KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kurdiyat / 2025 / Sayı: 12

İkidillilik Bağlamında Kod Değişimi: Iğdır Kurmancisi Örneği

Code-Switching in the Context of Bilingualism: The Example of Kurmanji in Iğdır

Yusuf Taştan(Dicle Üniversitesi)0009-0001-9752-4585
Tahirhan Aydın(DİCLE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2586-2956
Sayfa
83–99
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma verileri, Iğdır Kürtlerinin konuşmalarında hem cümle içi hem de cümleler arası düzeyde birçok Türkçe kodun yer aldığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Farklı etnik grupları barındıran coğrafyalarda kurulan insani ilişkiler, bu grupların dilsel açıdan birbirlerini etkilemesine yol açar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Iğdır’da hem Kürtlerin ve Türklerin bir arada yaşaması hem de Türkçenin resmi dil statüsü, bölgedeki Kürtler tarafından konuşulan Kürtçe üzerinde Türkçenin etkisini artırmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma verileri, Iğdır Kürtlerinin konuşmalarında hem cümle içi hem de cümleler arası düzeyde birçok Türkçe kodun yer aldığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:dil teması · ikidillilik · kod değiştirme

Özet

Farklı etnik grupları barındıran coğrafyalarda kurulan insani ilişkiler, bu grupların dilsel açıdan birbirlerini etkilemesine yol açar. Iğdır’da hem Kürtlerin ve Türklerin bir arada yaşaması hem de Türkçenin resmi dil statüsü, bölgedeki Kürtler tarafından konuşulan Kürtçe üzerinde Türkçenin etkisini artırmıştır. Bu durum, Iğdır Kürtlerinin birçok Kürtçe kodu değiştirmesine ve konuşmalarına Türkçe kodlar aktarmasına neden olmuştur; bu olgu dilbilimde "kod değiştirme" (code-switching) olarak adlandırılır. Bu çalışmanın amacı, Iğdır Kürtlerinin konuşmalarını kod değiştirme bağlamında değerlendirmek; kod değiştirmenin gerçekleştiği düzeyleri (cümle içi ve cümleler arası) ve bağlamları ortaya koymaktır. Çalışmada öncelikle Poplack, Crystal, Muysken, Wardhaugh ve Scotton gibi araştırmacıların tanımlarına dayanarak kod değiştirmenin teorik çerçevesi sunulmuştur. Ardından kod değiştirme türlerine odaklanılmış ve kod değiştirme ile ödünçleme (borrowing) arasındaki ilişki tartışılmıştır. Analiz bölümünde, Iğdır Kürtçesi (Kurmancî) konuşmalarından konuyla ilgili örneklere yer verilmiştir. Bu örnekler cümle içi ve cümleler arası kod değiştirme açısından incelenmiştir. Araştırma verileri, Iğdır Kürtlerinin konuşmalarında hem cümle içi hem de cümleler arası düzeyde birçok Türkçe kodun yer aldığını göstermektedir. Kurmancî Kürtçesinde kod değiştirme üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması nedeniyle bu çalışma, alandaki yeni araştırmalar için bir referans teşkil edecektir.

Abstract

In multiethnic societies, human relationships lead different ethnic groups to influence each other linguistically. In the context of Iğdır, the coexistence of Turkish and Kurdish communities, coupled with the official status of Turkish, has intensified the influence of Turkish on the Kurdish dialect spoken by the local population. This situation has led Iğdır Kurds to alter various Kurdish linguistic codes and incorporate Turkish codes into their speech—a phenomenon known as code-switching. The aim of this study is to evaluate the speech of Iğdır Kurds within the framework of code-switching and to identify the levels (intra-sentential and inter-sentential) and contexts in which this occurs. The study first establishes a theoretical framework based on the definitions of scholars such as Poplack, Crystal, Muysken, Wardhaugh, and Scotton. It then examines the types of code-switching and discusses its relationship with linguistic borrowing. In the analysis section, examples from Iğdır Kurdish (Kurmanji) are presented and analyzed in terms of inter-sentential and intra-sentential switching. The findings indicate that Turkish codes are prevalent in the Kurdish speech of Iğdır Kurds at both levels. Given the scarcity of research on code-switching in Kurmanji, this study aims to serve as a significant reference for future research in the field.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Taştan, Y., Aydın, T. (2025). İkidillilik Bağlamında Kod Değişimi: Iğdır Kurmancisi Örneği. Kurdiyat, Sayı: 12, 83–99. https://doi.org/10.55118/kurdiyat.1819884

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Appel, R., & Muysken, P. (2005). Language contact and bilingualism. Amsterdam University Press.
  2. Auer, P. (2021). Language contact. E. Adamou, & Y. Matras içinde, The Routledge handbook of language contact (s. 147-167). Routledge.
  3. Ballı, S. Ç. (2019). A note on the contact between Kurmanji Kurdish and Turkish at lexical and morphological level. International Journal Of Bilingualism, 23(4), 861-864.
  4. Berg, B. L. (2001). Qualitative research method for the social science. Allyn & Bacon.
  5. Bucholtz, M., & Zimman, L. (2019). Language in the social world. C. Genetti içinde, How languages work an introduction to language and linguistics (s. 164-194). Cambridge University Press.
  6. Creswel, J. W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage Publications.
  7. Crystal, D. (2001). Language and the internet. Cambridge University Press.
  8. Crystal, D. (2003). English as a global language. Cambridge Press.
  9. Delikaya, Ö. (2016). Peyvsazî di kurmancî de: nêrîneke giştî. (Teza Lîsansa Bilind a Çapnekirî). Zanîngeha Bingöl.
  10. Ertekin, M. Z., & Açar, Z. (2019). Guherîna ziman û tesîra wê li ser axaftina rojane di pêbenda kontakta zimanan de - herêma Wanê. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, 5(10), 31-46.
  11. Gumperz, J. J. (1982). Discourse strategies. Cambridge University Press.
  12. Haig, G. (2007). Grammatical borrowing in kurdish (northern group). Y. Matras, & J. Sakel içinde, Grammatical borrowing in cross-linguistic perspective (s. 165-184). Walter de Gruyter GmbH & Co. KG.
  13. Herkenrath, A. (2016). Codeswitching as a window to Turkish-(Kurmanji-German) multilingualism. Workshop über Code-Switching und Code-Mixing. Dortmund.
  14. Herkenrath, A. (2020). Codeswitching in metalinguistic reflection: The first generation of (Kurmanji-Turkish-German speakers). Colloquium ‘Turcological linguistics in Berlin and around'. Berlin.
  15. Holmes, J. (2013). An introduction to sociolinguistics. Routledge.
  16. Kim, E. (2006). Reasons and motivations for code-mixing and codeswitching. Issues in EFL, 43-61.
  17. Malik, L. (1994). Socio-linguistics: a study of code-switching. Anmol. Martin-Jones, M., Blackledge, A., & Creese, A. (2012). The Routledge handbook of multilingualism. Routledge.
  18. Matros, Y. (2009). Language contact. Cambridge University Press.
  19. Milroy, L., & Muysken, P. (1995). One speaker, two languages. Cambridge University Press.
  20. Muysken, P. (1995). Code-switching and grammatical theory. L. Milroy, & P. Muysken içinde, One speaker, two languages: cross-disciplinary perspectives on code-switching (s. 177-198). Cambridge University Press.
  21. Muysken, P. (2012). Code-switching. The Cambridge handbook of sociolinguistics. 301-314.
  22. Myers-Scotton, C. (1992). Comparing codeswitching and borrowing. Journal of Multilingual & Multicultural Development. (13), 19-39.
  23. Myers-Scotton, C. (1993). Duelling languages: Grammatical structure in codeswitching. Oxford: Clarendon Press.
  24. Myers-Scotton, C. (1993). Social motivations for codeswitching. Oxford University Press.
  25. Myers-Scotton, C. (1997). Duelling languages: grammatical structure in codeswitching. Clarendon Press.
  26. Poplack, S. (1980). Sometimes I'll start a sentence in Spanish y termino en Espanoi: toward a typology of code-switching. Linguistics. r. 583-618.
  27. Poplack, S. (1988). Code-switching. U. Ammon, N. Dittmar, & K. J. Mattheier içinde, Sociolinguistics: An international handbook of the science of language and society (s. 1174-1180). Berkeley: Walter de Gruyter.
  28. Poplack, S. (2001). Code switching: Linguistic. N. J. Smelser, & P. B. Baltes içinde, International encyclopedia of the social & behavioral sciences (s. 2062-2065). Else vier.
  29. Poplack, S. (2004). Code switching. U. Ammon, N. Dittmar, K. J. Mattheier, & P. Trudgill içinde, Sociolinguistics/Soziolinguistik: An international handbook of the science (s. 589-596). Berlin: Walter de Gruyter.
  30. Poplack, S. (2018). Loanwords in the speech community and in the grammar. Oxford University Press. Poplack, S., & Dion, N. (2012). Myths and facts about loanword development. Language Variation and Change. 279–315.
  31. Rasdi, N. I. (2016). Intrasentential code-switching among malays in malaysia on facebook. Nonpress Doctoral Dissertation.
  32. Sebzecioğlu, T. (2017). Dilbilim kavramlarıyla türkçe dilbilgisi. Kesit.
  33. Sodah, N. (2019). The impact of social status on language shift: a case study on family domain language in Lembar. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding. s. 959-967.
  34. Subaşı, K. (2020). Tesîra zimanê tirkî li ser devoka serhedê: wekî nimûne Milazgirta Mûşê. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 61-70.
  35. Thomason, S. G. (2001). Language contact. Edinburgh University Press.
  36. Thomason, S. G., & Kaufman, T. (1988). Language contact, creolization, and genetic linguistics. University of California Press.
  37. Treffers-Daller, J. (2025). The simple view of borrowing and code-switching. International Journal of Bilingualism, 347-370.
  38. Varol, O. (2021). Kurmanci-Türkçe ikidilliliğin temel kodda değişime açık ve sınırlı alanları. Kurdîname. 162-175.
  39. Wardhaugh, R. (2010). An introduction to sociolinguistics. Blackwell Publishing.
  40. Wardhaugh, R., & Fuller, J. (2015). An introduction to sociolinguistics. Blackwell Publishing.
  41. Winford, D. (2003). An introduction to contact linguistics. Blackwell Publishing.
  42. Yılmaz, G. K. (2014). İlya Topoyev’in öykülerinde Hakasça-Rusça kod değiştirme. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi. 208-234.
  43. Yonat, M. (2023). Türkçenin yerel bir varyasyonu olarak Kürtçe Türkçe iki dillilerin Türkçesi: Bazı temel fonolojik özelliklerin analizi. The Journal of Mesopotamian Studies. s. 47-62.
  44. Zebari, I. A. (2014). Conversational code-switching between Arabic and Kurdish in Duhok city. International Journal of Science and Research (IJSR). 3(9).
  45. Y.T. (2025, 08, 29). Hevpeyvîn2. (Y. Taştan, Röportaj Yapan)
  46. S.Ş. (2025, 08, 30). Hevpeyvîn3. (Y. Taştan, Röportaj Yapan)
  47. N.T. (2025, 04, 20). Hevpeyvîn4. (Y. Taştan, Röportaj Yapan)
  48. Ş.N. (2025, 04, 24). Hevpeyvîn1. (Y. Taştan, Röportaj Yapan)