Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen bulgular, klasik Türk mesnevîlerinde geçen takımyıldız adlarının, İslam astronomi kaynaklarına dayandığını ve Batlamyus ile es-Sûfî’nin etkisini açıkça yansıttığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, 14. ve 15. yüzyıl Anadolu sahasına ait üç mesnevî olan Ahmedî’nin İskendernâme’si, Firdevsî-i Tavil’in Daʿvet-nâme’si ve anonim ʿAcâʾibü’l-Mahlûkāt adlı eserlerde yer alan takımyıldız adlarını inceleyerek, bu verilerin İslam astronomi geleneği içerisindeki yerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu edebî metinlerde geçen yıldız sayıları ve takımyıldız adlarının, Batlamyus’un Almagest’i ve Abdurrahmân es-Sûfî’nin Kitâbü Suveri’l-Kevâkibi’s-Sâbite adlı eserleriyle olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada karşılaştırmalı analiz yöntemi benimsenmiş; yıldız sayımları, takımyıldız adlandırmaları ve sembolik anlatımlar sistematik olarak ele alınmıştır. Ayrıca yıldızların işlevsel kullanımları (yön tayini, hastalıkları iyileştirme inancı gibi) da değerlendirilecektir. Elde edilen bulgular, klasik Türk mesnevîlerinde geçen takımyıldız adlarının, İslam astronomi kaynaklarına dayandığını ve Batlamyus ile es-Sûfî’nin etkisini açıkça yansıttığını göstermektedir.
Abstract
This article aims to determine the place of these data in the Islamic astronomy tradition by examining the constellation names in three mesnevis from the 14th and 15th centuries Anatolian field: Ahmedi’s Iskandarname, Firdawsī-i Tavīl’s Daʿvet-nāme, and the anonymous ʿAjāʾib al-Makhlūqāt. The main purpose of the study is to reveal the relationship between the star counts and constellation names in these literary texts and Ptolemy’s Almagest and ʿAbd al-Raḥmān al-Ṣūfī’s Kitāb Ṣuwar al-Kawākib al-Thābita. The comparative analysis method is adopted in the study; star counts, constellation names, and symbolic expressions are systematically discussed. In addition, the functional uses of stars (such as direction determination, belief in healing diseases) will also be evaluated. The findings show that the names of the constellations in the classical Turkish masnavis are based on Islamic astronomy sources and clearly reflect the influence of Ptolemy and al-Ṣūfī.