Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2009 / Sayı: 1

İmparator Çizelgesi vs. İmparatorlar Çizelgesi: On the (Non)-Use of Plural Non-Head Nouns in Turkish Nominal Compounding

Sayfa
35–53
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çeşitli dillerde gerçekleştirilen (ruh)dilbilimsel çalışmalarda, katılımcıların ad tamlamalarında düzenli çoğul adları tamlayan olarak kullanmaktan kaçındıkları, ancak düzensiz adları gerek tekil gerekse çoğul halde tamlayan olarak kullandıkları tespit edilmiştir. “Sözcükler ve Kurallar” kuramının savunucularına göre bu bulgu öne sürdükleri düzenli-düzensiz ayrımının net bir yansımasıdır ve varsaydıkları zihinsel modelin açık bir ifadesidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çeşitli dillerde gerçekleştirilen (ruh)dilbilimsel çalışmalarda, katılımcıların ad tamlamalarında düzenli çoğul adları tamlayan olarak kullanmaktan kaçındıkları, ancak düzensiz adları gerek tekil gerekse çoğul halde tamlayan olarak kullandıkları tespit edilmiştir. “Sözcükler ve Kurallar” kuramının savunucularına göre bu bulgu öne sürdükleri düzenli-düzensiz ayrımının net bir yansımasıdır ve varsaydıkları zihinsel modelin açık bir ifadesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçede düzensiz çoğullaştırılan ad bulunmadığından, Türkçe “Sözcükler ve Kurallar” kuramı için özel bir durum teşkil etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Derlem incelemesinden ve deneysel bir çalışmadan elde edilen sonuçlar bire bir örtüşmezken, genel olarak Türkçe anadil konuşucularının daha önce incelenmiş olan başka dillerin (İngilizce, Almanca gibi) anadil konuşucuları gibi, ad tamlamalarında çoğul adları tamlayan olarak daha az kullandıkları ortaya
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çeşitli dillerde gerçekleştirilen (ruh)dilbilimsel çalışmalarda, katılımcıların ad tamlamalarında düzenli çoğul adları tamlayan olarak kullanmaktan kaçındıkları, ancak düzensiz adları gerek tekil gerekse çoğul halde tamlayan olarak kullandıkları tespit edilmiştir. “Sözcükler ve Kurallar” kuramının savunucularına göre bu bulgu öne sürdükleri düzenli-düzensiz ayrımının net bir yansımasıdır ve varsaydıkları zihinsel modelin açık bir ifadesidir. Türkçede düzensiz çoğullaştırılan ad bulunmadığından, Türkçe “Sözcükler ve Kurallar” kuramı için özel bir durum teşkil etmektedir. Bu çalışmada, söz konusu modelin Türkçe için geçerliliğini denetlemek amacıyla Türkçe anadil konuşucularının ad tamlamalarında çoğul tamlayan kullanıp kullanmadıkları incelenmektedir. Derlem incelemesinden ve deneysel bir çalışmadan elde edilen sonuçlar bire bir örtüşmezken, genel olarak Türkçe anadil konuşucularının daha önce incelenmiş olan başka dillerin (İngilizce, Almanca gibi) anadil konuşucuları gibi, ad tamlamalarında çoğul adları tamlayan olarak daha az kullandıkları ortaya

Abstract

(Psycho)linguistic studies conducted in various languages have shown that participants refrain from using regular plural nouns as non-head nouns within nominal compounds but do make use of singular as well as plural irregular nouns as non-heads. According to proponents of the “Words-and-Rules” theory, this finding is an unambiguous reflection of the regular-irregular distinction that they presume and clear evidence for the mental model that they support. Since irregular nouns do not exist in Turkish, the language constitutes a special case for the “Words-and-Rules” theory. In this study, it has been investigated whether native speakers of Turkish employ plural nouns as non-heads within noun-noun compounds to examine the validity of the “Words-and-Rules” theory for Turkish. In spite of the fact that the results obtained from a corpus-analysis and a paper and pencil experiment yielded findings that did not perfectly overlap, it was found that Turkish native speakers, like native speakers of other languages investigated before (such as English and German), overall preferred plural nouns to a lesser extent than they did singular nouns as non-heads in nominal compounds.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIRKICI, B. (2009). İmparator Çizelgesi vs. İmparatorlar Çizelgesi: On the (Non)-Use of Plural Non-Head Nouns in Turkish Nominal Compounding. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, Sayı: 1, 35–53. https://ajindex.com/articles/158849

Kaynakça (13)

  1. Aslan, E. & Altan A. 2006. “The role of -(s)I in Turkish indefinite nominal compounds”. Dil Dergisi, 131, p. 57-75.
  2. Berent, I. & Pinker, S. 2007. “The dislike of regular plurals in compounds”. The Mental Lexicon, 2, 2, p. 129-181.
  3. Berent, I. & Pinker, S. 2008. “Compound formation is constrained by morphology. A reply to Seidenberg, MacDonald & Haskell”. The Mental Lexicon, 3, 2, p. 176-187.
  4. Berent, I., Pinker, S., Tzelgov, J., Bibi, U. & Goldfarb, L. 2005. “Computation of semantic number from morphological information”. Journal of Memory and Language, 53, p. 342-358.
  5. Birtürk, A. A. & Fong, S. 2001. “A modular approach to Turkish noun compounding: the integration of a finite-state model”. Proceedings of the 6th Natural Language Processing Pacific Rim Symposium (NLPRS 2001), p. 525-530.
  6. Clahsen, H. 2006. “Linguistic perspectives on morphological processing”. In D. Wunderlich (ed.), Advances in the Theory of the Lexicon (p. 355-388). Mouton de Gruyter: Berlin. Corbett, G. 2000. Number. Cambridge: Cambridge University Press.
  7. Elman, J., Bates, E., Johnson, M., Karmiloff-Smith, A., Parisi, D., & Plunkett, K. 1996. Rethinking Innateness: A connectionist perspective on development. Cambridge, MA: MIT Press.
  8. Francis, W. N. 1964. “A standard sample of present-day. English for use with digital computers”. Report to the US Office of Education on Cooperative Research No. E–007. Providence, RI: Brown University. Gordon, P. 1985. “Level-ordering in lexical development”. Cognition, 21, p. 73-93.
  9. Gordon, P. & Alegre, M. 1999. “Is there a dual system for regular inflections?” Brain and Language, 68, p. 212-217.
  10. Göksel, A. & Kerslake, C. 2005. Turkish: A Comprehensive Grammar. USA and Canada: Routledge. Haskell, T. R., MacDonald, M., C., & Seidenberg, M. S. 2003. “Language learning and innateness: Some implications of compounds research”. Cognitive Psychology, 4, 2, p. 119-163.
  11. Juhasz, B. J., Starr, M. S., Inhoff, A. & Placke, L. 2003. “The effects of morphology on the processing of compound words: Evidence from lexical decision, naming and eye fixations”. British Journal of Psychology, 94, p. 223-244.
  12. Kırkıcı, B. 2007. “The mental processing of L2 English lexical compounds: a developmental dual-mechanism account”. EUROSLA Yearbook, 7, p. 7-25.
  13. Kiparsky, P. 1982. “Lexical morphology and phonology”. I. S. Yang (ed.) Linguistics in the morning calm (p. 3-91). Seoul: Hansin. Kornfilt, J. 1997. Turkish. London: Routledge. Lardiere, D. 1995. “L2 acquisition of English synthetic c