Dergiler / Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Issue: 3

7. ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Yaratıcılık Düzeylerinin Fen Bilimleri Dersi Ve Laboratuvar Uygulamalarına Yönelik Tutumları İle İlişkisi

The Relationship Between 7th and 8th Grade Students' Scientific Creativity Levels and Their Attitudes Toward Science Course and Laboratory Applications

Celalettin Yılmaz(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0009-0009-9007-7434
Nilay Aydoğan(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-5510-7804
İbrahim Ünal(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-8497-4459
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Öğrencilerin BYT ile FTTÖ arasında, BYT ile FBDLUTÖ arasında ve FTTÖ ile FBDLUTÖ arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyon olduğu, tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırma, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık düzeyleri ile fen bilimleri dersi ve laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır ve araştırmanın örneklemini Malatya ili Battalgazi ilçesinde bulunan üç ayrı ortaokulda 7. ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 341 öğrenci oluşturmaktadır Öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeylerini tespit etmek için Hu ve Adey (2012) tarafından geliştirilen, Deniş ve Balım (2012) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan Bilimsel Yaratıcılık Testi (BYT), fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarını tespit etmek için Keçeci ve Zengin (2015) tarafından hazırlanan “Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği (FTTÖ), fen ve teknoloji laboratuvarına yönelik tutumlarını tespit etmek El-Gendy tarafından geliştirilen El-Gendy tarafından geliştirilen ve Yeşilyurt (2003) tarafından fen laboratuvarına uyarlanan “Fen Bilgisi Dersi Laboratuvar Uygulamaları Tutum Ölçeği (FBDLUTÖ)” uygulanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Öğrencilerin BYT ile FTTÖ arasında, BYT ile FBDLUTÖ arasında ve FTTÖ ile FBDLUTÖ arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyon olduğu, tespit edilmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:Scientific Creativity · Science Teaching · Attitude

Özet

Amaç: Bu araştırma, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık düzeyleri ile fen bilimleri dersi ve laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır ve araştırmanın örneklemini Malatya ili Battalgazi ilçesinde bulunan üç ayrı ortaokulda 7. ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 341 öğrenci oluşturmaktadır Öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeylerini tespit etmek için Hu ve Adey (2012) tarafından geliştirilen, Deniş ve Balım (2012) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan Bilimsel Yaratıcılık Testi (BYT), fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarını tespit etmek için Keçeci ve Zengin (2015) tarafından hazırlanan “Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği (FTTÖ), fen ve teknoloji laboratuvarına yönelik tutumlarını tespit etmek El-Gendy tarafından geliştirilen El-Gendy tarafından geliştirilen ve Yeşilyurt (2003) tarafından fen laboratuvarına uyarlanan “Fen Bilgisi Dersi Laboratuvar Uygulamaları Tutum Ölçeği (FBDLUTÖ)” uygulanmıştır. Araştırmada 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık düzeyleri ile fen bilimleri dersine ve laboratuvar uygulamalarına yönelik tutumları araştırılırken bağımsız örneklem t-testi, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin regresyon analizi şartlarını sağlayıp sağlamadığı kontrol edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin BYT ile FTTÖ arasında, BYT ile FBDLUTÖ arasında ve FTTÖ ile FBDLUTÖ arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyon olduğu, tespit edilmiştir. Ayrıca BYT ile FTTÖ arasındaki korelasyon incelendiğinde, FTTÖ içindeki varyasyonun %95’inin BYT tarafından açıklandığı, BYT ile FBDLUTÖ arasındaki korelasyon incelendiğinde ise FBDLUTÖ içindeki varyasyonun %88’inin BYT tarafından açıklandığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre, bilimsel yaratıcılık düzeyleri yüksek olan öğrencilerin fen dersi ve laboratuvar uygulamaları tutumlarının da yüksek olduğu söylenebilir.

Abstract

Purpose: This study was conducted to determine the relationship between the scientific creativity levels of seventh and eighth-grade students and their attitudes towards science courses and laboratory applications. Method: The research sample consists of 341 students in the 7th and 8th grades at three middle schools in the Battalgazi district of Malatya province. To determine students' scientific creativity levels, the Scientific Creativity Test (SCT), developed by Hu and Adey (2012) and adapted into Turkish by Deniş and Balım (2012), was applied. To measure students' attitudes towards science and technology courses, the “Science and Technology Attitude Scale (STAS),” prepared by Keçeci and Zengin (2015), was used. To assess their attitudes towards science and technology laboratories, the “Science Laboratory Applications Attitude Scale (SLAAS),” developed by El-Gendy and adapted to science laboratories by Yeşilyurt (2003), was implemented. In the study, independent-samples t-tests, Pearson correlation analyses, and simple linear regression analyses were conducted to examine the relationship between the scientific creativity levels of 7th and 8th-grade students and their attitudes towards science course and laboratory applications. Findings: A positive and significant correlation was found between SCT and STAS, SCT and SLAAS, and STAS and SLAAS. Furthermore, when the correlation between SCT and STAS was examined, it was observed that 95% of the variation in SCT explained by STAS. Similarly, when the correlation between SCT and SLAAS was analyzed, it was found that SCT explained 88% of the variation in SLAAS. Conclusion: According to the research results, we can say that students with high scientific creativity levels also have high attitudes towards science courses and laboratory practices.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yılmaz, C., Aydoğan, N., Ünal, İ. (2026). 7. ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Yaratıcılık Düzeylerinin Fen Bilimleri Dersi Ve Laboratuvar Uygulamalarına Yönelik Tutumları İle İlişkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Issue: 3. https://doi.org/10.14686/buefad.1667212

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Aktamış, H. ve Ergin, Ö. (2006). Fen eğitimi ve yaratıcılık. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 77-83.
  2. Akoğlu, H. (2018). User's guide to correlation coefficients. Turkish Journal of Emergency Medicine, 18; 91-93. https://doi.org/10.1016/j.tjem.2018.08.001
  3. Atakaya, M. A. (2018). Yaratıcılığı puanlama endekslerinin yordama gücünün karşılaştırılması üzerine bir araştırma: Bilimsel yaratıcılık örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  4. Baer, J. (1998). The case for domain specificity of creativity. Creativity Research Journal, 11(2), 173-177. https://doi.org/ 10.1207/s15326934crj1102_7
  5. Csikszentmihalyi, M. (1997). Creativity: Flow and the psychology of discovery and invention. HarperCollins Publishers.
  6. Çavuşoğlu, S. (2022). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Giresun ili örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ordu.
  7. Deniş, H. ve Balım, A. G. (2012). Bilimsel yaratıcılık ölçeğinin Türkçeye uyarlama süreci ve değerlendirme ölçütleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 1-21. https://doi.org/10.12780/UUSBD111
  8. Erkuş, A. (2005). Bilimsel araştırma sarmalı. Ankara: Seçkin Yayınları
  9. Feist, G. J. (1998). A meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity. Personality and Social Psychology Review, 2(4), 290-309. https://doi.org/10.1207/s15327957pspr0204_5
  10. Frankel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to Design and Evaluate Research in Education.(6. Baskı) McGraw Hill.
  11. Fraser, B. J., & Chionh, Y. H. (2000). Classroom environment, self-esteem, achievement, and attitudes in geography and mathematics in 59 Singapore.Paper Presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, LA. https://doi.org/10.1080/10382040802591530
  12. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10. ed.) Boston: Pearson
  13. Ghassib, H. B. (2010). Where does creativity fit into a productivist industrial model of knowledge production?. Gifted and Talented International, 25(1), 13-20. https://doi.org/10.1080/15332276.2010.11673540
  14. Haladyna, T., & Shaughnessy, J. (1982). Attitudes toward science: A quantitative synthesis. Science Education, 66(4), 547-563. https://doi.org/10.1002/sce.3730660406
  15. Hong, E., & Milgram, R. M. (2010). Creative thinking ability: Domain generality and specificity. Creativity Research Journal, 22(3), 272-287. https://doi.org/10.1080/10400419.2010.503535
  16. Hu, W., & Adey, P. (2012). A scientific creativity test for secondary school students. International Journal of Science Education, 24(4), 389-403. https://doi.org/ 10.1080/09500690110098912
  17. Kanlı, E. (2017). Üstün yetenekli öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeyleri, cinsiyet ve bilimsel tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. İlköğretim Online, 16(4), 1792-1802. https://doi.org/ 10.17051/ilkonline.2017.342992
  18. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (17. Baskı). Ankara: Nobel yayın dağıtım, 81-83.
  19. Keçeci, G. ve Zengin, F. K. (2015). Ortaokul öğrencilerine yönelik fen ve teknoloji tutum ölçeği: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Turkish Journal of Educational Studies, 2(2), 143-168.
  20. Kılıç, B. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve bilimsel tutum düzeylerinin belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  21. Kind, P. M. & Kind, V. (2007). Creativity in Science Education: Perspectives and Challenges for Developing School Science. Science in Science Education, 43; 1-37. https://doi.org/10.1080/03057260708560225
  22. Lin, C., Hu, W., Adey, P., & Shen J. (2003). The influence of case on scientific creativity. Research in Science Education, 33, 143-162. https://doi.org/ 10.1023/A:1025078600616
  23. Migdal, A. B. (1979). On the psychology of scientific creativity. Contemporary Physics, 20(2), 121-148. https://doi.org/ 10.1080/00107517908219097
  24. Pinar, F. I. L., Panergayo, A. a. E., Sagcal, R. R., Acut, D. P., Roleda, L. S., & Prudente, M. S. (2025). Fostering scientific creativity in science education through scientific problem-solving approaches and STEM contexts: a meta-analysis. Disciplinary and Interdisciplinary Science Education Research, 7(1). https://doi.org/10.1186/s43031-025-00137-9
  25. Plucker, J., & Zabelina, D. (2009). Creativity and interdisciplinarity: One creativity or many creativities? ZDM: The International Journal on Mathematics Education, 41, 5-11. https://doi.org/ 10.1007/s11858-008-01553
  26. Prahani, B. K., Rizki, I. A., Suprapto, N., Irwanto, I., & Kurtuluş, M. A. (2024). Mapping research on scientific creativity: A bibliometric review of the literature in the last 20 years. Thinking Skills and Creativity, 52, 101495. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2024.101495
  27. Rıza, E. T. (1999). Yaratıcılığı geliştirme teknikleri (1. Baskı). Anadolu Matbaası.
  28. Roberts, L. (2003). Creativity. Tech Directions, 63(3), 12.
  29. Sak, U. ve Ayas, M. B. (2013). Creative scientific ability test (C-SAT): A new measure of scientific creativity. Psychological Test and Assessment Modeling, 55(3), 315-328.
  30. Simpson, R. D., & Oliver, J. S. (1990). A Summary of Major Influences on Attitude toward and Achievement in Science among Adolescent Students. Science Education, 74, 1-18. https://doi.org/10.1002/sce.3730740102
  31. Sönmez, V. (1993). Yaratıcı eğitim. Şafak Matbaacılık.
  32. Su, Y. S., & Huang, I. T. C. (1999). The relationship between laboratory climate and students’ attitudes toward science. Chinese Journal of Science Education, 7(4), 393-410.
  33. Torrance, E. P. (1965). Rewarding Creative Behavior: Experiments in Classroom Creativity.
  34. Ünal, Ş. ve Çil, O. (2021). Öğretmenlerin Matematik Öğretimi ile Matematiksel Modelleme ve Okuryazarlık Öz-Yeterlik İnançları Arasındaki İlişki. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED)/ International Journal Of Leadership Training (IJOLT), Cilt (sayı), II,II
  35. Yeşilyurt, M. (2003). Yükseköğretim temel fizik laboratuvar uygulamalarında bütünleştirici yaklaşım. Yayınlanmış Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  36. Yıldırım, R. (1998). Yaratıcılık ve yenilik. Sistem Yayıncılık.