Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu değerler, silajlık mısır için evrensel eşikler olarak değil, bu çalışmada değerlendirilen toprak, iklim, bitki ve yüzeyaltı damla sulama koşullarına özgü, ön tahmin niteliğindeki değerler olarak değerlendirilmelidir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Su kıtlığı ve artan iklim değişkenliği, yarı kurak çevrelerde sulama zamanlaması için güvenilir bitki temelli göstergelere olan gereksinimi artırmıştır. Bu çalışma, yüzeyaltı damla sulama (YADS) koşullarında yetiştirilen silajlık mısırın Bitki Su Stres İndeksi (CWSI) tepkisini değerlendirmek ve sulama zamanlamasında kullanılabilecek potansiyel CWSI değerlerini tahmin etmek amacıyla, 2022 ve 2023 yetiştirme sezonlarında Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde (BATEM), Antalya, Türkiye’de yürütülmüştür. Çalışma, dört sulama uygulaması; tam sulama (I1, %100), kısıtlı sulama (I2, %50), aşırı sulama (I3, %120) ve yağışa dayalı sulama uygulaması (I4) olmak üzere üç tekrarlı tesadüf blokları deneme desenine yürütülmüştür. Sulanan uygulamalara verilen mevsimlik sulama suyu miktarı 198–471 mm arasında değişirken, yetiştirme sezonu toplam yağışı 2022 yılında 13 mm, 2023 yılında ise 118 mm olmuştur. Kanopi sıcaklığı kızılötesi termometri kullanılarak ölçülmüş ve CWSI, taç–hava sıcaklığı farkı (Tc–Ta) ile buhar basıncı açığı (VPD) arasındaki ilişkiden elde edilen bitkiye özgü alt ve üst sınır değerleri kullanılarak hesaplanmıştır. Alt sınır denklemleri 2022 yılı için Tc–Ta = −2.9VPD − 1.9, 2023 yılı için ise Tc–Ta = −3.7VPD − 2.1 olarak belirlenmiş; buna karşılık üst sınır değerleri sırasıyla 4.72 ve 4.02°C olarak bulunmuştur. Sulama uygulamalarının CWSI ve yeşil ot verimi üzerinde önemli etkileri olmuştur. I2 uygulaması, 2022 ve 2023 yıllarında sırasıyla 105.78 ve 96.80 t ha⁻¹ ile en yüksek yeşil ot verimini sağlarken, aynı zamanda en düşük ortalama CWSI değerlerini (0.10 ve 0.11) göstermiştir. Buna karşılık, yağışa bağlı (I4) uygulamada en yüksek ortalama CWSI değerleri (0.62 ve 0.58) ve en düşük yeşil ot verimleri (16.70 and 17.05 t ha⁻¹) elde edilmiştir. Sulama suyu verimliliği de I2 uygulamasında en yüksek olmuş ve 2022 ile 2023 yıllarında sırasıyla 53.40 ve 45.20 kg m⁻³ değerlerine ulaşmıştır. CWSI ile yeşil ot verimi arasında her iki yılda da güçlü ve negatif ilişkiler belirlenmiştir (sırasıyla r = −0.89 ve −0.91). 2022 ve 2023 yılları için sırasıyla yaklaşık 0.14 ve 0.16 düzeylerinde sulama başlatma eşik değerleri elde edilmiştir. Bu değerler, silajlık mısır için evrensel eşikler olarak değil, bu çalışmada değerlendirilen toprak, iklim, bitki ve yüzeyaltı damla sulama koşullarına özgü, ön tahmin niteliğindeki değerler olarak değerlendirilmelidir.
Abstract
Water scarcity and increasing climatic variability have increased the need for reliable plant-based indicators for irrigation scheduling in semi-arid environments. This study was conducted during the 2022 and 2023 growing seasons at the Batı Akdeniz Agricultural Research Institute (BATEM), Antalya, Türkiye, to evaluate the Crop Water Stress Index (CWSI) response of silage maize grown under subsurface drip irrigation (SDI) and to estimate CWSI values potentially useful for irrigation scheduling. The experiment was arranged in a randomized complete block design with three replications and four irrigation treatments: full irrigation (I1, 100%), deficit irrigation (I2, 50%), excess irrigation (I3, 120%), and a rain-fed treatment (I4). Seasonal irrigation water applied to the irrigated treatments ranged from 198 to 471 mm, while growing-season rainfall was 13 mm in 2022 and 118 mm in 2023. Canopy temperature was measured using infrared thermometry, and CWSI was calculated using crop-specific lower and upper baselines established from the relationship between canopy–air temperature difference (Tc–Ta) and vapor pressure deficit (VPD). The lower baseline equations were Tc–Ta = −2.9VPD − 1.9 in 2022 and Tc–Ta = −3.7VPD − 2.1 in 2023, whereas the corresponding upper baseline values were 4.72 in 2022 and 4.02°C in 2023, respectively. Irrigation treatments significantly affected CWSI and forage yield. The I2 treatment produced the highest forage yields, with 105.78 and 96.80 t ha⁻¹ in 2022 and 2023, respectively, and the lowest mean CWSI values (0.10 and 0.11). In contrast, the rain-fed (I4) treatment had the highest mean CWSI values (0.62 and 0.58) and the lowest forage yields (16.70 and 17.05 t ha⁻¹). Irrigation water productivity was also highest under I2, reaching 53.40 and 45.20 kg m⁻³ in 2022 and 2023, respectively. CWSI was strongly and negatively associated with forage yield (r = −0.89 and −0.91, respectively). Irrigation-trigger estimates of approximately 0.14 and 0.16 were obtained for 2022 and 2023, respectively. These values should be regarded as preliminary, experiment-specific estimates under the soil, climatic, crop, and SDI conditions evaluated in this study rather than as universal thresholds for silage maize.