Dergiler / Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 21

TÜRKİYE’DE EVDE BAKIM HİZMETİ SUNAN BİREYLER AÇISINDAN BAKIM SİGORTASI GEREKSİNİMİ: JAPONYA MODELİ ÜZERİNDEN BİR SOSYAL POLİTİKA DEĞERLENDİRMESİ

THE NEED FOR CARE INSURANCE FROM THE PERSPECTIVE OF INDIVIDUALS PROVIDING HOME-BASED CARE IN TÜRKİYE: A SOCIAL POLICY EVALUATION THROUGH THE JAPANESE MODEL

Yasin Gundogdu(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0262-440X
Suheyla Erikli Selek(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ)0000-0002-5817-6419
Sayfa
124–137
Yayın Tarihi
2026-09-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, Türkiye’de bakım sigortasının bir ödeme düzeniyle sınırlı biçimde ele alınması yerine, işlevsel bağımlılığı esas alan, eşgüdümlü hizmet sunumuna dayanan ve bakım hizmeti sunan bireylere yönelik destekleri içeren daha bütünlüklü bir bakım sistemi içinde değerlendirilmesinin daha uygun olacağı savunulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Uzun süreli bakım gereksinimi, yaşlanma, engellilik ve süreğen hastalıkların yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal politika alanında yapısal bir sosyal risk niteliği kazanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu gereksinim, bakım alan bireyin gündelik yaşamını etkilediği gibi, bakım hizmetini fiilen üstlenen aile üyelerinin gelir durumu, çalışma yaşamı, ruhsal iyilik hali ve sosyal ilişkileri üzerinde de belirgin sonuçlar doğurmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, Türkiye’de bakım sigortasının bir ödeme düzeniyle sınırlı biçimde ele alınması yerine, işlevsel bağımlılığı esas alan, eşgüdümlü hizmet sunumuna dayanan ve bakım hizmeti sunan bireylere yönelik destekleri içeren daha bütünlüklü bir bakım sistemi içinde değerlendirilmesinin daha uygun olacağı savunulmaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bakım hizmeti sunan birey · bakım sigortası · evde bakım

Özet

Uzun süreli bakım gereksinimi, yaşlanma, engellilik ve süreğen hastalıkların yaygınlaşmasıyla birlikte sosyal politika alanında yapısal bir sosyal risk niteliği kazanmıştır. Bu gereksinim, bakım alan bireyin gündelik yaşamını etkilediği gibi, bakım hizmetini fiilen üstlenen aile üyelerinin gelir durumu, çalışma yaşamı, ruhsal iyilik hali ve sosyal ilişkileri üzerinde de belirgin sonuçlar doğurmaktadır. Türkiye’de bakım hizmetleri halen büyük ölçüde aile içinde yürütülmektedir. Evde sağlık hizmetleri, evde bakım yardımı ve bakım hizmeti sunan bireylere yönelik destekler ise ortak bir uzun süreli bakım sistemi içinde yeterince bütünleşmiş görünmemektedir. Bu makale, Türkiye’de evde bakım hizmeti sunan bireyler açısından bakım sigortası gereksinimini Japonya deneyimi üzerinden değerlendiren bir anlatı derlemesidir. Çalışmada uzun süreli bakımın sosyal risk niteliği, bakım hizmeti sunan bireyler üzerindeki ekonomik, sosyal ve psikolojik yükler, Türkiye’de bakım alanının kurumsal görünümü ve Japonya uzun süreli bakım sigortasının temel özellikleri birlikte ele alınmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de bakım sigortasının bir ödeme düzeniyle sınırlı biçimde ele alınması yerine, işlevsel bağımlılığı esas alan, eşgüdümlü hizmet sunumuna dayanan ve bakım hizmeti sunan bireylere yönelik destekleri içeren daha bütünlüklü bir bakım sistemi içinde değerlendirilmesinin daha uygun olacağı savunulmaktadır.

Abstract

Abstract The need for long-term care has acquired the character of a structural social risk in the field of social policy with the spread of population ageing, disability, and chronic diseases. This need affects the daily life of the person receiving care and also has significant consequences for the income, working life, psychological well-being, and social relations of family members who actually assume care responsibilities. In Türkiye, care services are still largely provided within the family. However, home health services, home care allowances, and support services for individuals providing care do not appear to be sufficiently integrated within a common long-term care system. This article is a narrative review that evaluates the need for care insurance in Türkiye from the perspective of individuals providing home-based care through the experience of Japan. The study examines the social risk character of long-term care, the economic, social, and psychological burdens placed on individuals providing care, the institutional outlook of the care field in Türkiye, and the main features of Japan’s long-term care insurance system. As a result, the article argues that care insurance in Türkiye should not be considered merely as a payment arrangement, but should instead be evaluated within a more integrated care system based on functional dependency, coordinated service delivery, and support services for individuals providing care.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gundogdu, Y., Selek, S. E. (2026). TÜRKİYE’DE EVDE BAKIM HİZMETİ SUNAN BİREYLER AÇISINDAN BAKIM SİGORTASI GEREKSİNİMİ: JAPONYA MODELİ ÜZERİNDEN BİR SOSYAL POLİTİKA DEĞERLENDİRMESİ. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 21, 124–137. https://ajindex.com/articles/1574737

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Altındiş, E. ve Üner, E. (2023). “Yaşlı bakım modellerinin karşılaştırılması”, Geriatrik Bilimler Dergisi, 6(1), 60–71. https://doi.org/10.47141/geriatrik.1099573
  2. Baumeister, R. F. ve Leary, M. R. (1997). “Writing narrative literature reviews”, Review of General Psychology, 1(3), 311–320. https://doi.org/10.1037/1089-2680.1.3.311
  3. Campbell, J. C., Ikegami, N. ve Gibson, M. J. (2010). “Lessons from public long-term care insurance in Germany and Japan”, Health Affairs, 29(1), 87–95. https://doi.org/10.1377/hlthaff.2009.0548
  4. Cansever, İ. H. (2024). “Türkiye’nin evde bakım paradoksu: Buurtzorg modeli üzerine bir politika değerlendirme araştırması”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(4), 505–519. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1458508
  5. Colombo, F., Llena-Nozal, A., Mercier, J. ve Tjadens, F. (2011). Help wanted? Providing and paying for long-term care, Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264097759-en