KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 4 Sayı: 1

Hemşirelerde İkincil Travmatik Stres ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Arasındaki İlişki

Relatıonshıp Between Secondary Traumatıc Stress and Styles of Copıng wıth Stress ın Nurses

Şerife Kelle Dikbaş(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, FLORENCE NİGHTİNGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, HEMŞİRELİK PR.)0000-0001-7537-462X
Ayşe Okanlı(İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3266-5077
Sayfa
7–14
Yayın Tarihi
2022-04-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Hemşirelerin “İkincil Travmatik Stres” puanı ile “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Çaresiz Yaklaşım” alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde bir ilişki, ‘‘Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği’’ alt boyutlarından İyimser Yaklaşım ve Kendine Güvenli Yaklaşım ile negatif yönde bir ilişki belirlendi (p<0,05).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Meslekleri dolayısıyla ikincil travmatik stres yaşayan hemşirelerin stresle başa çıkma becerileri etkilenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hemşirelerde, İkincil travmatik stres stresle etkili başa çıkma becerilerinin kaybına neden olmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Hemşirelerin “İkincil Travmatik Stres” puanı ile “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Çaresiz Yaklaşım” alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde bir ilişki, ‘‘Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği’’ alt boyutlarından İyimser Yaklaşım ve Kendine Güvenli Yaklaşım ile negatif yönde bir ilişki belirlendi (p<0,05).
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İkincil travmatik stres · stresle başa çıkma tarzları · hemşire

Özet

Giriş: Meslekleri dolayısıyla ikincil travmatik stres yaşayan hemşirelerin stresle başa çıkma becerileri etkilenmektedir. Hemşirelerde, İkincil travmatik stres stresle etkili başa çıkma becerilerinin kaybına neden olmaktadır. Bu durum hemşirelerin hem mesleki hem de özel yaşantılarında ciddi sorunlara neden olmaktadır. Amaç: Hemşirelerin stresle başa çıkma tarzları ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişkisel olarak gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini İstanbul’ da bir devlet hastanesinde aktif olarak çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 119 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri, “Sosyodemografik ve Mesleki Bilgi Formu”, “İkincil Travmatik Stres Ölçeği” ve “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği” kullanılarak toplandı. Veri analizi, SPSS 25.0 programında tanımlayıcı ve ilişki arayıcı istatistikler kullanılarak yapıldı. Bulgular: Hemşirelerin “İkincil Travmatik Stres” puanı ile “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği Çaresiz Yaklaşım” alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde bir ilişki, ‘‘Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği’’ alt boyutlarından İyimser Yaklaşım ve Kendine Güvenli Yaklaşım ile negatif yönde bir ilişki belirlendi (p<0,05). Sonuç: İkincil travmatik stres yaşayan hemşirelerin stresle başa çıkma becerilerinin olumsuz yönde etkilendiği belirlendi.

Abstract

Introduction: The stress coping skills of nurses who experience secondary traumatic stress due to their jobs are affected. This situation causes serious problems in both professional and private lives of nurses. Aim: This study was conducted to determine the relationship between secondary traumatic stress level and their stress coping with styles in nurses Method: The research was carried out descriptively and relationally. The sample is; It created 119 nurses who agreed to participate in the study. The data were collected using "Sociodemographic and Vocational Information Form", "Secondary Traumatic Stress Scale" and "Stress Coping Styles Scale".. Data analysis was performed using descriptive and materiality analysis in SPSS 25.0 program. Results:. There is a statistically significant positive correlation between the nurses' Secondary Traumatic Stress score and the Desperate and Submissive Approach sub-dimension of the Stress-Coping Styles Scale and and the Helpless Approach sub-dimension of the Scale of Coping with Stress, and a negative correlation was determined with the Optimistic Approach and Self-Confident Approach sub-dimension (p<0.05). Conclusion: It was determined that the stress coping skills of nurses who experienced secondary traumatic stress were negatively affected.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dikbaş, Ş. K., Okanlı, A. (2022). Hemşirelerde İkincil Travmatik Stres ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Arasındaki İlişki. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, Cilt: 4 Sayı: 1, 7–14. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1055982

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Adanır, A. (2019). Onkoloji ve palyatif bakım kliniklerinde çalışan hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve stresle başa çıkma tarzının belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
  2. Akbar, R.E., Elahi, N., Mohammadi, E., Khoshknab, M.F. (2016). What strategies do the nurses apply to cope with job stress?: A qualitative study. Global Journal of Health Science, 8(6), 55-64, doi:10.5539/gjhs.v8n6p55
  3. Amerikan Psikiyatri Birliği.(1994). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (Dördüncü baskı). Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington DC’ den çeviren Köroğlu, E. Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  4. Avcı, G. G., Öztürk, G., Azaklı, N., & Çekinmez, S. T. (2018). Özel Bir Grup Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin İşe Bağlı Gerginlik Düzeylerinin Ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-7.
  5. Bağrıyanık, Y. (2019). Psikiyatri yataklı servisinde çalışan hemşirelerin iş stresi ile depresyon, duygusal tükenme, ikincil travmatik stres ve eş duyum yorgunluğu arasındaki ilişkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
  6. Baysak, E., Zengin, Eroğlu, M., Utku, Ç., Kaya, B. (2019). Acil ve yoğun bakım ünitesi çalışanlarında travma sonrası stres bozukluğu, tükenmişlik ve baş etme biçimlerinin değerlendirilmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 22, 36-47. doi:10.5505/kpd.2018.55707
  7. Beck, C.T., Cusson, R. M., Gable, R. K. (2017). Secondary traumatic stress in NICU nurses. The National Association of Neonatal Nurses, 17(6), 478–488. https://doi.org/10.1097/ANC.0000000000000428 adresinden erişildi.
  8. Birinci, G.G., Erden, E. (2016). Yardım çalışanlarında üstlenilmiş travma, ikincil travmatik stres ve tükenmişliğin değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 31 (77), 10–26
  9. Bride, B.R., Margaret, M., Yegidis, B., Figley, C.R. (2004). Development and validation of the secondary traumatic stress scale. Research on Social Work Practice, 14, 27-35.
  10. Büyükbodur, Ç.A. (2018). Sosyal hizmet uzmanlarında psikolojik dayanıklılık ve ikincil travmatik stresin incelenmesi, Doktora tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Davies, K. (2013). Predictors of secondary traumatic stress (STS) and burnout in paediatric nurses. Doctoral Thesis, University of Southampton, Faculty of Socıal and Human Scıences
  12. Ding, Y., Yang, Y., Yang, X., Zhang, T., Qiu, X.,…Sui, H. (2015). The mediating role of coping style in the relationship between psychological capital and burnout among Chinese nurses. Plos One, 10(4). 122-128 doi:10.1371/ journal.pone. 0122128
  13. Figley, C.R. (1995). Compassion fatigue as secondary traumatic stress disorder: An overview. In compassion fatigue coping with secondary traumatic stress disorder in those who treat traumatized, 1-20. New York, NY: Routledge
  14. Folkman, S., Lazarus, R.S. (1980). An analysis of coping in a middle- aged community sample. Journal Health Social Behavior, 219-239.
  15. Franza, F., Del Buono, G., Pellegrino, F. (2015). Psychiatric caregiver stress: Clinical ımplications of compassion fatigue. Psychiatria Danubina, 27(1), 321‐327
  16. Göçmen Avcı, G., Öztürk, G., Ataklı, N., Türker Çekinmez, S.(2018). Özel bir grup hastanesinde çalışan hemşirelerin işe bağlı gerginlik düzeylerinin ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-7.
  17. Gökçe, G., Yılmaz, B. (2018). Afetlerde yardım çalışanları: İkincil travmatik stres ve başa çıkma. Türkiye Klinikleri Dergisi, 2(3), 198-204
  18. Güngör, N. (2019). Hemşirelerin psikososyal sorunlarının ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Üniversitesi. Manisa.
  19. Günüşen, N., Üstün, B., Besen, D.B. (2018). Secondary traumatıc stress experiences of nurses caring for cancer patient. Internatıonal Journal of Nursıng Practıce, 25(12717), 1-8.
  20. Günüşen, N., Wilson, M., Aksoy, B. (2018). Secondary traumatic stress and burnout among Muslim nurses caring for chronically Ill children in a Turkish hospital. Journal of Transcultural Nursing, 29(2).
  21. Gürkan, A., Yalçıner, N. (2017). Sağlık çalışanlarında ikincil travmatik stres. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(2), 90 - 95
  22. Güzel, P.Ö., Ökmen, A.C., Yılmaz, O. (2018).Vardiyalı çalışma bozukluğu ve vardiyalı çalışmanın ruhsal ve bedensel etkileri, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(1), 71-83. doi:10.18863/pgy.336513
  23. Hamid, A.A. R. M., Musa, S. A. (2017). The mediating effects of coping strategies on the relationship between secondary traumatic stress and burnout in professional caregivers in the UAE. Journal of Mental Health, 26(1), 28–35.
  24. İnci, F., Boztepe, H. (2013). Travma sonrası büyüme: Öldürmeyen acı güçlendirir mi?. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 4(2), 80-84. doi: 10.5505/phd.2013.29392
  25. Kahil, A. (2016). Travmatik yaşantıları olan bireylere yardım davranışında bulunan profesyonellerin ve gönüllülerin ikincil travmatik stres düzeyinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ufuk Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  26. Kim, H.J., Chooi, H. (2012). Emergency nurses' professional quality of Life: Compassion satisfaction, burnout, and secondary traumatic stress. Journal Korean Academy Nursing Administration. 18(3), 320-328.
  27. Lepnurm, R., Nesdole, R., Dobson,R.T., Sánchez, C.N.P. (2016). The effects of distress and the dimensions of coping strategies on physicians’ satisfaction with competence. SAGE Open Medicine, 4, 1-14 doi: 10.1177/2050312116643907
  28. Ludick, M., Figley, C.R. (2016). Toward a mechanism for secondary trauma ınduction and reduction: Reimagining a theory of secondary traumatic stress. Journal of Traumatology, 23(1), 112–123.
  29. Machado, M. (2018). Secondary traumatic stress among emergency department nurses. Published Master Dissertation. Rhode Island College
  30. Meadors, P., Lamson, A., Swanson, M., White,M., Sira, N. (2010). Secondary traumatization in pediatric healthcare providers: Compassion fatigue, burnout, and secondary traumatic stress. Journal of Death and Dying, 60(2), 103-28. doi: 10.2190/om.6a.
  31. Missouridou, E. (2017). Secondary posttraumatic stress and nurses’ emotional responses to patient’s trauma. Journal of Trauma Nursing, 24(2), 110-115 doi:10.1097/JTN.0000000000000274
  32. Morrison, L.E., Joy, J.P. (2016). Secondary traumatic stress in the emergency department. Journal of Advanced Nursing, 72(11), 2894–2906. doi:10.1111/jan.13030
  33. Nehir, S., Güngör, N. (2019). Hemşirelerin psikososyal sorunlarının ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(3), 174-180. doi: 10.34087/cbusbed.548466
  34. Nyagaya, L.A. (2015). Revalence of secondary traumatıc stress, It 's predictive factors and copıng strategıes among psychotherapısts ın Naırobı and Nakuru countıes of Kenya. Journal of Chemical Information and Modeling, 53(9), 1689–1699.
  35. Özcan, C.T., Mercan, N. (2016). Hemşirelerin travma ile karşılaşma durumlarına ve kişilik özelliklerine göre empati ve tükenmişlik düzeyleri. Gülhane Tıp Dergisi, 58, 11-17 doi: 10.5455/gulhane. 182344
  36. Özkul, M. (2019). Psikososyal destek elemanlarının algılanan sosyal destek ile yaşadıkları ikincil travmatik Stres düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  37. Penix, E., Kim, P. Y., Wilk, J. E., Adler, A. B. (2018). Secondary traumatic stress in deployed healthcare staff psychological trauma: Theory, research, practice, and policy. APA PsycNet. 11(1), 1–9.
  38. Şahin, N.H, Durak, A. (1995). Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması, Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73.
  39. Üstün, B., Günüşen, P.N. (2018). Terminal Hastalıklı Hastaların Hemşiresi Olmak: Güçlü Kalabilir miyiz? Cimete G, (Ed.), Çocuklarda palyatif bakım; Terminal dönemdeki çocuk ve aileye yaklaşım (s. 127-132). Ankara.
  40. Von Rueden, K.T., Hinderer, K.A., McQuillan, K.A., Murray, M., Logan, T.,…, Friedmann, E. (2010). Secondary traumatic stress in trauma nurses: Prevalence and exposure, coping, and personal/environmental characteristic. Journal of Trauma Nursing, 17(4), 191-200. doi: 10.1097/JTN.0b013e3181ff2607
  41. Yasal, D., Günüşen, N.P. (2019). Acil serviste çalışan hemşirelerin travma sonrası stres belirtilerini etkileyen faktörler ve hemşirelerin baş etme yollarının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 74-81.
  42. Zara, A., İçöz, F.J. (2015). Türkiye’ de ruh sağlığı alanında travma mağdurlarıyla çalışanlarda ikincil travmatik stres. Klinik Psikiyatri Dergisi, 18(1), 15–23.
  43. Zerach, G., Shalev, T. B. (2015). The relations between violence exposure, posttraumatic stress symptoms, secondary traumatization, vicarious post traumatic growth and ılness attribution among psychiatric nurses. Archives of Psychiatric Nursing, 29(3), 135–137. doi: 10.1016/j.apnu.2015.01.002
  44. Gökçe, G., Yılmaz, B. (2018). Afetlerde yardım çalışanları: İkincil travmatik stres ve başa çıkma. Türkiye Klinikleri Dergisi, 2(3), 198-204
  45. Morrison, L.E., Joy, J.P. (2016). Secondary traumatic stress in the emergency department. Journal of Advanced Nursing, 72(11), 2894–2906. doi:10.1111/jan.13030
  46. Penix, E., Kim, P. Y., Wilk, J. E., Adler, A. B. (2018). Secondary traumatic stress in deployed healthcare staff psychological trauma: Theory, research, practice, and policy. APA PsycNet. 11(1), 1–9.