Dergiler / Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Hemşirelerde Mesleki Onur Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Turkish Validity and Reliability Study of the Nurses’ Professional Dignity Scale

Sinem Öcalan(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ)0000-0001-6128-4666
Mustafa Sabri Kovancı(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ)0000-0002-9656-7858
Sayfa
61–68
Yayın Tarihi
2026-04-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 1,00 olarak bulundu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş: Hemşirelerde mesleki onur; saygı görme, profesyonel değerlerinin tanınması ve çalışma ortamının niteliği gibi birçok unsurdan etkilenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mesleki onurun zedelenmesi hemşirelerin psikososyal iyilik halini, iş doyumunu ve bakım kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 1,00 olarak bulundu.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Geçerlik ve güvenirlik · hemşirelik · onur

Özet

Giriş: Hemşirelerde mesleki onur; saygı görme, profesyonel değerlerinin tanınması ve çalışma ortamının niteliği gibi birçok unsurdan etkilenmektedir. Mesleki onurun zedelenmesi hemşirelerin psikososyal iyilik halini, iş doyumunu ve bakım kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Türkiye’de hemşirelerin mesleki onur algılarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının bulunmamaktadır. Amaç: Bu araştırmanın amacı, “Hemşirelerin Mesleki Onur Ölçeği”nin (HMOÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmektir. Yöntem: Metodolojik desende yürütülen çalışma 153 hemşire ile tamamlandı. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu ve HMOÖ kullanılarak toplandı. Ölçeğin geçerliği dil eşdeğerliği, kapsam geçerliği ve doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirildi. Güvenirlik analizlerinde Cronbach alfa katsayısı, eşdeğer yarılar yöntemi ve madde–toplam korelasyonları kullanıldı. Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksi 1,00 olarak bulundu. Kaiser–Meyer–Olkin değeri 0,886 ve Bartlett Küresellik Testi sonucu χ² = 1144,26 (p < 0,001) olup veri setinin faktör analizine uygun olduğu görüldü. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin üç faktörlü yapısını doğruladı. Ölçeğin toplam Cronbach alfa katsayısı 0,905; Guttman eşdeğer yarılar katsayısı 0,943 ve Spearman–Brown katsayısı 0,949 olarak hesaplandı. Sonuç: Orijinal çalışma ile uyumlu olarak HMOÖ’nün üç alt boyuttan oluştuğu belirlendi. Ölçeğin Türkçe formu, hemşirelerin mesleki onur algılarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak bulundu.

Abstract

Introduction: Nurses’ professional dignity is influenced by multiple factors, including being treated with respect, recognition of professional values, and the overall quality of the work environment. A decline in professional dignity may negatively affect nurses’ psychological well-being, job satisfaction, and the quality of care provided. There is no valid and reliable measurement tool available in Türkiye to assess the professional dignity of nurses. Aim: This study aimed to examine the Turkish validity and reliability of the Nurses’ Professional Dignity Scale (NPDS). Method: This methodological study was conducted with 153 nurses. Data were collected using a Descriptive Information Form and the NPDS. Validity analyses included language equivalence, content validity, and confirmatory factor analysis. Reliability was evaluated using Cronbach’s alpha, split-half reliability, and item–total correlation coefficients. Results: The content validity index was calculated as 1.00. The Kaiser–Meyer–Olkin value was 0.886, and Bartlett’s Test of Sphericity was significant (χ² = 1144.26, p < 0.001), confirming suitability for factor analysis. Confirmatory factor analysis supported the original three-factor structure. Cronbach’s alpha for the total scale was 0.905, while the Guttman split-half coefficient and Spearman–Brown coefficient were 0.943 and 0.949, respectively. Conclusion: Consistent with the original study, the NPDS was confirmed to comprise three subdimensions. The Turkish version of the scale was found to be a valid and reliable instrument for assessing nurses’ professional dignity.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öcalan, S., Kovancı, M. S. (2026). Hemşirelerde Mesleki Onur Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 61–68. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1826127

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Abbasi, A., Khachian, A., Ebadi, A., and Bagheri, H. (2023). Threats to professional dignity of Iranian clinical nurses: a qualitative study. Nursing Open, 10(4), 2366-2375. doi: 10.1002/nop2.1492
  2. Ahn, Y. S., & Oh, P. J. (2023). Development and validation of a Dignity in Care Scale of terminally Ill patients for nurses. Journal of Korean Academy of Nursing, 53(3), 340–358. doi: 10.4040/jkan.23039
  3. Alpar, C. (2025). Spor Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik Güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
  4. Bagnasco, A., Zanini, M., Dasso, N., Rossi, S., Timmins, F., Galanti, M. C., Aleo, G., Catania, G., & Sasso, L. (2020). Dignity, privacy, respect and choice-A scoping review of measurement of these concepts within acute healthcare practice. Journal of clinical nursing, 29(11-12), 1832–1857. doi: 10.1111/jocn.15245
  5. Bambi, S., Guazzini, A., Piredda, M., Lucchini, A., De Marinis, M.G., and Rasero, L. (2019). Negative interactions among nurses: An explorative study on lateral violence and bullying in nursing work settings. Journal of Nursing Management, 27(4), 749-757. doi: 10.1111/jonm.12738
  6. Beaton, D.E., Bombardier, C., Guillemin, F., and Ferraz, M.B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186-3191. doi: 10.1097/00007632-200012150-00014
  7. Büyüköztürk, Ş. (2024). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı, 7. baskı. Ankara: Pegem A Yayıncılık. Combrinck, Y., Van Wyk, N. C., and Mogale, R.S. (2020). Nurses’ professional dignity in private health care: a descriptive phenomenological study. International Nursing Review, 67(3), 395-402. doi: 10.1111/inr.12602
  8. Davis, K.A. (1992). Validity and reliability in qualitative research on second language acquisition and teaching. Another researcher comments. Tesol Quarterly, 26(3), 605-608. doi: 10.2307/3587190
  9. Düwell, M., Braarvig, J., Brownsword, R., and Mieth, D. (2014). The Cambridge handbook of human dignity: Interdisciplinary perspectives. Cambridge University Press.
  10. Etikan, I., Musa, S.A., and Alkassim, R.S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4. doi: 10.11648/j.ajtas.20160501.11
  11. Ferdynus, M.P. (2024). Is it true that all human beings have dignity?. Nursing Philosophy, 25(1), e12464. doi: 10.1111/nup.12464
  12. Gilabert, P. (2023). Human dignity and social justice. Oxford University Press.
  13. Jacobson N. (2007). Dignity and health: a review. Social science & medicine (1982), 64(2), 292–302. doi: 10.1016/j.socscimed.2006.08.039
  14. Kline, B. (2023). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (5th ed.). New York: The Guilford Press.
  15. Lewis, T.F. (2017). Evidence regarding the internal structure: Confirmatory factor analysis. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 50(4), 239-47. doi: 10.1080/07481756.2017.1336929
  16. Lin, Y. P., & Tsai, Y. F. (2019). Development and validation of a Dignity in Care Scale for Nurses. Nursing ethics, 26(7-8), 2467–2481. doi: 10.1177/0969733018819120
  17. Piredda, M., De Maria, M., Caruso, R., Marchetti, A., Petrucci, G., Cerra, A., Fitzpatrick, J.J., and Stievano, A. (2025). Development and Psychometric Testing of the Nurses’ Professional Dignity Scale. Nursing Reports, 15(4), 127. doi: 10.3390/nursrep15040127
  18. Sabatino, D.L., Grossi, C., Stievano, A., and Rocco, G. (2017). Studies on nursing ethics: A review of the literature on nursing's professional dignity. Salute E Socıetà, 16(1), 37-50.
  19. Sabatino, L., Kangasniemi, M.K., Rocco, G., Alvaro, R., and Stievano, A. (2016). Nurses’ perceptions of professional dignity in hospital settings. Nursing Ethics, 23(3), 277-293. doi: 10.1177/0969733014564103
  20. Stievano, A., Marinis, M.G.D., Russo, M.T., Rocco, G., and Alvaro, R. (2012). Professional dignity in nursing in clinical and community workplaces. Nursing Ethics, 19(3), 341-356. doi: 10.1177/0969733011414966
  21. Stievano, A., Mynttinen, M., Rocco, G., and Kangasniemi, M. (2022). Public health nurses’ professional dignity: an interview study in Finland. Nursing Ethics, 29(6), 1503-1517. doi: 10.1177/09697330221107143
  22. Sturm, B.A., and Dellert, J.C. (2016). Exploring nurses' personal dignity, global self-esteem and work satisfaction. Nursing Ethics, 23(4), 384-400. doi: 10.1177/0969733014567024
  23. Valizadeh, L., Zamanzadeh, V., Habibzadeh, H., Alilu, L., Gillespie, M., and Shakibi, A. (2018). Threats to nurses’ dignity and intent to leave the profession. Nursing Ethics, 25(4), 520-531. doi: 10.1177/0969733016654318
  24. Yalniz, N., Şenyuva, E., and Görügen, Ü. (2024). Professional values gained in postgraduate nursing education from the perspectives of master's and doctorate graduates: A mixed‐methods study. International Nursing Review, 71(4), 1100-1112. doi: 10.1111/inr.12980
  25. Zeren, F., ve Köşgeroğlu, N. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hemşirelik mesleğine yansımaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 293-299. doi: 10.37989/gumussagbil.734808