Dergiler / Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) / 2025 / Cilt: 9 Sayı: 2

DERLEME SÖZLÜĞÜ’NDEKİ KARAKTER ADLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

An evaluation of character names in the Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (Compilation Dictionary of Turkish Dialects)

Sayfa
315–322
Yayın Tarihi
2025-12-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada Derleme Sözlüğü taranarak 2845 madde başı karakter adı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü’nde yer alan olumlu ve olumsuz karakter adları incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada Derleme Sözlüğü taranarak 2845 madde başı karakter adı tespit edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yönüyle çalışma, Derleme Sözlüğü’nde yer alan karakter adlarının dildeki işlevlerini ve toplumsal rolünü ortaya koymayı amaçlamakta ve sözlük bilimi alanına katkı sağlamayı hedeflemektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Derleme Sözlüğü · Karakter Adları · Adbilim

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü’nde yer alan olumlu ve olumsuz karakter adları incelenmektedir. Çalışmanın amacı, halk ağzındaki karakter adlarının anlamlarını, işlevlerini ve toplumsal yansımalarını ortaya koymaktır. Çalışmada Derleme Sözlüğü taranarak 2845 madde başı karakter adı tespit edilmiştir. Bu adların taşıdığı çok anlamlılık durumu dikkate alındığında ise karakter adlarının sayısı 3870’i bulmaktadır. Bu sebeple makalede toplam 3870 karakter adı sistematik olarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak halk ağzında kullanılan olumlu ve olumsuz karakter adlarının, Türk toplumunun kültürel yapısı ve dil zenginliği üzerindeki etkileri değerlendirilmiş ve bu adların dilin toplumsal işlevini anlamada önemli bir araç olduğu görülmüştür. Bu yönüyle çalışma, Derleme Sözlüğü’nde yer alan karakter adlarının dildeki işlevlerini ve toplumsal rolünü ortaya koymayı amaçlamakta ve sözlük bilimi alanına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract

This study examines positive and negative character names found in the Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (Compilation Dictionary of Turkish Dialects). The aim of the study is to reveal the meanings, functions, and social reflections of character names in the folk language. The Dictionary was scanned, and 2,845 character names were identified. Considering the polysemy of these names, the number of character names reaches 3,870. Therefore, a total of 3,870 character names were systematically analyzed in the article. As a result, the effects of positive and negative character names used in popular speech on the cultural structure and linguistic richness of Turkish society were evaluated, and it was seen that these names are an important tool for understanding the social function of language. In this respect, the study aims to reveal the functions and social roles of the character names in the Compilation Dictionary and to contribute to the field of lexicography.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yalçın, S. K., Alkaya, İ. (2025). DERLEME SÖZLÜĞÜ’NDEKİ KARAKTER ADLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), Cilt: 9 Sayı: 2, 315–322. https://doi.org/10.30563/turklad.1826060

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Acıpayamlı, O. (1992). Türk Kültüründe Ad Koyma Folklorunun Morfolojik ve Fonksiyonel Yönlerden İncelenmesi. IV. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, 4, 1-14.
  2. Adıyaman, C. (2018). Kutadgu Bilig’in Adbilim Bakımından İncelenmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Denizli: Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Aksan, D. (2009). Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilim (1. 2. 3. Ciltler). Ankara: TDK Yayınları.
  4. Alkaya, İ. (2025). Derleme Sözlüğü’nde Karakter Adları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Elazığ.
  5. Berkowitz, M. W. (2014). Karakter Eğitimi Bilimi. (Çev.: Macid Yılmaz), Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 14(3), 285-302.
  6. Köprülü, F. (1950). Türk Onomastique’i Hakkında. İÜEF Tarih Dergisi, Cilt I, 221-235.
  7. Sakaoğlu, S. (2001). Türk Ad Bilimi I. Giriş. Ankara: TDK Yayınları.
  8. TDK (2011). Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
  9. Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (I-VI Cilt) (2009). Ankara: TDK. (DS. Derleme Sözlüğü).
  10. Yalçın, S. K. ve Çeçen, E. (2020). Derleme Sözlüğü’ndeki Yeryüzü Şekilleri ve Su Kaynaklarına Ait Mekân Adları Üzerine Değerlendirme. Türkologia, No: 5 (103); s. 9-21.
  11. Zengin, D. (2014). Türk Toplumunda Adlar ve Soyadları. Sosyo-kültürel ve Bilimsel Bir Yaklaşım. Ankara: Kurmay Yayınları.