Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightGünümüzdeki uygulamasıyla ilke idarenin takdir yetkisini genişleten ya da faaliyete izin verilmesini ya da verilmemesini sağlayan, yargı denetimlerinde de yargıcın hukuka uygunluk ölçütü olarak esas alabildiği bir ilke haline gelmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren soft law belgelerinde ve bazı ülkelerin ulusal mevzuatında yer alan ihtiyat ilkesi, tanımı, kapsamı, tarihsel gelişimiyle ve Türk İdare Hukukuna yansımaları çerçevesinde incelenmiştir. İhtiyat ilkesi ekosistem ve insan sağlığına yönelik tehditlerin bulunması durumunda, kesin bilimsel kanıt aranmaksızın faaliyet veya ürüne ilişkin önleyici tedbirler alınmasını öngören bir ilkedir. Dolayısıyla ihtiyat ilkesi söz konusu olduğunda mevcut olgular idari işlemlerin sebebi olmayacak, bilimsel belirsizlik idari işlemlerin yönünü belirleyebilecektir. Bu durum geleneksel idare hukuku yaklaşımlardan oldukça farklı bir yaklaşımdır. Ancak ekosistem ve insan sağlığı gibi hususlarda bilimsel olarak belirlilik oluşmasını beklemek sonradan telafi edilemeyecek zararlara yol açabileceğinden, ihtiyat ilkesi dikkate alınması gereken önemli bir ilke olarak idare hukukunda yer almaktadır. Bizde de ihtiyat ilkesi bazı mevzuat hükümlerinde doğrudan yer almış, yargı kararlarına da konu olmuştur. Günümüzdeki uygulamasıyla ilke idarenin takdir yetkisini genişleten ya da faaliyete izin verilmesini ya da verilmemesini sağlayan, yargı denetimlerinde de yargıcın hukuka uygunluk ölçütü olarak esas alabildiği bir ilke haline gelmiştir.
Abstract
In this study, the precautionary principle, which has been present in soft law instruments and certain national domestic legislations from the second half of the 20th century onwards, is examined within the framework of its definition, scope, historical development, and reflections on Turkish Administrative Law. The precautionary principle dictates that in the presence of threats to the ecosystem and human health, precautionary measures should be taken regarding an activity or product, even if it is not scientifically proven to be harmless. Therefore, when the precautionary principle is involved, an existing and definitive fact will not constitute the legal ground for administrative decisions; rather, uncertainty will determine the direction of administrative acts. This constitutes a significantly different approach from traditional administrative law perspectives. However, since waiting for scientific certainty to be established in matters such as the ecosystem and human health may lead to irreversible damages, the precautionary principle takes its place in administrative law as an essential principle that must be considered. In our legal system, the precautionary principle has also been directly incorporated into certain legislative provisions and has been the subject of judicial decisions. In its current application, the principle has become a norm that expands the discretionary power of the administration, dictates whether an activity is permitted or not, and serves as a criterion of legality adopted by judges in judicial reviews.