Husserl ve Heidegger’de Zaman

Özet

Husserl’i Heidegger’le irtibatlandıran bir sıra kavram olmasına rağmen söz konusu kavramlar her iki filozof arasındaki farklılıkları da belirler. İşbu kavramlardan biri de zaman kavramıdır. Heidegger’in Husserl gibi kesin bilim diye bir projesi yoktur. Hatta ona göre Husserl’in bütün akademik kariyeri boyunca çözmeye çalıştığı sorun, Varlığın anlamı sorunsalı dikkate alındığı vakit ikincil kalır. Binaen Heidegger açısından Varlığın anlamına dair meselelerin çözüme kavuşturulmaması “kesin bilim projeleri” gibi atılımların ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. Dolayısıyla Heidegger her ne kadar Husserl’den etkilenmiş olsa da temel tezleri bakımından her iki isim farklı istikamette konumlanmışlar. Bu duruma yol açmakla birlikte aralarındaki farklılıkları pekiştiren temel etkense müracaat ettikleri kavramların aynı olmasına rağmen, söz konusu kavramları yorumlama tarzlarıdır. Çalışmamızda bu tip kavramlardan biri olan zaman kavramı üzerinde duracağız. Zaman kavramı her iki filozofun görüşlerinin temel dayanak noktasıdır. Makalemizde Husserl’in zaman kavramını, Heidegger’in hocasının işbu kavramını nasıl yorumladığını irdelemeye çalışacağız. Bu çerçevede Heidegger düşüncesinde zamanın yeri nedir sorusuna, Husserl’in etkisini dikkate alarak cevap aramaya çalışacağız. Makalemizin, zamanı kesin bilim projesi çerçevesinde fenomenolojik okumasını yapmaya çalışan Husserl’in ve zamanı Varlığın anlamı bağlamında yorumlamaya çalışan Heidegger’in felsefelerinin mahiyetinin anlaşılması yolunda bir adım olacağı kanaatindeyiz.