Dergiler / Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) / 2018 / Cilt: 2 Sayı: 2

KREŞİN TATAR AĞIZLARININ ÖZELLİKLERİ

Ercan Alkaya(Fırat Üniversitesi)0000-0002-9618-5614
Zoya Kirillova(Kazan Federal Üniversitesi)0000-0002-2486-9320
Sayfa
1–5
Yayın Tarihi
2018-12-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada Kreşin Tatar ağızlarındaki Tatar edebî dili, Orta (Kazan) ve Batı (Mişer) diyalektleri ile büyük ölçüde ortaklık taşıyan dil bilgisel özelliklere de yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makalede Tatar halkının özel bir grubunu teşkil eden Kreşin Tatar ağızlarının dil özellikleri ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalede bu grupların her birine kısaca değinilmiş, Tatar edebî dili ve Tatar Türkçesinin diğer ağızlarıyla ortak ve farklı tarafları gösterilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada Kreşin Tatar ağızlarındaki Tatar edebî dili, Orta (Kazan) ve Batı (Mişer) diyalektleri ile büyük ölçüde ortaklık taşıyan dil bilgisel özelliklere de yer verilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kreşin Tatarları · ağızlar · dil özellikleri

Özet

Makalede Tatar halkının özel bir grubunu teşkil eden Kreşin Tatar ağızlarının dil özellikleri ele alınmıştır. Kreşin Tatarlarını yaşadıkları bölgelere, dil ve ağız özelliklerine dayanarak beş gruba ayırmaktadırlar. Makalede bu grupların her birine kısaca değinilmiş, Tatar edebî dili ve Tatar Türkçesinin diğer ağızlarıyla ortak ve farklı tarafları gösterilmiştir. Bilhassa asıl fonetik özelliklerden ses denklikleri, benzeşme, aykırılaşma, ses türemesi ve ses düşmesi, arkaik Türkçe fonetik özelliklerin korunması gibi hususlar üzerinde durulmuştur. Kreşin Tatarlarının ayırıcı söz varlığı özellikleri ise bilhassa Hristiyanlık yoluyla giren inançla ilgili adlandırmalarda, maddi ve manevi kültüre ait kelimelerde açıkça görünmektedir. Aynı zamanda şimdiki Tatar edebî dilinde kullanılmayan Eski Türkçe kelimelerin korunması; Arap, Fars, Rus, Çuvaş, Udmurt ve Mari dillerinden alıntılanan kelimeler de dikkate değerdir. Çalışmada Kreşin Tatar ağızlarındaki Tatar edebî dili, Orta (Kazan) ve Batı (Mişer) diyalektleri ile büyük ölçüde ortaklık taşıyan dil bilgisel özelliklere de yer verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alkaya, E., Kirillova, Z. (2018). KREŞİN TATAR AĞIZLARININ ÖZELLİKLERİ. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), Cilt: 2 Sayı: 2, 1–5. https://ajindex.com/articles/1572579

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. ALKAYA, E. (2017). Tatar Türkçesi Yazı Dilinde ve Ağızlarında y-/c- Sesi Üzerine. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), C. 1, s. 1, 2017, s. 24-38.
  2. ALKAYA, E., KİRİLLOVA, Z. (2018). Kreşin Tatar Türkçesi (Dil, Tarih, Kültür). İstanbul: Kesit Yay.
  3. BASKAKOV, N. A. (1952). Karakalpakskiy Yazık. Çast’ 2. Fonetika i Morfologiya. Moskva: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR.
  4. BAYAZİTOVA, F. S. (1997). Kĭreşĭnner. Tĭl Üzĭnçelĭklerĭ hem Yola İcatı. Kazan: Matbugat Yortı Neşriyatı.
  5. BAYAZİTOVA, F.S. (1986). Govorı Tatar-Kryaşen v Sravnitel’nom Osveşçenii. Moskva: Nauka.
  6. DMİTRİYEV, N. K. (1955). Soglasnıyı S i Z v Türkskix Yazıkax: İssledovaniya po Sravnitel’noy Grammatike Türkskix Yazıkov. Moskva: İzdatel’stvo Akademii Nauk SSSR.
  7. GADJİYEVA, N.Z. (1975). Problemı Türkskoy Areal’noy Lingvistiki: Sredneaziyatskiy Areal. Moskva: İnstitut Yazıkoznaniya AN SSSR.
  8. İstoriya i Kultura Tatar-Kryaşen (XVI-XX vv.): Kollektivnaya Monografiya (2017). Kazan: İnstitut İstorii im. Ş. Mardjani AN RT.
  9. İSXAKOV, D.M. (1994). Kĭreşĭnner. Tarixi-Etnografik oçerk, İdĭl. Kazan. S. 6, s. 23-31.
  10. KİRİLLOVA, Z. (2015a). Kreşin Tatarları Ağızlarında Türkçe Asıllı ve Alıntı Kelimeler: TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, S. 6, 2015, s. 64-70.
  11. KİRİLLOVA, Z. (2015b). Kreşin Tatarlarının Etnik Kökenleri: 7. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildirileri /Fırat Üniversitesi (Elazığ, 16-18 Ekim, 2014). I. Cilt. Elazığ: Fırat Üniversitesi Basımevi.
  12. KONDRAT’YEV, V. G. (1970). Oçerk Grammatiki Drevnetürkskogo Yazıka. Leningrad: İzdatel’stvo Leningradskogo Universiteta.
  13. MÖXEMEDOVA, R. G. (2005). Kĭreşĭn Tatarları Kiyĭmĭ. Kazan: Slovo.
  14. Tatarı [Monografiya: İsxakov D.M., Ramazanova D. B. vb.] (2001). Moskva: Nauka.
  15. TUMAŞEVA, D. G. (1961). Könbatış Sĭbĭr Tatarları Tĭlĭ: Grammatik Oçerk Hem Süzlĭk. Kazan: Kazan Universitetı Neşriyatı.