, C.N., Ko, K.H., 2006. Effect of location, season, and variety on yield and quality of forage oat. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 19(7): 970-977. doi: 10.5713/ajas.2006.970
  27. Klevenhusen, F., Zebeli, Q. 2021. A review on the potentials of using feeds rich in water‐soluble carbohydrates to enhance rumen health and sustainability of dairy cattle production. Journal of the Science of Food and Agriculture, 101(14), 5737-5746. doi: 10.1002/jsfa.11358
  28. McDonald, P., Henderson, A.R., Heron, S.J.E. 1991. The biochemistry of silage 2nd edition. Chalcombe Publications, Marlow, Bucks, UK.
  29. Mut, Z., Akay, H., Erbaş Köse, Ö. D. 2015. Hay yield and quality of Oat (Avena sativa L.) genotypes of worldwide origin. International Journal of Plant Production, 9(4): 507-522.
  30. Mut, Z., Erbaş Köse, Ö. D., Akay, H. 2018. Evaluation of hay yield and quality traits of oat genotypes grown at different locations. Revista de la Facultad de Agronomia de la Universidad del Zulia, 35(2): 168-187.
  31. Okoye, C.O., Wang, Y., Gao, L., Wu, Y., Li, X., Sun, J., Jiang, J. 2023. The performance of lactic acid bacteria in silage production: a review of modern biotechnology for silage improvement. Microbiol Res 266:127212, doi: 10.1016/j.micres.2022.127212
  32. Shoaib, M., Ayub, M., Shehzad, M., Akhtar, N., Tahir, M., Arif, M. 2014. Dry matter yield and forage quality of oat, barley and canola mixture. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 51(2): 433-439.
  33. Stevens, E.J., Armstrong, K.W., Bezar, H.J., Griffin, W.B., Hampton, J. G. 2000. The importance of oats in resourcepoor environments. In Proceedings of the 6th International Oat Conference. pp. 13-16, Lincoln University, Canterbury, New Zealand.
  34. Tanrıkulu, A., Dokuyucu, T., Avcı, İ. 2020. Yazlık ve kışlık ekilen yulaf (Avena sativa L.) genotiplerinin yeşil ot verimi ve silaj kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1): 53-64.
  35. Van Soest, P.J. 1963. The use of detergents in the analysis of fibre feeds. II. A rapid method for the determination of fibre and lignin. Journal of the Association of Official Analytical Chemists, 46:829- 835.
  36. Van Soest, P.J., Wine, R.H. 1967. Use of detergents in the analysis of fibrous feeds. IV. Determination of plant cell-wall constituents. Journal - Association of Official Analytical Chemists, 50: 50–55.
  37. Yalçınkaya, M.Y., Baytok, E., Yörük, M.A., 2012. Değişik meyve posası silajlarının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri. Erciyes Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dergisi, 9(2): 95-106.
  38. Zadoks, J.C., Chang, T.T., Konzak, C.F. 1974. A decimal code for the growth stages of cereals. Weed Research, 14: 415-421.