Dergiler / Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 21

YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERDE TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI REKABET GÜCÜ VE ÜRÜN HARİTALAMASI

Türkiye's International Competitiveness and Product Mapping in High-Technology Products

Hamza Çeştepe(Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi)
Meltem Çakal(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1662-8647
Sayfa
104–123
Yayın Tarihi
2026-09-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

RCA hesaplamaları sonucunda, Türkiye’nin 18 yüksek teknolojili ürün grubundan yalnızca üç tanesinde rekabet gücüne sahip olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde hızlı bir şekilde kalkınmayı hedefleyen gelişmekte olan ülkeler için, yüksek teknolojili ürün ihracatı yoluyla uluslararası rekabetçiliği artırmak büyük önem taşımaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Türkiye’nin 2003-2023 dönemi için yüksek teknolojili ürünlerdeki rekabet gücünün ve ürün haritalamasının ampirik olarak ortaya konulması amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:RCA hesaplamaları sonucunda, Türkiye’nin 18 yüksek teknolojili ürün grubundan yalnızca üç tanesinde rekabet gücüne sahip olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2003-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Yüksek Teknolojili Ürünler · Uluslararası Rekabet Gücü · Ürün Haritalaması

Özet

Günümüzde hızlı bir şekilde kalkınmayı hedefleyen gelişmekte olan ülkeler için, yüksek teknolojili ürün ihracatı yoluyla uluslararası rekabetçiliği artırmak büyük önem taşımaktadır. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye de, söz konusu hedef doğrultusunda son dönemlerde yüksek teknolojili ürün ihracatını artırmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin 2003-2023 dönemi için yüksek teknolojili ürünlerdeki rekabet gücünün ve ürün haritalamasının ampirik olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, yüksek teknolojili sektörlerde Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (RCA) Endeksi, Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi, Ticaret Dengesi Endeksi ve Widodo’nun Ürün Haritalaması yöntemi kullanılmıştır. RCA hesaplamaları sonucunda, Türkiye’nin 18 yüksek teknolojili ürün grubundan yalnızca üç tanesinde rekabet gücüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Ürün haritalaması sonuçlarına göre ise, Türkiye yüksek teknolojili ürünlerden yalnızca bir alt sektörde rekabet avantajına sahip net ihracatçı konumdadır. Türkiye’nin uluslararası piyasalarda rekabet gücünü artırabilmesi için, yüksek teknolojili ürünlerde uzmanlaşmaya ağırlık vermesi ve bu ürünlerin ihracatını artırmaya yönelik politikaları uygulamaya geçirmesi gerekmektedir.

Abstract

For developing countries aiming for rapid development today, enhancing international competitiveness through the export of high-tech products is of great importance. As a developing country, Turkey has also been striving to increase its exports of high-tech products in recent years in line with this objective. This study aims to empirically determine Turkey's competitiveness and product mapping in high-tech products for the period 2003-2023. In this context, the Revealed Comparative Advantage (RCA) Index, the Revealed Symmetric Comparative Advantage Index, the Trade Balance Index, and Widodo’s Product Mapping method are used in high-tech sectors. As a result of the RCA calculations, it is determined that Turkey has a competitive advantage in only three of the 18 high-tech product groups. According to the product mapping results, Turkey is a net exporter with a competitive advantage in only one sub-sector of high-tech products. In order for Turkey to enhance its competitiveness in international markets, it must prioritize specialization in high-tech products and implement policies aimed at increasing exports of these products.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çeştepe, H., Çakal, M. (2026). YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERDE TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI REKABET GÜCÜ VE ÜRÜN HARİTALAMASI. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 21, 104–123. https://ajindex.com/articles/1574734

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Altay, B. ve Gürpınar, K. (2008). “Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Bazı Rekabet Gücü Endeksleri: Türk Mobilya Sektörü Üzerine Bir Uygulama”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 257-274.
  2. Anadolu Ajansı (2024). “Savunma Sanayisinde 2023 İhracat Şampiyonu Baykar”, https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/savunma-sanayisinde-2023-ihracat-sampiyonu-baykar/3100667 (Erişim Tarihi: 04.01.2024).
  3. Balassa, B. (1965). “Trade Liberalisation and “Revealed” Comparative Advantage”, The Manchester School, 33(2), 99-123.
  4. Başkol, M. O. ve Bektaş S. (2020). “Türkiye İmalat Sanayinin Teknolojik Yapısının Rekabet Gücü Üzerine Bir Analiz”, TESAM Akademi Dergisi, 7(2), 63-78.
  5. Baykara, T. C. ve Akiş, E. (2022). “Türk Otomotiv Sanayii’nin Rekabet Gücü Analizi (2011-2020)”, Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 1-25.