KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 2

Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri ve NANDA-I, NOC, NIC Sistemlerine Dayalı Pediatrik Akciğer Kanseri Olgusunda Hemşirelik Bakımı

Nursing Care for a Pediatric Lung Cancer Case Based on Functional Health Patterns and the NANDA-I, NOC, and NIC Classification Systems

Meltem Çatalbaş(KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI)0000-0001-8515-8090
Canan Sümeyra Özyurt(KÜTAHYA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI)0000-0002-1586-4712
Beyza Beyaz(kütahya sağlık bilimleri üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümü)0009-0006-3861-6152
Melisanur Kara(kütahya sağlık bilimleri üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümü)0009-0005-8161-6783
Sayfa
195–206
Yayın Tarihi
2026-08-07
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın, pediatrik onkoloji ve yoğun bakım alanında çalışan hemşireler ile hemşire adayları için model temelli, sistematik ve bütüncül hemşirelik bakım planlamasına yönelik klinik bir rehber niteliği taşıdığı öngörülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Akciğer kanseri, çocukluk çağında nadir görülen ve tanı ile tedavi süreçlerinde klinik yönetimi güçleştiren bir malignitedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu olgu sunumunda, evre IV pulmoner metastatik adenokarsinom tanısı alan yedi yaşındaki erkek çocuğun hemşirelik bakım sürecinin, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli temelinde Kuzey Amerika Hemşirelik Tanıları Birliği, Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması ve Hemşirelik Sonuçları Sınıflaması kullanılarak sistematik biçimde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın, pediatrik onkoloji ve yoğun bakım alanında çalışan hemşireler ile hemşire adayları için model temelli, sistematik ve bütüncül hemşirelik bakım planlamasına yönelik klinik bir rehber niteliği taşıdığı öngörülmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Akciğer kanseri · Hemşirelik bakımı · Pediatri

Özet

Akciğer kanseri, çocukluk çağında nadir görülen ve tanı ile tedavi süreçlerinde klinik yönetimi güçleştiren bir malignitedir. Bu olgu sunumunda, evre IV pulmoner metastatik adenokarsinom tanısı alan yedi yaşındaki erkek çocuğun hemşirelik bakım sürecinin, Gordon’un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli temelinde Kuzey Amerika Hemşirelik Tanıları Birliği, Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması ve Hemşirelik Sonuçları Sınıflaması kullanılarak sistematik biçimde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çocuk, öksürük ile başlayan klinik sürecin ciddi solunum sıkıntısı, pnömotoraks ve kardiyak arrest ile komplike olması sonrası pediatrik yoğun bakım ünitesine terminal dönem destekleyici bakım için yatırılmıştır. 16 – 26 Eylül 2024 tarihleri arasındaki terminal dönem destekleyici bakım sürecinde, Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli doğrultusunda 4’ü risk olmak üzere toplam 15 hemşirelik tanısına dayalı olarak çocuk ve ailesine yönelik bütüncül biyopsikososyal girişimler uygulanmıştır. Bu süreçte hemşirelik bakımı; solunum ve nörolojik fonksiyonların sürdürülmesi, sıvı-elektrolit dengesinin korunması, tedaviye bağlı yan etkilerin azaltılması ve aile eğitimi hedefleri doğrultusunda planlanmış; Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeli temelinde Kuzey Amerika Hemşirelik Tanıları Birliği, Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması ve Hemşirelik Sonuçları Sınıflama sistemlerinin kullanımı, bakım gereksinimlerinin biyopsikososyal açıdan sistematik ve bütüncül hemşirelik bakımının sağlanmasına katkı sağlamıştır. Bu çalışmanın, pediatrik onkoloji ve yoğun bakım alanında çalışan hemşireler ile hemşire adayları için model temelli, sistematik ve bütüncül hemşirelik bakım planlamasına yönelik klinik bir rehber niteliği taşıdığı öngörülmektedir.

Abstract

Lung cancer is a rare malignancy in childhood and presents challenges in clinical management during diagnosis and treatment. This case report aimed to systematically evaluate the nursing care of a seven-year-old boy diagnosed with stage IV pulmonary metastatic adenocarcinoma using Gordon’s Functional Health Patterns Model in conjunction with the North American Nursing Diagnosis Association-International, Nursing Interventions Classification, and Nursing Outcomes Classification systems. The child was admitted to the pediatric intensive care unit for end-of-life supportive care following a clinical course that began with cough and progressed to severe respiratory distress, pneumothorax, and cardiac arrest. During the terminal care period between September 16 and 26, 2024, holistic biopsychosocial interventions were implemented for the child and family based on 15 nursing diagnoses, including four risk diagnoses, guided by the Functional Health Patterns model. Nursing care focused on maintaining respiratory and neurological functions, preserving fluid and electrolyte balance, minimizing treatment-related side effects, and providing family education. The integration of the Functional Health Patterns Model with the North American Nursing Diagnosis Association-International, Nursing Interventions Classification, and Nursing Outcomes Classification systems facilitated a systematic and holistic approach addressing both physiological and psychosocial needs. This case suggests that a model-based, systematic approach may support comprehensive care planning for nurses and nursing students in pediatric oncology and intensive care settings.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çatalbaş, M., Özyurt, C. S., Beyaz, B., Kara, M. (2026). Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri ve NANDA-I, NOC, NIC Sistemlerine Dayalı Pediatrik Akciğer Kanseri Olgusunda Hemşirelik Bakımı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 2, 195–206. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1891510

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (50)

  1. Abele, M., Bajčiová, V., Wright, F., Behjati, S., Voggel, S., Schneider, D. T., … and Virgone, C. (2022). Primary lung carcinoma in children and adolescents: An analysis of the European Cooperative Study Group on Paediatric Rare Tumours (EXPeRT). European Journal of Cancer, 175, 19–30. doi: 10.1016/j.ejca.2022.08.007
  2. Aksu Deniz, D. (2024). Çocuk yoğun bakımda erken mobilizasyon. Toros Üniversitesi Sağlık Araştırmaları Dergisi, 2(2), 141–154.
  3. Arslan, İ., İrday Demir, K., Ekinci, F., Özkale, Y., ve Ece, Ü. (2022). Çocuk yoğun bakımlarda bası yarası sıklığı ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi: Çok merkezli çalışma. Journal of Pediatric Emergency and Intensive Care Medicine, 9, 37–42. doi: 10.4274/cayd.galenos.2021.65983
  4. Artuvan, Z. (2025). Hematoloji-onkoloji tanısı alan çocuklarda sık gelişen sağlık hizmeti ile ilişkili enfeksiyonlar ve hemşirelik bakımı. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(1), 143–148. doi: 10.61399/ikcusbfd.1408214
  5. Balzer, B. W. R., Loo, C., Lewis, C. R., Trahair, T. N., and Anazodo, A. C. (2018). Adenocarcinoma of the lung in childhood and adolescence: A systematic review. Journal of Thoracic Oncology, 13(12), 1832–1841. doi: 10.1016/j.jtho.2018.08.2020
  6. Boeriu, E., Borda, A., Vulcanescu, D. D., Sarbu, V., Arghirescu, S. T., Ciorica, O., … and Horhat, F. G. (2022). Diagnosis and management of febrile neutropenia in pediatric oncology patients: A systematic review. Diagnostics, 12(8), 1800. doi: 10.3390/diagnostics12081800
  7. Buğdaycı, M. (2023). Kanserli hastalarda ağrı ve yönetimi. Toros Üniversitesi Sağlık Araştırmaları Dergisi, 1(1), 52–59.
  8. Burns, P. B., Rohrich, R. J., and Chung, K. C. (2011). The levels of evidence and their role in evidence-based medicine. Plastic and Reconstructive Surgery, 128(1), 305–310. doi: 10.1097/PRS.0b013e318219c171
  9. Çakır, G., Altay, N., ve Kılıçarslan Törüner, E. (2022). Kemoterapi alan pediatrik onkoloji hastalarında oral mukozit yönetimi: Kanıt temelli uygulamaların değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 9(2), 225–232. doi: 10.31125/hunhemsire.1167350
  10. Çatalkaya Benzer, D., ve Taşkın Yılmaz, F. (2024). Kemoterapi alan hastalarda aktiflik düzeyi ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Journal of Innovative Healthcare Practices, 5(2), 78–87. doi: 10.58770/joinihp.1513604
  11. Çömlekçi, N., ve Can, G. (2021). Onkoloji hastalarında beslenme sorunlarının yönetimi ve hemşirenin rolü. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 15, 681–691. doi: 10.38079/igusabder.981033
  12. Dağcan, N., Görücü, S., and Gürol Arslan, G. (2022). Functional health patterns model of intensive care patient with Marfan syndrome: Nursing care management according to NANDA-I and NIC interventions. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 14(1), 246–255. doi: 10.5336/nurses.2020-80635
  13. Dağcı, M., ve Öztekin, D. (2022). Yara bakımında kullanılan yara örtüsü teknolojileri: Randomize kontrollü çalışmaların incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 16,, 271–283. doi: 10.38079/ igusabder.996192
  14. El-Moaty, A. M. A., El-Mokadem, N. M., and Abd-Elhy, A. H. (2017). Effect of semi-Fowler’s positions on oxygenation and hemodynamic status among critically ill patients with traumatic brain injury. International Journal of Novel Research in Healthcare and Nursing, 4(2), 227–236.
  15. Erdemir, F., ve Taş Aslan, F. (2021). Onkolojik sorunu olan çocuk ve hemşirelik yaklaşımı. In B. B. Conk, Z. Başbakkal, ve H. B. Yılmaz (Eds.), Pediatri hemşireliği içinde (s. 775-828) (3. baskı). Nobel Kitabevi.
  16. Ferrari, A., Brecht, I. B., Gatta, G., Schneider, D. T., Orbach, D., Cecchetto, G., … and Trama, A. (2019). Defining and listing very rare cancers of paediatric age: Consensus of the Joint Action on Rare Cancers in cooperation with the European Cooperative Study Group for Pediatric Rare Tumors. European Journal of Cancer, 110, 120–126. doi: 10.1016/j.ejca.2018.12.031
  17. Fosdal, M. B. (2008). Pleuropulmonary blastoma. Journal of Pediatric Oncology Nursing, 25(6), 295–302. doi: 10.1177/1043454208323292
  18. Gençbaş, D., Bayrak, D., ve Çınar, F. İ. (2023). Türkiye’de NANDA-I, NOC ve NIC sınıflama sistemlerinin etkinliğinin değerlendirildiği lisansüstü hemşirelik tezlerinin incelenmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 10(4), 574-582. doi: 10.52880/sagakaderg.1267191
  19. Gokcek, O. C., Ulutabanca, H., Guler, A., Cinar, V. B., Nurdinoy, N., Delibaşı Kokcu, N., Aydın, Ö., and Hamurcu, Z. (2024). LC3 siRNA-mediated impaired autophagy in GBM cells enhances the efficacy of temozolomide: Inhibits proliferation, clone formation and migration of U87-MG cells. Medicina Balear, 39(3), 121–128. doi: 10.3306/ajhs.2024.39.03.121
  20. Gök Metin, Z. (2020). COVID-19 hastalığının fizyopatolojisi ve holistik hemşirelik yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), 15–24. doi: 10.31125/hunhemsire.775658
  21. Güneş, N., and Özer Güçlüel, Y. (2023). Fluid control and affecting factors in individuals undergoing hemodialysis treatment. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 18(3), 144–150. doi: 10.47565/ndthdt.2023.77
  22. Hall, E. A., Hagemann, T. M., Shelton, C. M., Jasmin, H. M., Calvasina, A. N., and Anghelescu, D. L. (2024). A narrative review of pain in pediatric oncology: The opioid option. Paediatric Drugs, 26(5), 565–596. doi: 10.1007/s40272-024-00640-y
  23. Hanson, A., and Haddad, L. M. (2023). Nursing rights of medication administration. StatPearls Publishing.
  24. Herdman, T. H., ve Kamitsuru, S. (Eds.). (2020). NANDA International hemşirelik tanıları: Tanımlar ve sınıflandırma 2018–2020 (R. Acaroğlu ve H. Kaya, Çev. ed.; 11. baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
  25. Hossain, M. B., and Haldar Neer, A. H. (2023). Chemotherapy. In A. S. Qazi and K. Tariq (Eds.), Therapeutic approaches in cancer treatment. Cancer Treatment and Research, vol 185. Springer. doi: 10.1007/978-3-031-27156-4_3
  26. Kabak Solak, T., Solak, Ü., ve Avşar, G. (2022). Kanserli bireylerde uyku kalitesini artırmaya yönelik yapılan hemşirelik girişimleri: Sistematik derleme. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 2(1), 19–29.
  27. Kalaycıoğlu, G. (2023). Kemoterapi alan hastaların öz bakım yönetimi ve hasta güçlendirme arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
  28. Kılınçat, B. (2024). Tedavi öncesi çocuklara uygulanan terapötik oyunun ağrı, korku, fizyolojik parametreler ile ebeveynlerin memnuniyetine etkisi: Randomize kontrollü çalışma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi.
  29. Korkusuz, R., Bağçiçek Kol, S., Polat, Ö., ve Kart Yaşar, K. (2022). Pandemi sırasında sağlık çalışanlarının enfeksiyon önleme kurallarına uyumunun önemi: Bir anket çalışması. Aydın Sağlık Dergisi, 8(3), 213–227.
  30. Kudchadkar, S. R., Yaster, M., and Punjabi, N. M. (2014). Sedation, sleep promotion, and delirium screening practices in the care of mechanically ventilated children: A wake-up call for the pediatric critical care community. Critical Care Medicine, 42(7), 1592–1600. doi: 10.1097/CCM.0000000000000326
  31. Makic, M. B. F., ve Martinez-Kratz, M. R. (2023). Ackley ve Ladwig’in hemşirelik tanıları el kitabı: Bakım planlamasında kanıta dayalı rehber (13. baskı; N. Çalışkan ve Z. G. Baykara, Çev. ed.). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
  32. McGuire, D. B., Fulton, J. S., Park, J., Brown, C. G., Correa, M. E. P., Eilers, J., Elad, S., Gibson, F., Oberle-Edwards, L. K., Bowen, J., Lalla, R. V., and Mucositis Study Group of the Multinational Association of Supportive Care in Cancer/International Society of Oral Oncology (MASCC/ISOO). (2013). Systematic review of basic oral care for the management of oral mucositis in cancer patients. Supportive Care in Cancer, 21(11), 3165–3177. doi: 10.1007/s00520-013-1942-0
  33. McKenna, H. (2006). Nursing theories and models. Routledge, London.
  34. Oun, R., Moussa, Y. E., and Wheate, N. J. (2018). The side effects of platinum-based chemotherapy drugs: A review for chemists. Dalton Transactions, 47(19), 6645–6653. doi:10.1039/c8dt00838h
  35. Ozkan, E., and Yaman Aktas, Y. (2021). Nursing care according to Riehl’s symbolic interaction model in a patient receiving ECMO treatment due to ARDS developing after H1N1 diagnosis: A case report. Turkish Journal of Cardiovascular Nursing, 12(27), 68–74. https://doi.org/10.5543/khd.2021.35119
  36. Öcal, Ö., Menekşe, D., ve Çınar, N. (2022). Leigh Sendromlu Çocukta Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(3), 1285-1295. doi: 10.37989/gumussagbil.929175
  37. Özkan, S., Kılınçat, B., ve Yılmaz, M. (2023). Roper-Logan-Tierney hemşirelik modeline temelli pediatri hemşireliği: Olgu sunumu. Selçuk Sağlık Dergisi, 4(1), 61-78.
  38. Radvansky, L. J., Pace, M. B., and Siddiqui, A. (2013). Prevention and management of radiation-induced dermatitis, mucositis, and xerostomia. American Journal of Health-System Pharmacy, 70(12), 1025–1032. doi: 10.2146/ajhp120467
  39. Shahkar, L., Bigdeli, N., Mazandarani, M., and Lashkarbolouk, N. (2023). A rare case of pulmonary adenocarcinoma in an 8-year-old patient with persistent respiratory manifestation: A case report study. Case Reports in Oncology, 16(1), 739–745. doi: 10.1159/000531986
  40. Shao, W., Liu, J., Li, B., Guo, X., Sun, J., Li, H., and Guo, H. (2023). Primary lung cancer in children and adolescents: Analysis of a surveillance, epidemiology, and end results database. Frontiers in Oncology, 13, 1053248. doi: 10.3389/ fonc.2023.1053248
  41. Sharp, C. A., Schulz Moore, J. S., and McLaws, M. L. (2019). Two-hourly repositioning for prevention of pressure ulcers in the elderly: Patient safety or elder abuse?. Journal of Bioethical Inquiry, 16(1), 17–34. doi: 10.1007/s11673-018-9892-3
  42. Tomlinson, D., Robinson, P. D., Gibson, P., Beauchemin, M., Grimes, A., Dadzie, G., … and Sung, L. (2022). Creating and adapting an infection management care pathway in pediatric oncology. Supportive Care in Cancer, 30(10), 7923–7934. doi: 10.1007/s00520-022-07216-x
  43. Tosun, H. E., ve Çelen, R. (2023). Pnömoni tanılı çocuk hastanın Gordon’un fonksiyonel sağlık örüntülerine göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 32-43.
  44. Urgancı, D. B., ve Topbaş, E. (2023). Akciğer kanseri tanılı olan hastaya fonksiyonel sağlık örüntülerine göre verilen hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 867–872.
  45. Uyar, E., Güngör, A. A., Perk, O., Özcan, S., Koçkuzu, E., and Emeksiz, S. (2022). Fluid accumulation dilemma in the critically ill children: A retrospective study. Journal of Contemporary Medicine, 12(5), 799–803. doi: 10.16899/jcm.1146499
  46. Vieira Filho, J. F., Ribeiro, V. N., do Nascimento, Á. M. A., and Maria Alves de Melo, M. (2023). Infections in children with cancer admitted in an oncology reference hospital: A cross-sectional study. Current Microbiology, 80(9), 315. doi: 10.1007/s00284-023-03420-y
  47. Wiley, K., and Lubejko, B. (2020). Psychosocial support for patients with cancer during COVID-19. Oncology Nursing Society Voice. https://voice.ons.org/news-and-views/psychosocial-views/psychosocial-support-for-patients- with-cancer-during-covid-19
  48. Wu, Y., Deng, Y., Wei, B., Xiang, D., Hu, J., Zhao, P., … and Dai, Z. (2022). Global, regional, and national childhood cancer burden, 1990–2019: An analysis based on the Global Burden of Disease Study 2019. Journal of Advanced Research, 40, 233–247. doi: 10.1016/j.jare.2022.06.001
  49. Yurtsever, İ., ve Karagözoğlu, Ş. (2023). ALL tanılı yetişkin hastada Gordon’un fonksiyonel sağlık örüntüleri modeline göre hemşirelik bakımı: Olgu sunumu. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 6(3), 193-202. doi: 10.54189/hbd.1115812
  50. Zhou, B., Zang, R., Zhang, M., Song, P., Liu, L., Bie, F., Peng, Y., … and Gao, S. (2022). Worldwide burden and epidemiological trends of tracheal, bronchus, and lung cancer: A population-based study. eBioMedicine, 78, 103951. doi: 10.1016/j.ebiom.2022.103951