Dergiler / HAFIZA / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

İBN HACER’İN CERH-TA‘DÎL ANLAYIŞI VE FETHU’L-BÂRÎ’DE KULLANDIĞI BAZI HADİS TENKİDİ ISTILAHLARININ RİVAYETLER ÜZERİNDEN İNCELENMESİ

Rahmet Koluman(MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0009-0006-2560-3774
Dergi
HAFIZA
Sayfa
24–48
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İbn Hacer, cerh ve ta‘dîl alanına önemli katkılarda bulunmuş, önceki âlimlerin birikiminden faydalanarak ve zenginleştirerek özgün bir metodoloji ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cerh ve ta‘dîl, râvîlerin güvenilir olup olmadıklarını inceleyen ve bu yönüyle de hadis tenkidinin metodolojik temelini oluşturan önemli bir disiplindir.
📊
Temel Bulgular & Veri:O, Fethu’l-bârî bi şerhi sahîhi’l-Buhârî adlı eserinde bu yöntemi sistemli bir şekilde uygulamış ve hadislerin sıhhatini değerlendirmek için çeşitli cerh ve ta‘dîl ıstılahlarına başvurmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:İbn Hacer, cerh ve ta‘dîl alanına önemli katkılarda bulunmuş, önceki âlimlerin birikiminden faydalanarak ve zenginleştirerek özgün bir metodoloji ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis Tenkidi · Cerh ve Ta’dîl · İbn Hacer

Özet

Cerh ve ta‘dîl, râvîlerin güvenilir olup olmadıklarını inceleyen ve bu yönüyle de hadis tenkidinin metodolojik temelini oluşturan önemli bir disiplindir. Hadis münekkidleri, râvîlerin durumunu ve rivayetlerin güvenilirliğini belirlemek için çeşitli ıstılahlar geliştirmiş ve bunları belli mertebelere göre sınıflandırmıştır. Bu bağlamda, cerh ve ta‘dîl alanındaki birikimi sistemli bir şekilde derleyip geliştiren âlimlerden biri de İbn Hacer’dir. İbn Hacer, cerh ve ta‘dîl alanına önemli katkılarda bulunmuş, önceki âlimlerin birikiminden faydalanarak ve zenginleştirerek özgün bir metodoloji ortaya koymuştur. O, Fethu’l-bârî bi şerhi sahîhi’l-Buhârî adlı eserinde bu yöntemi sistemli bir şekilde uygulamış ve hadislerin sıhhatini değerlendirmek için çeşitli cerh ve ta‘dîl ıstılahlarına başvurmuştur. Bu makalede, cerh ve ta’dîl ilmi çerçevesinde İbn Hacer’in metodolojisi ele alınmış ve Fethu’l-bârî adlı eserinde hadis tenkidi yaparken kullandığı bazı ıstılahlar incelenmiştir. Betimsel bir yöntemle tespit edilen bu tenkid ıstılahları, örnekler ışığında analiz edilerek anlam alanları belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak, İbn Hacer’in ilgili eserinde rivayetleri değerlendirirken belirli bir yöntemi benimsediği, hadis tenkidinde kullandığı terimlerin ve yaptığı değerlendirmelerin genel metodolojisiyle büyük ölçüde uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koluman, R. (2025). İBN HACER’İN CERH-TA‘DÎL ANLAYIŞI VE FETHU’L-BÂRÎ’DE KULLANDIĞI BAZI HADİS TENKİDİ ISTILAHLARININ RİVAYETLER ÜZERİNDEN İNCELENMESİ. HAFIZA, Cilt: 7 Sayı: 1, 24–48. https://doi.org/10.56671/hafizadergisi.1653226

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Abdürrezzâk, Ebû Bekr Abdürrezzâk b. Hemmâm b. Nâfî’ es-San’ânî el-Himyerî. (1983) el- Musannnef. (2. Baskı). thk. Habîburrahman el-A’zâmî. Beyrut: Tevzi’u’l-Mektebi’l-İslâmî.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî el-Mervezî. (2001). Müsnedu’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. thk. Şuayb Arnavut, Adil Mürşit vd. Beyrut: Messesetu’r- Risâle.
  3. Ahmed Naim. (2019). Tecrid-i Sarih Mukaddimesi. İstanbul: DİB Yay. Emin. (1997). Hadiste Ricâl Tenkidi. İstanbul: MÜİFV Yay.
  4. Aydınlı, Abdullah. (2012). Hadis Istılahları Sözlüğü. (6. Baskı). İstanbul: MÜİFV Yay. el-Bağdâdî, Ebû Bekr Ahmed b. Ali b. Sâbit b. Ahmed b. Mehdi el-Hatîb el-Bağdâdî. (h.1357). el-Kifâye fî ilmi’r-rivâye. thk. Abu Abdullah es-Sevrâkî ve İbrahim Hamdi el-Medenî. Medine: Mektebetu’l İlmiyye.