Dergiler / ViraVerita E-Dergi / 2025 / Sayı: 22

Transhümanizm Bir Neo-Hümanizm midir?

Is Transhumanism a Neo-Humanism?

Ali Han Babuççu(KAHRAMANMARAS SUTCU IMAM UNIVERSITY)0000-0002-6589-4688
Sayfa
55–79
Yayın Tarihi
2025-11-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu metinde de transhümanizmin hümanizm ile olan ilişkisine odaklanılarak, iki hareketin kesiştiği ve ayrıştığı noktalar gösterilmeye çalışılacak ve son tahlilde transhümanizmin doğrudan hümanizmin varisi olmadığı öne sürülecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Felsefi bir hareket olarak transhümanizm 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ivmesi gittikçe artan bir ilgiye mazhar olmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Transhümanizm tarafından sunulan bu anlatı hem hareketin taraftarları hem de muhalifleri tarafından fazla tartışılmadan kabul edilmiş gibi görünmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu metinde de transhümanizmin hümanizm ile olan ilişkisine odaklanılarak, iki hareketin kesiştiği ve ayrıştığı noktalar gösterilmeye çalışılacak ve son tahlilde transhümanizmin doğrudan hümanizmin varisi olmadığı öne sürülecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Transhümanizm · Hümanizm · Tekillik

Özet

Felsefi bir hareket olarak transhümanizm 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ivmesi gittikçe artan bir ilgiye mazhar olmaktadır. Temel iddiası bilim ve teknolojinin yardımıyla insanın ömrünü uzatmak ve mümkünse onu ölümsüzlüğe ulaştırmak olan transhümanist düşünürler, ortaya çıkan her yeni teknolojik gelişmenin bizi bu hedefe yaklaştırdığını düşünürler. Özellikle YZ (yapay zekâ) ve nanoteknolojide ortaya çıkan gelişmeler ve çeşitli tıbbî teknolojilerin insan üzerinde artan kullanımı transhümanizmi daha fazla düşünmeyi gerektirir. Tekillik adı verdikleri süreçten sonra insanın yeryüzündeki serüveninde yeni bir aşamaya geçeceğini savunan ve bu aşamanın insan sonrası dönem olacağını iddia transhümanist düşünürler, kendi öncülerini Rönesans’tan başlayarak hümanist düşünürler olarak belirlerler. Bu anlatıda transhümanizm bir tür neo-hümanizmdir. Buna göre hümanistler dünya dışı/ötedünyacı referansları reddetmeleri ve insan her ne olacaksa bunu bizzat kendinin belirlediğini gündeme getirmeleri nedeniyle transhümanizmi müjdelemişlerdir. Transhümanizm tarafından sunulan bu anlatı hem hareketin taraftarları hem de muhalifleri tarafından fazla tartışılmadan kabul edilmiş gibi görünmektedir. Oysa bu iddia ciddi şekilde sorgulanmayı hak eder. Gerek Rönesans hümanizmi gerekse de çağdaş hümanizm ile transhümanizm arasındaki ilişkiye odaklanıldığında arada ciddi farklar olduğu görülür. Bu farklar transhümanizmi, hümanizmin bir türü olarak ele almamıza izin vermeyecek kadar ciddi farklardır. Bu metinde de transhümanizmin hümanizm ile olan ilişkisine odaklanılarak, iki hareketin kesiştiği ve ayrıştığı noktalar gösterilmeye çalışılacak ve son tahlilde transhümanizmin doğrudan hümanizmin varisi olmadığı öne sürülecektir.

Abstract

As a philosophical movement, transhumanism has been attracting increasing attention since the second half of the twentieth century. Transhumanist thinkers, whose main claim is to prolong human life and, if possible, to achieve immortality, with the help of science and technology believe that every new technological development brings us closer to this goal. Especially the developments in artificial intelligence and nanotechnology and the increasing use of various medical technologies on human beings require further reflection on transhumanism. Transhumanist thinkers, who argue that humanity will enter a new phase in its earthly journey after what they call singularity and claim that this phase will be the post-human era, identify their precursors as humanist thinkers starting from the Renaissance. In this narrative, transhumanism is a type of neo-humanism. Accordingly, humanists heralded transhumanism by rejecting extraterrestrial/otherworldly references and arguing that whatever human beings become, they determine it themselves. This narrative presented by transhumanism seems to have been accepted without much debate by both supporters and opponents of the movement. However, this claim is one that must be seriously challenged. When we focus on the relationship between transhumanism and both Renaissance humanism and contemporary humanism, we see that there are serious differences. These differences are too serious to allow us to treat transhumanism as a type of humanism. This text will focus on transhumanism’s relationship with humanism, showing where the two movements intersect and diverge, and ultimately arguing that transhumanism cannot be seen as a direct heir to humanism.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Babuççu, A. H. (2025). Transhümanizm Bir Neo-Hümanizm midir?. ViraVerita E-Dergi, Sayı: 22, 55–79. https://doi.org/10.47124/viraverita.1780357

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Adorno, F. P. (2021). The transhumanist movement. Palgrave Macmillan Publishing.
  2. Ağın, B. (2022). Kara ayna, She-Hulk ve karanlık ikiz meselesi: Posthümanizm / transhümanizm. Pasajlar, (11), 33-48.
  3. Baker, P. (2015). Italian Renaissance humanism in the mirror. Cambirdge University Press.
  4. Batukan, C. (2022). Transhümanizm bir metahümanizm midir? Pasajlar, (11), 15-32.
  5. Baumann, F. (2010). Humanism and transhumanism. The New Atlantis. https://www.thenewatlantis.com/publications/humanism-and-transhumanism
  6. Bostrom, N. (2003a). When machines outsmart humans. Futures, 35(7), 759-764. https://doi.org/10.1016/S0016-3287(03)00026-0
  7. Bostrom, N. (2003b). The transhumanist FAQ. World Transhumanist Association. https://nickbostrom.com/views/transhumanist.pdf
  8. Bostrom, N. (2005). A history of transhumanist thought. Journal of Evolution and Technology, 14(1), 1-25.
  9. Bostrom, N. (2008). Dignity and enhancement. A. Schulman ve T. W. Merrill (Ed.), Human dignity and bioethics: Essays commissioned by the President’s Council on Bioethics (ss. 173–207) içinde. The President’s Council on Bioethics.
  10. Bostrom, N. (2009). The future of humanity. J. K. B. Olsen, E. Selinger ve S. Riis (Ed.), New waves in philosophy of technology (ss. 186-215) içinde. Palgrave Macmillan Publishing.
  11. Bostrom, N. (2010). In defense of posthuman dignity. G. R. Hansell ve W. Grassie (Ed.), H±: Transhumanism and its critics (ss. 55-66) içinde. Metanexus Institute.
  12. Bostrom, N. ve Sandberg, A. (2009). Cognitive enhancement: methods, ethics, regulatory challenges. Science and Engineering Ethics, 15(3), 311–341. https://doi.org/10.1007/s11948-009-9142-5
  13. Bostrom, N. ve Savulescu, J. (2009). Human enhancement ethics. N. Bostrom ve J. Savulescu (Ed.), Human enhancement (ss. 1-24). Oxford University Press.
  14. Brockman, J. (2014). Giriş: Yeni hümanistler. J. Brockman (Ed.), Yeni hümanistler: İnsandan evrene son bilimsel tartışmalar (ss. III-XIV) içinde. Tübitak Yayıncılık. (Özgün eser basım 2003)
  15. Brumlik, M. (2016). Transhumanism is humanism, and humanism is transhumanism. J. B. Hurlbut ve H. Tirosh-Samuelson (Ed.), Perfecting human futures (ss. 121-140) içinde. Springer Publishing.
  16. Celenza, C. S. (2024). Marsilio Ficino. The Stanford encyclopedia of philosophy. Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/sum2024/entries/ficino/
  17. Chislenko, A. S., Sandberg, A., Kamphuis, A., Staring, B., Fantegrossi, B., Reynolds, D., Pearce, D., Otter, D., Bailey, D., Leitl, E., Alves, G., Wagner, H., Aegis, K., Elis, K., Crocker, L. D., More, M., Sverdlov, M., Vita-More, N., Bostrom, N., … Quinn, T. (2013). Transhumanist declaration. M. More ve N. Vita-More (Ed.), The Transhumanist reader (ss. 54–55) içinde. Wiley-Blackwell Publishing.
  18. Contini, P. ve Osmanaj, E. (2023). Slouching toward New Humanism. Frontiers in Sociology. https://doi.org/10.3389/fsoc.2023.1111690
  19. Copenhaver, B. (2024). Giovanni Pico della Mirandola. The Stanford encyclopedia of philosophy. Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/fall2024/entries/pico-della-mirandola/
  20. Copson, A. (2015). What is humanism? A. Copson ve A. Grayling (Ed.), The Wiley Blackwell handbook of humanism (ss. 1-33) içinde. Wiley-Blackwell Publishing.
  21. Dağ, A. (2017). Hümanizmin Radikalleşmesi Olarak Transhümanizm. Felsefi Düşün, (9), 46-68.
  22. Dupuy, J.-P. (2010). Cybernetics is antihumanism: Advanced technologies and the rebellion against the human condition. G. R. Hansell ve W. Grassie (Ed.), H±: Transhumanism and its critics (ss. 227-248) içinde. Metanexus Institute.
  23. Ferry, L. (2023). Transhümanist devrim (1. baskı). (K. Kahveci, Çev.). Türkiye İş Bankası Yayınları. (Özgün eser basım 2016)
  24. Fukuyama, F. (2004). Transhumanism. Foreign Policy, 144, 42-43. https://doi.org/10.2307/4152980
  25. Gray, H. H. (1963). Renaissance humanism: The pursuit of eloquence. Journal of the History of Ideas, 24(4), 497–514. https://doi.org/10.2307/2707980
  26. Hauskeller, M. (2014). Utopia. R. Ranisch ve S. L. Sorgner (Ed.), Post- and transhumanism: An introduction (ss. 101-108) içinde. Peter Lang Publishing.
  27. International Humanist and Ethical Union. (2009). Bylaws, internal rules, general assembly regulations, and membership and dues regulations. Humanists International. https://humanists.international/wp-content/uploads/2019/01/IHEU-Bylaws-Internal-Rules-General-Assembly-Regulations-and-Membership-and-Dues-Regulations-as-amended-May-2016.pdf
  28. Knox, D. (2024). Giordano Bruno. The Stanford encyclopedia of philosophy. Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/fall2024/entries/bruno/
  29. Kristeller, P. O. (1980). Renaissance thought and the arts. (1. baskı). Princeton University Press.
  30. Kurzweil, R. (2016). İnsanlık 2.0. (1. baskı), (M. Şengel, Çev.). Alfa Yayınları. (Özgün eser basım 2005)
  31. Lamont, C. (1997). The philosophy of humanism. (8. baskı). Humanist Press.
  32. More, M. (1990). Transhumanism: Towards a futurist philosophy. https://www.ildodopensiero.it/wpcontent/uploads/2019/03/max-more-transhumanism-towards-a-futurist-philosophy.pdf
  33. More, M. (2003). Philosophy of extropy. Extropy Institute. https://web.archive.org/web/20131015142449/http://extropy.org/principles.htm
  34. More, M. (2013). The philosophy of transhumanism. M. More ve N. Vita-More (Ed.), The transhumanist reader (ss. 3-17) içinde. Wiley-Blackwell Publishing.
  35. Norman, R. (2004). On humanism. (1. baskı), Routledge Books.
  36. Pico della Mirandola, G. (1956). Oration on the dignity of man. (3. baskı). (R. Caponigri, Çev.). A Gateway Edition. (Özgün Eser Basım 1496)
  37. Sandberg, A. (2013). Morphological freedom - Why we not just want it, but need it. M. More ve N. Vita-More (Ed.), The transhumanist reader (ss. 56-64) içinde. Wiley-Blackwell Publishing.
  38. Sharon, T. (2014). Human nature in an age of biotechnology (1. baskı). Springer Publishing.
  39. Snow, C. P. (2005). İki kültür (2. baskı). (T. Birkan, Çev.). Tübitak Yayınları. (Özgün Eser Basım 1959)
  40. Sorgner, S. L. (2022). We have always been cyborgs (1. baskı). Bristol University Press.
  41. Stillwater, E. (2012). Humanism. R. Chadwick (Ed.), Encyclopedia of applied ethics (ss. 674-683) içinde. Academic Press.
  42. Vinge, V. (1993). The coming technological singularity: How to survive in the post-human era (Rapor No. NASA/CR-19940022856). National Aeronautics and Space Administration. https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19940022856/downloads/19940022856.pdf
  43. Vita-More, N. (2013). Aesthetics: Bringing the arts & design into the discussion of transhumanism. M. More ve N. Vita-More (Ed.), The Transhumanist reader (ss. 18-27). Wiley-Blackwell Publishing.
  44. Vita-Mote, N. (2020). Transhumanist manifesto. Humanity Plus. https://www.humanityplus.org/the-transhumanist-manifesto