Dergiler / Medeniyet Sanat Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

Richard Schechner’den Peggy Phelan’a Performans Anlayışı

Performance Approach from Richard Schechner to Peggy Phelan

Ece Özinan(HALİÇ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3911-7148
Sayfa
243–256
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu iki akademisyenin çalışmalarının izinde, kültürel etkinliklere benzerliğiyle başlayan performans teorisinin oluşumunun, icracının beden ontolojisini sorgulayan güncel eleştirel konularla devam ettiği görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Performans ve performatif yaklaşımlar, icracı bedenini odağına alarak metinli bir tiyatro anlayışına karşı bir alternatif sunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Performans, icracının kendi sanatsal üretimini ve üretim koşullarını etkileyen toplumsal, sosyal ve politik etkileri barındırdığı için özgün nitelik kazanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu iki akademisyenin çalışmalarının izinde, kültürel etkinliklere benzerliğiyle başlayan performans teorisinin oluşumunun, icracının beden ontolojisini sorgulayan güncel eleştirel konularla devam ettiği görülmektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Performans · Richard Schechner · Peggy Phelan.

Özet

Performans ve performatif yaklaşımlar, icracı bedenini odağına alarak metinli bir tiyatro anlayışına karşı bir alternatif sunmaktadır. Performans, icracının kendi sanatsal üretimini ve üretim koşullarını etkileyen toplumsal, sosyal ve politik etkileri barındırdığı için özgün nitelik kazanmaktadır. Bu durum, performansın yaşam ile sanat arasındaki sınırlarının belirsizleşmesine ve her tekrarda kendine özgü yapısının oluşmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla performansın tanımı, kapsamı ve içeriği muğlaklaşmaktadır. Bu çalışmada, belli başlı konulara açıklık getirmek adına, tiyatro alanında gelişmeye devam eden performans teorisinin içeriği, akademisyen Richard Schechner ve Peggy Phelan’ın görüşlerine dayanılarak aktarılmıştır. Richard Schechner’in performans yaklaşımında, tiyatronun kültürel etkinliklerle olan ortak çalışma alanı, antropolog Victor Turner ile iş birliği, performatif eylem ve davranış konularına değinilmiştir. Peggy Phelan’ın performans araştırmalarında ise, postyapısalcılık, postmodernizm, psikanaliz ve feminist teori konuları ile birlikte performansların özgünlüğü ve icracının özgürleşme sürecinden bahsedilmiştir. Bu iki akademisyenin çalışmalarının izinde, kültürel etkinliklere benzerliğiyle başlayan performans teorisinin oluşumunun, icracının beden ontolojisini sorgulayan güncel eleştirel konularla devam ettiği görülmektedir.

Abstract

Performance and performative approaches offer an alternative to a scripted theatre approach by focusing on the performer's body. Performance gains originality because it contains societal, social and political influences that affect the performer's own artistic production and the conditions of production. This situation causes the boundaries between life and art in the performance to become unclear and its own unique structure to emerge with each repetition. Therefore, the definition, scope and content of the performance become ambiguous. In this study, in order to clarify certain issues, the content of the developing performance theory in the field of theatre is conveyed based on the views of academics Richard Schechner and Peggy Phelan. In Richard Schechner's performance approach, the common field of work of theatre with cultural events, the collaboration with anthropologist Victor Turner, performative action and behavior issues are touched upon. In Peggy Phelan's performance studies, the subjects of poststructuralism, postmodernism, psychoanalysis and feminist theory are discussed along with the originality of performances and the process of liberation of the performer. In the footsteps of these two academics, it is seen that the formation of performance theory, which begins with its similarity to cultural events, continues with current critical issues questioning the body ontology of the performer.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özinan, E. (2025). Richard Schechner’den Peggy Phelan’a Performans Anlayışı. Medeniyet Sanat Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 243–256. https://doi.org/10.46641/medeniyetsanat.1783041

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Antmen, A. (2009) 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, İstanbul: Sel Yayıncılık.
  2. Auslander, P. (1999) Liveness: Performance in a Mediatized Culture, New York and London: Routledge.
  3. Artaud, A. (2009) Tiyatro Ve İkizi, (B. Gülmez, çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Carlson, M. (2004) Performans: Eleştirel Bir Giriş, (B. Güçbilmez, çev.), Ankara: Dost Kitabevi. Çelikçapa, E. (2014) Richard Schechner’in Performans Anlayışı, (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi) Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul.
  5. Geertz, C. (2010) Kültürlerin Yorumlanması, (H. Gür, çev.), Ankara: Dost Kitabevi.
  6. Goffman, E. (2014) Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu, (B. Cezar, çev.), İstanbul: Metis Yayınları.
  7. Özinan, E. (2020) Jerzy Grotowski ve Eugenio Barba Bağlamında Oyunculukta Kültürel Çalışmalar, (Yayınlanmamış Doktora tezi) İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul.
  8. Phelan, P. (1988) Feminist Theory, Poststructuralism, and Performance, TDR (1988-), 32(1), 107-127. https://doi.org/10.2307/1145873
  9. Phelan, P. (1991) Money Talks, Again, TDR (1988-), 35(3), 131-141. doi.org/10.2307/1146139