Dergiler / Temel Eğitim / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 27 Özel Sayı

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin Hermeneutik Analizi

Hermeneutic Analysis of the Virtue-Value-Action Framework in the Türkiye Century Maarif Model

Oya Güler(BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ)0000-0002-2359-4521
Sayfa
49–68
Yayın Tarihi
2025-09-11
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hermeneutik analiz, modelin Gadamer'in "ufuklar kaynaşması" kavramıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. "Yerelden evrensele" paradigmasıyla kültürel kodların evrensel değerlerle sentezlendiği bir anlam evreni inşa eden model, Taşdelen'in (2013) vurguladığı "bireysel özgünlüğün korunması" ilkesiyle ezberci eğitimin ötesine geçmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'ni hermeneutik perspektifle analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Modelin ontolojik temelleri, insanı "özünde iyi ve değer taşıyan" bir varlık olarak kavramsallaştırmakta (MEB, 2023), aksiyolojik düzeyde ise benlik-toplum bütünlüğünü merkeze almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Hermeneutik analiz, modelin Gadamer'in "ufuklar kaynaşması" kavramıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. "Yerelden evrensele" paradigmasıyla kültürel kodların evrensel değerlerle sentezlendiği bir anlam evreni inşa eden model, Taşdelen'in (2013) vurguladığı "bireysel özgünlüğün korunması" ilkesiyle ezberci eğitimin ötesine geçmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Türkiye Maarif Modeli · hermeneutik analiz · benlik

Özet

Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'ni hermeneutik perspektifle analiz etmektedir. Modelin ontolojik temelleri, insanı "özünde iyi ve değer taşıyan" bir varlık olarak kavramsallaştırmakta (MEB, 2023), aksiyolojik düzeyde ise benlik-toplum bütünlüğünü merkeze almaktadır. Epistemolojik açıdan duygusal rasyonalite, yapılandırmacı öğrenme ve gelenek-modernite diyalektiğini sentezleyen model, pedagojik uygulamalarda K-12 Beceriler Çerçevesi'ne dayalı öğrenci merkezli yöntemleri benimsemektedir. Hermeneutik analiz, modelin Gadamer'in "ufuklar kaynaşması" kavramıyla uyumlu olduğunu göstermektedir. "Yerelden evrensele" paradigmasıyla kültürel kodların evrensel değerlerle sentezlendiği bir anlam evreni inşa eden model, Taşdelen'in (2013) vurguladığı "bireysel özgünlüğün korunması" ilkesiyle ezberci eğitimin ötesine geçmektedir. Ancak çalışma, modelin uygulanmasında karşılaşılan üç temel zorluğu ortaya koymaktadır: değerlerin pedagojik entegrasyonundaki belirsizlikler, eleştirel pedagoji eksikliği ve "yenilikçilik-gelenek" gerilimi. Sonuç olarak, TYMM'nin teorik bütünlüğünün pratikte etkili olabilmesi için öğretmen eğitimi, uyarlanabilir materyaller ve eleştirel değerlendirme mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Model, Anadolu insan tasavvurunu küresel eğitim söylemleriyle buluşturma potansiyeli taşımakla birlikte, uygulamadaki bu açıkların giderilmesi sürdürülebilir bir eğitim dönüşümü için kritik öneme sahiptir.

Abstract

This study analyzes the Virtue-Value-Action (VVA) Framework of the Türkiye Century Maarif Model (TCMM) from a hermeneutic perspective. The model’s ontological foundations conceptualize humans as inherently good and value-bearing beings (MEB, 2023), while its axiological dimension centers on the unity of self and society. Epistemologically, the model synthesizes emotional rationality, constructivist learning, and the dialectic between tradition and modernity. In terms of pedagogy, it emphasizes student-centered methods based on the K-12 Competency Framework. Hermeneutic analysis shows that the model aligns with Gadamer’s concept of the “fusion of horizons.” By constructing a universe of meaning where local cultural codes are synthesized with universal values (“from local to global” paradigm), the model moves beyond rote education and supports “preserving individual authenticity” as highlighted by Taşdelen (2013). However, the study identifies three main challenges in implementation: ambiguities in the pedagogical integration of values, a lack of critical pedagogy, and tensions between innovation and tradition. In conclusion, it is recommended that for the theoretical coherence of the TCMM to have practical impact, improvements are needed in teacher training, development of adaptable materials, and the establishment of critical evaluation mechanisms. While the model holds potential to connect the Anatolian conception of the human being with global educational discourses, addressing these implementation gaps is crucial for ensuring a sustainable educational transformation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güler, O. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin Hermeneutik Analizi. Temel Eğitim, Cilt: 7 Sayı: 27 Özel Sayı, 49–68. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1728391

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Akpınar, B., & Köksalan, B. (2024). Eğitimde maarif ve müfredat yenileme ihtiyacı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üzerinden teorik bir analiz. Tarih Okulu Dergisi, 17(68), 27–48. https://doi.org/10.29228/joh.74735
  2. Akpınar, B., Özer, B., Oral, B., & Köksalan, B. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi. EKEV Akademi Dergisi, 0(99), 59–73. https://doi.org/10.17753/sosekev.1489135
  3. Akyüz, Y. (2015). Türk eğitim tarihi (M.Ö. 1000–M.S. 2015) (28. bs.). Pegem Akademi.
  4. Althusser, L. (2010). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları (A. Tümertekin, Çev.). İletişim. (Orijinal eser 1970’de yayımlandı)
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (25. bs.). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789944919289
  6. Fairfield, P. (2016). Education and conversation: Exploring Oakeshott. In D. Bakhurst & P. Fairfield (Eds.), Education and conversation: Exploring Oakeshott’s legacy (pp. 1–20). Bloomsbury Academic.
  7. Eisner, E. W. (2017). The enlightened eye: Qualitative inquiry and the enhancement of educational practice (2nd ed.). Teachers College Press.
  8. Fırıncıoğulları, S. (2016). Hermeneutik yöntem, ontolojik hermeneutik ve Hans-Georg Gadamer. Akademik Bakış Dergisi(53), 286–303.
  9. Gadamer, H. G. (2004). Truth and method (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Rev. Trans.). Continuum. (İlk eser 1960’da yayımlandı)
  10. Gadamer, H. G. (2008). Hakikat ve yöntem (H. Arslan & İ. Yavuzcan, Çev.; Cilt 1). Paradigma.
  11. Gadamer, H. G. (2009). Hakikat ve yöntem (H. Arslan & İ. Yavuzcan, Çev.; Cilt 2). Paradigma.
  12. Gallagher, S. (2004). Hermeneutics and education. SUNY Press.
  13. Gaudelli, W. (2016). Global citizenship education: Everyday transcendence. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315683492
  14. Hanaba, S., Mysechko, O., & Bloshchynskyi, I. (2020). Solidarity of efforts as a common condition for the survival of the world in a pandemic. Postmodern Openings, 11(1Sup2), 29–38. https://doi.org/10.18662/po/11.1sup2/137
  15. Horkheimer, M. (2010). Akıl tutulması (O. Koçak, Çev.). Metis. (Orijinal eser 1967’de yayımlandı)
  16. Kegan, R. (1982). The evolving self: Problem and process in human development. Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/9780674039414
  17. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170–189.
  18. Kinsella, E. A. (2006). Hermeneutics and critical hermeneutics: Exploring possibilities within the art of interpretation. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 7(3). https://doi.org/10.17169/fqs-7.3.145
  19. Krishnamurti, J. (2012). Eğitim ve yaşamın anlamı (A. Açıkgöz, Çev.). Omega. (Orijinal eser 1953’te yayımlandı)
  20. Lovat, T. J., & Toomey, R. (Eds.). (2009). Values education and quality teaching: The double helix effect. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-9962-5
  21. Malpas, J. (2022). Hans-Georg Gadamer. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Winter 2022 ed.). Stanford University. https://plato.stanford.edu/archives/win2022/entries/gadamer/
  22. McInerney, D. M. (2014). Educational psychology: Constructing learning (6th ed.). Pearson Australia. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023a). K-12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütünsel modeli. MEB Yayınları.
  23. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr
  24. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
  25. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024c). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli içerik çerçevesi. MEB Yayınları.
  26. Nussbaum, M. C. (2011). Creating capabilities: The human development approach. Belknap Press of Harvard University Press.
  27. Sen, A. (2009). The idea of justice. Belknap Press of Harvard University Press.
  28. Scott, C. L. (2015). The futures of learning 3: What kind of pedagogies for the 21st century (Education Research and Foresight Working Paper No. 15). UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000243126
  29. Song, Y., & Wei, B. (2024). Moral self-construction based on model education. Education Science, 40(6), 9–15.
  30. Spring, J. (1991). American education: An introduction to social and political aspects (5th ed.). Longman.
  31. Taşdelen, V. (2006). Edebiyat eğitimi: Hermeneutik bir yaklaşım. Millî Eğitim Dergisi, 34(169).
  32. Taşdelen, V. (2007). Çağdaş hermeneutiğe doğru: Schleiermacher ve genel hermeneutik. Felsefe Dünyası(46), 189–203.
  33. Taşdelen, V. (2013). Eğitimde ezberleme ve anlama. Turkish Journal of Education, 2(3), 150–159. Topçu, N. (2018). Türkiye’nin maarif davası (31. bs.). Dergâh.
  34. Vanleene, S. M. A. (2012). Wilhelm Dilthey'da “anlama” üzerine. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 52(1), 159–171. https://doi.org/10.1501/dtcfder_0000001292
  35. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.).
  36. Yıldırım, B., & Yılmaz, M. (2023). Türkiye’de çağdaş pedagoji ve didaktik biliminin öncülerinden Selim Sabit Efendi. New Era International Journal of Interdisciplinary Social Researches, 8(19), 1–9. https://doi.org/10.5281/zenodo.8186246
  37. Bernstein, R. J. (1983). Beyond objectivism and relativism: Science, hermeneutics, and praxis. University of Pennsylvania Press. https://doi.org/10.1017/S0084255900046568
  38. Gadamer, H. G. (1975). Truth and method. Journal of Aesthetics and Art Criticism, 36(4), 487–490. https://doi.org/10.2307/430490
  39. Hodge, S. (2023). Curriculum work and hermeneutics. The Curriculum Journal, 35, 6–19. https://doi.org/10.1002/curj.214
  40. Ricoeur, P. (1981). Hermeneutics and the human sciences. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781316534984
  41. Roth, W. M. (2012). Cognitive phenomenology. In N. Friesen, C. Henriksson, & T. Saevi (Eds.), Hermeneutic phenomenology in education (pp. 99–118). SensePublishers. https://doi.org/10.1007/978-94-6091-834-6_5
  42. Schmidt, L. K. (2006). Understanding hermeneutics. Acumen. https://doi.org/10.1017/UPO9781844653843
  43. Taylor, C. (2006). A secular age. Harvard University Press. https://doi.org/10.1007/s10677-009-9212-4
  44. Warnke, G. (2015). Philosophical hermeneutics and the politics of memory. Perspectives on Politics, 13(3), 739–748. http://www.jstor.org/stable/43867353
  45. McInerney, D. M. (2014). Educational psychology: Constructing learning (6th ed.). Pearson Australia. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023a). K-12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütünsel modeli. MEB Yayınları.