KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Temel Eğitim / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 31

Birinci Sınıfta Drama Temelli Değerler Eğitimine Yönelik Bir Eylem Araştırması

An Action Research on Drama-Based Values Education in the First Grade

Ayşegül Yıldız(Özel Başarı İlkokulu)0009-0001-1797-3671
Ahmet Saban(NECMETTIN ERBAKAN UNIVERSITY)0000-0003-0853-1853
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgulara göre öğrenciler değerleri ahlaki davranış perspektifinden kavramsallaştırmış ve onları yakın hissettikleri kişiler bağlamında anlamlandırmışlardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu eylem araştırmasında, ilkokul birinci sınıf öğrencilerine Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ele alınan altı temel değerin (saygı, sorumluluk, dürüstlük, empatik duyarlılık, yardımseverlik ve sabır) drama yöntemiyle kazandırılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, 2025-2026 öğretim yılı bahar döneminde Karaman’daki Özel Başarı İlkokulu’nun birinci sınıfında öğrenim gören 10 kız ve 10 erkek olmak üzere toplam 20 öğrenciyle yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgulara göre öğrenciler değerleri ahlaki davranış perspektifinden kavramsallaştırmış ve onları yakın hissettikleri kişiler bağlamında anlamlandırmışlardır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2025-2026 Verileri
⚙️Değişkenler:İlkokul · birinci sınıf öğrencileri · değer eğitimi

Özet

Bu eylem araştırmasında, ilkokul birinci sınıf öğrencilerine Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ele alınan altı temel değerin (saygı, sorumluluk, dürüstlük, empatik duyarlılık, yardımseverlik ve sabır) drama yöntemiyle kazandırılması amaçlanmıştır. Araştırma, 2025-2026 öğretim yılı bahar döneminde Karaman’daki Özel Başarı İlkokulu’nun birinci sınıfında öğrenim gören 10 kız ve 10 erkek olmak üzere toplam 20 öğrenciyle yürütülmüştür. Öncelikle öğrencilerin değer kavramına ilişkin ön algıları belirlenmiştir. Daha sonra altı değere yönelik altı eylem planı uygulanmıştır. Her eylem planında ısınma, canlandırma ve değerlendirme aşamaları için tasarlanan üç etkinlik yer almıştır (toplam 18 etkinlik). Etkinliklerde rol oynama, doğaçlama, bilinç koridoru, sıcak sandalye ve grup çalışmaları gibi çeşitli drama tekniklerinden yararlanılmıştır. Veriler yansıtıcı günlükler, katılımcı gözlemler, kamera ve ses kayıtları ile öğrencilerle yapılan yüz yüze görüşmeler aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analiziyle incelenmiştir. Bulgulara göre öğrenciler değerleri ahlaki davranış perspektifinden kavramsallaştırmış ve onları yakın hissettikleri kişiler bağlamında anlamlandırmışlardır. Drama etkinlikleri öğrencilerin değerleri günlük yaşam durumları ve kişilerarası ilişkiler bağlamında değerlendirmelerine katkı sağlamıştır. Ayrıca öğrencilerin altı değere yönelik farkındalıklarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Araştırmada dramanın ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin değere ilişkin farkındalık kazanmalarına ve değerleri günlük yaşamla ilişkilendirerek içselleştirmelerine önemli katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This action research aimed to develop six core values outlined in the Turkish Century Education Model (respect, responsibility, honesty, empathetic sensitivity, helpfulness, and patience) in first-grade primary school students through drama. The study involved 20 first-grade students (10 girls and 10 boys) attending Private Başarı Primary School in Karaman province during the spring semester of the 2025-2026 school year. First, the study assessed students’ preconceptions of values. Next, it implemented six action plans, each focusing on a single value. Each action plan included three activities designed for warm-up, enactment, and evaluation phases (18 activities total). The activities used various drama techniques, such as role-playing, improvisation, the consciousness corridor, the hot seat, and group work. The study collected data through reflective journals, participant observations, camera and audio recordings, and face-to-face interviews with students, and analyzed them using content analysis. The findings revealed that students conceptualized values from a moral-behavior perspective and interpreted them in the context of people they feel close to. The drama activities helped students evaluate values within daily life situations and interpersonal relationships. They also significantly increased students’ awareness of the six values addressed in the study. The study concluded that the drama method significantly improved value awareness in first-grade primary school students and helped them internalize values by relating them to daily life.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, A., Saban, A. (2026). Birinci Sınıfta Drama Temelli Değerler Eğitimine Yönelik Bir Eylem Araştırması. Temel Eğitim, Cilt: 8 Sayı: 31. https://doi.org/10.52105/temelegitim.2025183

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Adıgüzel, H. Ö. (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17–29. https://izlik.org/JA78PF65XL
  2. Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9–27. https://izlik.org/JA64KK44PS
  3. Akdemir, S., & Saban, A. (2020). İlkokul dördüncü sınıfta felsefe temelli çocuk kitapları aracılığıyla değer öğretimine ilişkin bir eylem araştırması. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(2), 431–461. https://doi.org/10.14689/issn.2148-624.1.8c.2s.2m
  4. Akkocaoğlu-Çayır, N. (2015). Çocuklar için felsefe eğitimi üzerine nitel bir araştırma (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
  5. Aykaç, M. (2014). The values adopted by individuals receiving different levels of creative drama education. International Journal of Academic Research, 6(1), 240–252. https://doi.org/10.7813/2075-4124.2014/6-1/B.34
  6. Bacanlı, H. (2017). Değer bilinçlendirme yaklaşımı. Çizgi Kitabevi.
  7. Baki, A. (2023). İlkokul 1. sınıfta değerler eğitiminde yaratıcı dramanın kullanılması (Yüksek lisans tezi). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
  8. Barçın, F. (2018). İlkokul 4. sınıf değerler eğitiminde yaratıcı drama yönteminin etkisi (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi.
  9. Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnek çalışmalar. Siyasal Kitabevi.
  10. Bozkurt, E. (2017). Çocuk oyunları ile değerler eğitimi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  11. Burns, S. C. (2015). What does it mean to be human? How third graders’ response to a philosophical question changes through process drama (Doctoral dissertation). New York University.
  12. Cihan, N. (2014). Okullarda değerler eğitimi ve Türkiye’deki uygulamaya bir bakış. Turkish Studies, 9(2), 429–436. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6402
  13. Çelik, Ö. (2016). Disiplinlerarası yaklaşımla değer öğretiminde yaratıcı drama yönteminin kullanılması (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  14. Çelik, Ö., & Buluç, B. (2018). Disiplinlerarası yaklaşımla değer öğretiminde yaratıcı drama yönteminin kullanılması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 67–88. https://doi.org/10.17556/erziefd.325878
  15. Çiftçi, N. (2003). Kohlberg’in bilişsel ahlak gelişimi teorisi: Ahlak ve demokrasi eğitimi. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 43–77. https://izlik.org/JA96WZ27SN
  16. Demirhan İşcan, C. (2007). İlköğretim düzeyinde değerler eğitimi programının etkililiği (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
  17. Demirhan İşcan, C., & Senemoğlu, N. (2009). Effectiveness of values education curriculum for fourth grades. Education and Science, 34(153), 1–14. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/818
  18. Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79–96. https://izlik.org/JA42TZ28YU
  19. Ekşi, H. (2006). Bilişsel ahlak gelişimi kuramı: Kohlberg ve sonrası. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 29–38. https://izlik.org/JA89NP78NS
  20. Elliott, J. (1991). Action research for educational change. Open University Press.
  21. Feng, M. (2019). Learning to teach moral education through drama in a Chinese primary school (Doctoral dissertation). University of Warwick.
  22. Fernsler, H. M. (2003). Comparison between the test scores of third-grade children who receive drama in place of traditional social studies instruction and third-grade children who receive traditional social studies instruction (Master’s thesis). Johnson Bible College.
  23. Gürgür, H. (2023). Eylem araştırması. A. Saban & A. Ersoy (Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri (4. baskı, s. 25-66). Eğiten Kitap Yayıncılık.
  24. Halstead, J., & Taylor, M. (2010). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge Journal of Education, 30(2), 169–202. https://doi.org/10.1080/713657146
  25. Hartuç, D. A. (2015). İlkokul 2. sınıf Hayat Bilgisi dersinin drama yöntemi ile öğretimine ilişkin bir uygulama önerisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  26. Hong, R., & Hong, Y. (2022). Experience, imagination, and integration: Creative drama for values education. Sustainability, 14(18), 1–13. https://doi.org/10.3390/su141811113
  27. Janbon, G. (2023). Elementary education: Nurturing the foundation of lifelong learning. Journal of Educational Sciences Research, 13(1), 1–2. https://doi.org/10.22521/JESR.2023.13.1.03
  28. Johnson, A. P. (2019). Eylem araştırması el kitabı (Çev.: Y. Uzuner & M. Öztenanay). Anı Yayıncılık.
  29. Johnson, C. (2002). Drama and metacognition. Early Child Development and Care, 172(6), 595–602. https://doi.org/10.1080/03004430215101
  30. Karakaya, N. (2007). İlköğretimde drama ve örnek bir uygulama. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 103–139. https://izlik.org/JA64DH63ML
  31. Kaya, Y., & Antepli, S. (2018). Okul öncesi dönemde yaratıcı drama yoluyla değerler eğitimi. Yaratıcı Drama Dergisi, 13(2), 237-250. https://doi.org/10.21612/yader.2018.017
  32. Kaya, Y., Günay, R., & Aydin, H. (2016). Okul öncesi eğitimde drama yöntemi ile işlenen değerler eğitimi derslerinin farkındalık düzeyi üzerindeki etkisi. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 23. https://doi.org/10.19126/suje.76036
  33. Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). The action research planner: Doing critical participatory action research. Springer.
  34. Kır, İ. (2011). Toplumsal bir kurum olarak ailenin işlevleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 381–404. https://izlik.org/JA97DH92CD
  35. Lickona, T. (1992). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books.
  36. Memduhoğlu, H. B., & Yüce, T. (2020). Değerler eğitiminde drama yönteminin uygulanmasına ilişkin nitel bir çözümleme. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 51(51), 116–130. https://doi.org/10.15285/maruaebd.632965
  37. MEB. (2023). Erdem-değer-eylem çerçevesi. https://tymm.meb.gov.tr/beceriler/erdem-deger-eylem-cercevesi
  38. Mills, G. (2007). Action research: A guide for the teacher researcher. Pearson Education.
  39. Namdar, A. O., Aykaç, M., & Çol, S. (2021). Sınıf öğretmenlerine yönelik drama etkinlikleriyle gerçekleştirilen değerler eğitimi uygulamalarının değerlendirilmesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 16(1), 65–86. https://izlik.org/JA32YB74TZ
  40. Özleşmiş, N. (2019). İlkokul Hayat Bilgisi dersi kapsamındaki değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi.
  41. Piaget, J. (1965). The moral judgment of the child. London: Free Press.
  42. Saban, A. (2021). Eylem araştırması aracılığıyla program geliştirme: Uygulayıcılar için bir model önerisi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 11(1), 299–354. https://doi.org/10.14527/pegegog.2021.009
  43. Steig, W. (1982). Doctor DeSoto. Farrar, Straus, & Giroux.
  44. Tosun, Y., & Kozikoğlu, İ. (2025). Sınıf öğretmenlerinin değerler eğitimine yönelik uygulamaları ve önerileri: Nitel bir çözümleme. Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 360–379. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4706431
  45. Upright, R. (2002). To tell a tale: The use of moral dilemmas to increase empathy in the elementary school child. Early Childhood Education Journal, 30(1), 15-20. https://doi.org/10.1023/A:1016585713774
  46. Uzunkol, E., & Yel, S. (2016). Hayat Bilgisi dersinde uygulanan değer eğitimi programının özsaygı, sosyal problem çözme becerisi ve empati üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 41(183), 267–292. https://doi.org/10.15390/EB.2016.5550
  47. Winston, J. (1996). An inquiry into the relationship between drama, traditional stories and the moral education of children in primary schools (Doctoral dissertation). University of Warwick.
  48. Woolland, B. G. (2014). Teaching drama in primary school. Taylor & Francis.
  49. Yediyıldız, M. Y., & Beldağ, A. (2021). Eğitim yöneticilerinin değer eğitimi ve uygulamalarına ilişkin görüşleri: Nitel bir çalışma. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(32), 375–394. https://doi.org/10.35675/befdergi.771716
  50. Yıldırım, S. G., & Demirel, M. (2019). Türk tarihinde değerler ve değerler eğitimi üzerine bir inceleme. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(1), 92–99. https://izlik.org/JA62GS53PE
  51. Yılmaz, B. (2019). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde yardımseverlik değerinin yaratıcı drama yöntemiyle kazandırılması (Yüksek lisans tezi). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
  52. Zümrütkal, S., & Arslantaş, H. A. (2021). Değer eğitimi perspektifinde öğretmen rolü. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 240–253. https://doi.org/10.17498/kdeniz.936376.