KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının KOBİ’ler Bağlamında Değerlendirilmesine Yönelik Bir Derleme Çalışması

Evaluation of Green Human Resources Management Practices in the Context of SMEs

Caner Günaydın(ISTANBUL UNIVERSITY, FACULTY OF BUSINESS ADMINISTRATION)0000-0002-9811-3139
Merve Gerçek(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ, HEREKE ÖMER İSMET UZUNYOL MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-7076-8192
Sevgi Elmas-atay(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ, İŞLETME BÖLÜMÜ)0000-0002-2238-4979
Sayfa
40–61
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmadan elde edilen bulgularda YİKY uygulamalarının çalışan performansı, örgütsel performans, yeşil yenilikçilik ve çalışan bağlılığı ile olumlu ilişkilere sahip olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi (YİKY) uygulamalarının küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) bağlamında değerlendirilerek kuramda ve uygulamada işlevsel olabilecek önerilerde bulunmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:PRISMA protokolü çerçevesinde, Web of Science, EBSCOHOST ve SCOPUS veritabanlarında KOBİ’lerde YİKY uygulamalarını inceleyen 25 ampirik çalışma sistematik derleme yöntemi ile incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmadan elde edilen bulgularda YİKY uygulamalarının çalışan performansı, örgütsel performans, yeşil yenilikçilik ve çalışan bağlılığı ile olumlu ilişkilere sahip olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi · İnovasyon · Çevre Yönetimi

Özet

Bu çalışmanın amacı, Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi (YİKY) uygulamalarının küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) bağlamında değerlendirilerek kuramda ve uygulamada işlevsel olabilecek önerilerde bulunmaktır. PRISMA protokolü çerçevesinde, Web of Science, EBSCOHOST ve SCOPUS veritabanlarında KOBİ’lerde YİKY uygulamalarını inceleyen 25 ampirik çalışma sistematik derleme yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgularda YİKY uygulamalarının çalışan performansı, örgütsel performans, yeşil yenilikçilik ve çalışan bağlılığı ile olumlu ilişkilere sahip olduğu belirlenmiştir. YİKY, işletmelerdeki kaynakların sürdürülebilir kullanımını teşvik etmek ve çevre duyarlılığını artırmaya yönelik İKY politikaları, süreçleri ve uygulamalarıdır. Ancak YİKY’nin genellikle büyük ölçekli işletmelerde bütüncül bir yaklaşımla ele alınmış ve KOBİ’ler bağlamı sınırlı sayıda araştırmaya konu olmuştur. Çalışmanın KOBİ’lerde çevresel sürdürülebilirliği amaçlayan her kademeden yöneticilere ve özellikle İK uzmanlarına İKY süreç ve uygulamalardan nasıl faydalanabilecekleri konusunda yol göstereceği düşünülmektedir.

Abstract

The purpose of this research is to classify small and medium enterprise operations (SMEs) of GHRM applications, evaluate them theoretically and make possible functional recommendations that can be combined. 25 empirical studies registered in PRISMA protocol framework, Web of Science, EBSCOHOST and SCOPUS databases in SMEs are systematically collected by classified method. In the findings obtained from the research, it was determined that GHRM practices were recorded in positive ways with employee performance, organizational performance, green development and employee commitment. Green Human Resources Management is a wide-ranging set of HRM policies and practices aimed at maintaining technological services, promoting them and increasing environmental wealth. However, was is seen that GHRM is generally considered on the basis of holistic HR architecture in major changes and there are a limited number of studies for SMEs. These studies aim to provide guidance on how SMEs can benefit from activities aimed at sustainability, the HRM process and practices.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Günaydın, C., Gerçek, M., Elmas-atay, S. (2025). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının KOBİ’ler Bağlamında Değerlendirilmesine Yönelik Bir Derleme Çalışması. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 40–61. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1594078

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (85)

  1. Abbas, J. (2020). Impact of Total Quality Management on Corporate Green Performance Through the Mediating Role of Corporate Social Responsibility. Journal of Cleaner Production, 242, 118458.
  2. Aboramadan, M. & Karatepe, O. M. (2021). Green Human Resource Management, Perceived Green Organizational Support and Their Effects on Hotel Employees’ Behavioral Outcomes. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(10), 3199-3222.
  3. Aksu, B. Ç. & Doğan, A. (2021). Çevresel Sürdürülebilirlik ve İnsan Kaynakları Yönetimi Fonksiyonlarının Yeşil İKY Bağlamında Değerlendirilmesi. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 137- 148.
  4. Aldaas, R., Mohamed, R., Hareeza Ali, M. & Ismail, N. A. (2022). Green Supply Chain Management and SMEs Environmental Performance: Green HRM Practices as Antecedent from Service Sector of Emerging Economy. International Journal of Emergency Services, 11(3), 422-444.
  5. Al Doghan, M. A., Abdelwahed, N. A. A., Soomro, B. A. & Ali Alayis, M. M. H. (2022). Organizational Environmental Culture, Environmental Sustainability and Performance: The Mediating Role of Green HRM and Green Innovation. Sustainability, 14(12), 7510.
  6. Al-Shammari A. S. A., Alshammrei S, Nawaz N. & Tayyab M (2022) Green Human Resource Management and Sustainable Performance with the Mediating Role of Green Innovation: A Perspective of New Technological Era. Frontiers in Environmental, 10, 1-12.
  7. Al‐Swidi, A. K., Al‐Hakimi, M. A., Gelaidan, H. M. & Al‐Temimi, S. K. A. (2022). How Does Consumer Pressure Affect Green Innovation of Manufacturing SMEs in the Presence of Green Human Resource Management and Green Values? A Moderated Mediation Analysis. Business Ethics, the Environment & Responsibility, 31(4), 1157-1173.
  8. Ali, S., Ali, A. J., Ashfaq, K. & Khalid, J. (2021). Green Human Resource Management and Environmental Innovativeness. International Journal of Sustainable Development & Planning, 16(6), 1117-1130.
  9. Ali, M., Shujahat, M., Fatima, N., Lopes de Sousa Jabbour, A. B., Vo-Thanh, T., Salam, M. A. & Latan, H. (2024). Green HRM Practices and Corporate Sustainability Performance. Management Decision. 62(1). https://doi.org/10.1108/MD-05-2023-0787
  10. Alzgool, M. (2019). Nexus between Green HRM and Green Management towards Fostering Green Values. Management Science Letters, 9(12), 2073-2082.
  11. Ambec, S. & Lanoie, P. (2008). Does It Pay to Be Green? A Systematic Overview. Academy of Management Perspectives, 22, 45–62.
  12. Arulrajah, A. A., Opatha, H. H. D. N. P. & Nawaratne, N. N. J. (2015). Green Human Resource Management Practices: A Review. Sri Lankan Journal of Human Resource Management, 5(1), 1-16.
  13. Awan, F. H., Dunnan, L., Jamil, K. & Gul, R. F. (2023). Stimulating Environmental Performance via Green Human Resource Management, Green Transformational Leadership, and Green Innovation: A Mediation-Moderation Model. Environmental Science and Pollution Research, 30(2), 2958-2976.
  14. Bakos, J., Siu, M., Orengo, A. & Kasiri, N. (2020). An Analysis of Environmental Sustainability in Small & Medium-Sized Enterprises: Patterns and Trends. Business Strategy and the Environment, 29(3), 1285-1296. Barney, J. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120.
  15. Bangwal, D., Tiwari, P. & Chamola, P. (2017). Green HRM, Work-Life and Environment Performance. International Journal of Environment, Workplace and Employment, 4(3), 244-268.
  16. Baş, D. & Kesen, M. (2024). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Örgütsel Özdeşleşme ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi. Alanya Akademik Bakış, 8(1), 174-194. Bazrkar, A. & Moshiripour, A. (2021). Corporate Practices of Green Human Resources Management. Foresight and STI Governance, 15(1), 97–105.
  17. Chaudhary, R. (2020). Green Human Resource Management and Employee Green Behavior: An Empirical Analysis. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 27(2), 630-641.
  18. Chen, Y. S. (2007). The Positive Effect of Green Intellectual Capital on Competitive Advantages of Firms. Journal of Business Ethics, 77(3), 271–286.
  19. Chen, Y. S., Chang, C. H. & Lin, Y. H. (2014). Green Transformational Leadership and Green Performance: The Mediation Effects of Green Mindfulness and Green Self-Efficacy. Sustainability, 6(10), 6604–6621.
  20. Chen, Y. S. & Yan, X. (2022). The Small and Medium Enterprises' Green Human Resource Management and Green Transformational Leadership: A Sustainable Moderated‐Mediation Practice. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 29(5), 1341-1356.
  21. Çelik, E. & Günaydın, C. (2022). Yeşil Yönetim Uygulamaları. İçinde: B. Aydın Küçük & B. Sezgin (Ed.), Organizasyonlarda Sürdürülebilirlik ve Yeşil Yaklaşım Uygulamaları (s. 3-21). İstanbul: Filiz Kitabevi.
  22. Chang, Y. Y., Chiang, F. Y., Hu, Q. & Hughes, M. (2024). From Green HRM to SDG Success: Pathways through Exploratory Innovation and Developmental Culture. Review of Managerial Science, https://doi.org/10.1007/s11846-024-00805-6
  23. Çoban Kumbalı, H., İncekara, M. & Sarıkaya, M. (2022). KOBİ’lerde Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye Karşılaştırması. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 789-823.
  24. Ding, X., Qu, Y. & Shahzad, M. (2019). The Impact of Environmental Administrative Penalties on the Disclosure of Environmental Information. Sustainability, 11(20), 5820.
  25. Dumont, J., Shen, J. & Deng, X. (2017). Effects of Green HRM Practices on Employee Workplace Green Behavior: The Role of Psychological Green Climate and Employee Green Values. Human Resource Management, 56(4), 613-627.
  26. Edinsel, S. (2023). An Empirical Study on an Organized Industrial Zone: Investigating the Intermediary Function of Green Voice Behavior in the Connection between Green Human Resource Management and Environmental Performance. Sosyal Mucit Academic Review, 4, 69-95
  27. Erbaşı, A. (2021). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlaması. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(23), 247-262.
  28. Elshaer, I. A., Sobaih, A. E. E., Aliedan, M. & Azazz, A. M. (2021). The Effect of Green Human Resource Management on Environmental Performance in Small Tourism Enterprises: Mediating Role of Pro-Environmental Behaviors. Sustainability, 13(4), 1956.
  29. Gerçek, M. (2022). İnsan Kaynaklarında Değişimi Yakalamak. Ankara: Nobel Yayınevi.
  30. Gharbi, H., Sobaih, A. E. E., Aliane, N. & Almubarak, A. (2022). The Role of Innovation Capacities in the Relationship between Green Human Resource Management and Competitive Advantage in the Saudi Food Industry: Does Gender of Entrepreneurs Really Matter? Agriculture, 12(6), 857.
  31. Gull, S. & Idrees, H. (2022). Green Training and Organizational Efficiency: Mediating Role of Green Competencies. European Journal of Training and Development, 46(1/2), 105-119.
  32. Gürbüz, C., Aracı, Ö. N. K. & Bekci, İ. (2019). Dünya’da ve Türkiye’de Karbon Ticareti ve Karbon Muhasebesi Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 424-438.
  33. Hossen, M. M., Begum, M. & Sultana, F. (2018). Managing Human Resource through Green Policy: Ways Out and Its Implication. Trikonomika, 17(2), 49-58.
  34. Hoye, R. & Kappelides, P. (2021). The Psychological Contract and Volunteering: A Systematic Review. Nonprofit Management and Leadership, 31(4), 665-691.
  35. Huo, X., Azhar, A., Rehman, N. & Majeed, N. (2022). The Role of Green Human Resource Management Practices in Driving Green Performance in the Context of Manufacturing Smes. Sustainability, 14(24), 16776.
  36. Iqbal, S., Akhtar, S., Anwar, F., Kayani, A. J., Sohu, J. M. & Khan, A. S. (2021). Linking Green Innovation Performance and Green Innovative Human Resource Practices in SMEs; A Moderation and Mediation Analysis Using PLS-SEM. Current Psychology, 1-18.
  37. Islam, M. A., Mendy, J., Haque, A. A. & Rahman, M. (2022). Green Human Resource Management Practices and Millennial Employees' Retention in Small and Medium Enterprises: The Moderating Impact of Creativity Climate from a Developing Country Perspective. Business Strategy & Development, 5(4), 335-349.
  38. Jabbour, C. J. C., Santos, F. C. A. & Nagano, M. S. (2008), Environmental Management System and Human Resource Practices: Is There a Link Between Them in Four Brazilian Companies? Journal of Cleaner Production, 16(17), 1922-1925.
  39. Karaçam, Z. (2013). Sistematik Derleme Metodolojisi: Sistematik Derleme Hazırlamak İçin Bir Rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33.
  40. Kesen, M. & Öselmiş, M. (2021). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Ölçeği (Yikyö): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(4), 1231-1256.
  41. Kodua, L. T., Xiao, Y., Adjei, N. O., Asante, D., Ofosu, B. O. & Amankona, D. (2022). Barriers to Green Human Resources Management (GHRM) Implementation in Developing Countries. Evidence from Ghana. Journal of Cleaner Production, 340, 130671.
  42. Khan, A. J., Ansari, M. A. A., Ahmed, T. & Malik, A. A. (2022). Green Human Resource Practices: A Sustainable Approach to Increase Employee Performance. IRASD Journal of Management, 4(1), 17-25.
  43. Khan, A. J., Ul Hameed, W., Iqbal, J., Shah, A. A. & Tariq, M. A. U. R. (2022). Green HRM and Employee Efficiency: The Mediating Role of Employee Motivation in Emerging Small Businesses. Frontiers in Environmental Science, 10, 2233.
  44. Khurshid, R. & Darzi, M. A. (2016). Go Green with Green Human Resource Management Practices. International Journal of Research in Commerce & Management, 7(1), 19-21.
  45. KOSGEB (2022). Kobi Tanımı Güncellendi. Erişim Adresi: www.kosgeb.gov.tr, Erişim Tarihi: 26.01.2023.
  46. Lapiņa, I., Maurāne G. & Stariņeca, O. 2013. Holistic Human Resource Management Model towards Sustainable and Sophisticated Business. Proceedings the 17th World MultiConference on Systemics, Cybernetics and Informatics 2013, 31-36.
  47. Mampra, M. (2013). Green HRM: Does It Help to Build a Competitive Service Sector? A Study. In Proceedings of Tenth AIMS International Conference on Management, 3(8), 1273-1281.
  48. Marditama, T. & Yusliza, M. Y. (2023). Cultivating Green Human Resource Management (GHRM) to Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs) for Green Performance. Greenation International Journal of Tourism and Management, 1(2), 184-195.
  49. Mehta, P. & Mehta, K. (2017). Green HRM Practices and Organizational Culture. International Journal of Human Resources Management, 6(1), 1-6.
  50. Mishra, P. (2017). Green Human Resource Management: A Framework for Sustainable Organizational Development in an Emerging Economy. International Journal of Organizational Analysis. 25(5), 762-788.
  51. Molina‐Azorín, J. F., Claver‐Cortés, E., López‐Gamero, M. D. & Tarí, J. J. (2009). Green Management and Financial Performance: A Literature Review. Management Decision, 47(7), 1080-1100.
  52. Muafi & Kusumawati, R. A. (2021). A Nexus between Green HRM (GHRM), Supply Chain Performance (SCP) and Business Performance (BP): The Mediating Role of Supply Chain Organizational Learning (SCOL). Journal of Industrial Engineering and Management, 14(2), 329-344.
  53. Muafi & Uyun, Q. (2021). Green HRM (GHRM) and Business Sustainability: The Mediation Role of Environmental Management Strategy (EMS). Quality-Access to Success, 22(182), 133.
  54. Nawaz Khan, A. (2022). Is Green Leadership Associated with Employees’ Green Behavior? Role of Green Human Resource Management. Journal of Environmental Planning and Management, 66(9), 1962–1982.
  55. O'Donohue, W. & Torugsa, N. (2016). The Moderating Effect of ‘Green’HRM on the Association between Proactive Environmental Management and Financial Performance in Small Firms. The International Journal Of Human Resource Management, 27(2), 239-261.
  56. Öncer, A. Z. (2019). Örgütlerde Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları: Teorik Bir İnceleme. İş ve İnsan Dergisi, 6(2), 199-208.
  57. Öztırak, M. (2023). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetiminin Yeşil Örgütsel Davranışa Etkisinde Çalışan Koçluk İlişkisinin Aracı Rolü. Business & Management Studies: An International Journal, 11(3), 861-879.
  58. Öztürk, İ. & Sundu, M. (2021). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Ölçeği'ni Türkçeye Uyarlama Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(78): 731-744.
  59. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D.,. & Moher, D. (2021). Updating Guidance for Reporting Systematic Reviews: Development of the PRISMA 2020 Statement. Journal of Clinical Epidemiology, 134, 103-112. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2021.02.003
  60. Pellegrini, C., Rizzi, F. & Frey, M. (2018), The Role of Sustainable Human Resource Practices in Influencing Employee Behavior for Corporate Sustainability, Business Strategy and the Environment, 27(8), 1221-1232.
  61. Rashid, N., Jabar, J., Yahya, S. & Samer, S. (2015). State of the Art of Sustainable Development: An Empirical Evidence from Firm's Resource and Capabilities of Malaysian Automotive Industry. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 195, 463-472.
  62. Renwick, D. W., Redman, T. & Maguire, S. (2013). Green Human Resource Management: A Review and Research Agenda. International journal of Management Reviews, 15(1), 1-14.
  63. Sağbaş, M., Erdoğan, F. A. & Sundu, M. (2022). Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi: Sistematik İçerik Analizi Yöntemi ile Alan Yazının İncelenmesi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(3), 236-257.
  64. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2023). Kobi Tanımı Güncellendi. Erişim Adresi: https://www.sanayi.gov.tr/medya/haber/kobi-tanimi-guncellendi4, Erişim Tarihi: 25.09.2024.
  65. Shafaei, A., Nejati, M. & Yusoff, Y.M. (2020), Green Human Resource Management, International Journal of Manpower, 41(7), 1041-1060.
  66. Sarmad, M., Pirzada, M. A. & Iqbal, R. (2023). Fostering Extra-Role Green Behavior through Green HRM Practices: Mediating Role of Green Absorptive Capacity. International Journal of Manpower, 44(8), 1535-1552.
  67. Singh, S. K., Del Giudice, M., Chierici, R. & Graziano, D. (2020). Green Innovation and Environmental Performance: The Role of Green Transformational Leadership and Green Human Resource Management. Technological Forecasting and Social Change, 150, 119762.
  68. Subramanian, N. & Suresh, M. (2022). The Contribution of Organizational Learning and Green Human Resource Management Practices to the Circular Economy: A Relational Analysis–Evidence from Manufacturing SMEs (Part II). The Learning Organization, 29(5), 443-462.
  69. Sun, X., El Askary, A., Meo, M. S., Zafar, N. U. A. & Hussain, B. (2022). Green Transformational Leadership and Environmental Performance in Small and Medium Enterprises. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 35(1), 5273-5291.
  70. Stringer, L. (2010). The Green Workplace: Sustainable Strategies That Benefit Employees, the Environment, and the Bottom Line. St. Martin's Press.
  71. Stern, P. C. (2000). New Environmental Theories: Toward a Coherent Theory of Environmentally Significant Behavior. Journal of Social Issues, 56(3), 407-424.
  72. Syafrı, W., Prabowo, H., Nur, S. A. & Muafı, M. (2021). The Impact of Workplace Green Behavior and Green Innovation on Green Performance of SMEs: A Case Study in Indonesia. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(5), 365-374.
  73. Tokgöz, N., Taşcı, D., Koç, U., Türker, Y. & Yalçınkaya, A. (2020). İmalat Sektöründe Faaliyet Gösteren KOBİ’lerde İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Belirleyicileri: Eskişehir Örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 21(1), 49-68.
  74. TÜİK (2023). Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kucuk-ve-Orta-Buyuklukteki-Girisim-Istatistikleri-2022-49438, Erişim Tarihi: 25.09.2024.
  75. Uslu, Y. D., Altun, U. & Yılmaz, E. (2022). Sağlık İşletmeleri Açısından Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi İşlevlerinin Bulanık AHS Yöntemi İle Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 29(3), 603-621.
  76. Waxin, M. F., Knuteson, S. L. & Bartholomew, A. (2019). Drivers and Challenges for Implementing ISO 14001 Environmental Management Systems in an Emerging Gulf Arab Country. Environmental Management, 63, 495-506.
  77. Wen, J., Hussain, H., Waheed, J., Ali, W. & Jamil, I. (2022). Pathway toward Environmental Sustainability: Mediating Role of Corporate Social Responsibility in Green Human Resource Management Practices in Small and Medium Enterprises. International Journal of Manpower, 43(3), 701-718.
  78. Wehrmeyer, W. (2017). Greening People: Human Resources and Environmental Management. London: Routledge.
  79. Wicaksari, P., Saputra, A. R. P. & Rahmah, A. N. (2024). The Influence of Green Quality of Work Life, Green Employee Engagement, and Green Rewards on Green Employee Retention in SME Employees. Small Business International Review, 8(1), e627.
  80. Wright, P. & Nishii, L. (2013). Strategic HRM and Organizational Behavior: Integrating Multiple Levels of Analysis. In: D. Guest, J. Paauwe & P. Wright (Eds.), HRM and Performance: Building the Evidence Base (pp. 97–110). San Francisco, CA: Wiley.
  81. Yacob, P., Wong, L. S. & Khor, S. C. (2018). An Empirical Investigation of Green Initiatives and Environmental Sustainability for Manufacturing SMEs. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(1), 2-25.
  82. Yavuz Aksakal, N. (2020). Career Capital as a Component Human Capital: A Theoretical Model Proposal to the Intellectual Capital. Business & Management Studies: An International Journal, 8(5), 3772-3794.
  83. Yong, J. Y., Yusliza, M. Y. & Fawehinmi, O. O. (2019). Green Human Resource Management: A Systematic Literature Review from 2007 to 2019. Benchmarking: An International Journal, 27(7), 2005-2027.
  84. Zoogah, D. B. (2011). The Dynamics of Green HRM Behaviors: A Cognitive Social Information Processing Approach. German Journal of Human Resource Management, 25(2), 117-139.
  85. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D.,. & Moher, D. (2021). Updating Guidance for Reporting Systematic Reviews: Development of the PRISMA 2020 Statement. Journal of Clinical Epidemiology, 134, 103-112. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2021.02.003