Dergiler / HAFIZA / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Taşrada Yeraltı Manzaraları : 41.Oda Mardin Kapı Romanında Yeraltı Edebiyatı’nın İzleri

UNDERGROUND SCENES IN THE COUNTRYSIDE: TRACES OF UNDERGROUND LITERATURE IN THE NOVEL 41. ODA: MARDİNKAPI

Deniz İnce(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1704-1215
Dergi
HAFIZA
Sayfa
99–113
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Berna’nın trajik hayatı, toplum tarafından dışlananların ve alt kültürün temsilcisi olarak yeraltı edebiyatının ana karakter tipolojisine uygunluk göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yeraltı edebiyatı, genel itibariyle kent merkezli bir anlatı geleneği olarak ele alınsa da Arzu Arınel, 41.
📊
Temel Bulgular & Veri:Roman boyunca Berna, maruz kaldığı şiddet ve istismarın etkilerini farklı ilişkiler ve yaşantılar aracılığıyla sorgulamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Berna’nın trajik hayatı, toplum tarafından dışlananların ve alt kültürün temsilcisi olarak yeraltı edebiyatının ana karakter tipolojisine uygunluk göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yeraltı Edebiyatı · Anti Kahraman · Arzu Arınel

Özet

Yeraltı edebiyatı, genel itibariyle kent merkezli bir anlatı geleneği olarak ele alınsa da Arzu Arınel, 41. Oda: Mardinkapı adlı romanında bu kavramı taşra bağlamında yeniden yorumlamaktadır. Diyarbakır’ın Mardinkapı genelevini merkeze alarak taşrada nasıl bir yeraltı dünyası inşa edilebileceğini ortaya koymaktadır. Roman, cinsellik, yoksulluk, kaçakçılık, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve şiddet gibi marjinal temaları işlerken, taşra mekânını alt kültürel bir alan olarak sunmaktadır. Romanın başkahramanı Berna, çocuk yaşta cinsel istismara uğramış, aile içi şiddetle büyümüş ve sonrasında genelevde çalışmak zorunda kalmış bir kadındır. Berna’nın trajik hayatı, toplum tarafından dışlananların ve alt kültürün temsilcisi olarak yeraltı edebiyatının ana karakter tipolojisine uygunluk göstermektedir. Roman boyunca Berna, maruz kaldığı şiddet ve istismarın etkilerini farklı ilişkiler ve yaşantılar aracılığıyla sorgulamaktadır. Arınel’in romanında , taşra gerçekliği, yeraltı edebiyatının dil ve anlatım özellikleriyle harmanlanarak sunulmaktadır. Romanın dili, genelev hayatını yansıtan argo ve kaba ifadelerle örülüdür; bu durum, eserin otantik yapısını güçlendiren bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, romandaki karakterlerin anti-kahraman özellikleri ve toplum dışı yaşam biçimleri, yeraltı edebiyatının belirleyici temalarını vurgulamaktadır. Bu makale de romanın karakter yapısı anlatı biçimi ve dil özellikleri

Abstract

Although underground literature is generally regarded as an urban-centered narrative tradition, Arzu Arınel, in her novel 41. Oda: Mardinkapı, reinterprets this concept within a rural context and reveals how an underground world can be constructed in the countryside by focusing on the Mardinkapı brothel in Diyarbakır. The novel, dealing with marginal themes such as sexuality, poverty, smuggling, gender inequality, and violence, presents the rural space as a subcultural domain. The main character of the novel, Berna, is a woman who was sexually abused as a child, grew up with domestic violence, and was later forced to work in a brothel. Berna’s tragic life aligns with the main character typology of underground literature as a representative of those marginalized and excluded from society. Throughout the novel, Berna questions the effects of the violence and abuse she has endured through various relationships and experiences, striving to find a place for herself in the underground world. Arınel’s novel combines rural reality with the language and narrative features of underground literature. The language of the novel is filled with slang and crude expressions reflecting the brothel life, which strengthens the authenticity of the work. Moreover, the anti-heroic characteristics of the characters and their unconventional lifestyles emphasize the prominent themes of underground literature. This article analyzes the character structure, narrative style, and linguistic features of the novel by relating them to the theoretical background of underground literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İnce, D. (2025). Taşrada Yeraltı Manzaraları : 41.Oda Mardin Kapı Romanında Yeraltı Edebiyatı’nın İzleri. HAFIZA, Cilt: 7 Sayı: 2, 99–113. https://doi.org/10.56671/hafizadergisi.1720693

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Aktulum, K. (2011). Metinlerarasılık/göstergelerarasılık. Kurgu Yayınları.
  2. Andaç, F. (2005). Türkiye’de yeraltı edebiyatı var mı? Varlık, (1169), 14.
  3. Bayrak, H. (2021). Hakan Günday romanlarında yer altı edebiyatı unsurları [Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  4. Çelik Yalçın, D., ve Topçu, H. (2020). Türkiye’de yeraltı edebiyatı. Hiber Yayın.
  5. Çetindaş, D. (2017). Yeraltı edebiyatının iki örneği olarak Anthony Burgess’in Otomatik Portakal ve Ali Teoman’ın Bir Garip Cinsi Zümrüdüanka isimli antagonisttik romanlarına mukayeseli edebiyat çerçevesinde bir bakış. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (39), 210– 230.
  6. Çiçek, Ö. (2024). İlk kitap: Sarı üzerinden yeraltı edebiyatına bir bakış. 4. Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu Bildirileriiçinde (s. 325). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları.
  7. Çoğulu, Ö. H. (2010). Türkiye’de yeraltı edebiyatının izleri: Kanat Güner, Ayça Seren Ural, Sibel Torunoğlu, Mehmet Kartal [Yüksek lisans tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  8. Demir, F. (2022). Yeraltı edebiyatı. Kopernik Kitap.
  9. Demir, F., ve Kuş, Y. (2016). Türkiye’de yeraltı edebiyatı tartışmaları: Kavram, ölçüt, tarihçe. Electronic Turkish Studies, 11(20).
  10. Ergül, M. S. (2009). Türk şiirinde taşra: 1859–1959 [Doktora tezi, Bilkent Üniversitesi]. Foucault, M. (2007). Cinselliğin tarihi. Ayrıntı Yayınları.
  11. Arıkan, N., Yenal, G., ve Taşpınar, G. (Haz.). (2011). Golden dictionary. Akdeniz Yayıncılık. Kahraman, H. B. (2005). Kötülük, yeraltı edebiyatı ve yerüstü. Varlık, (1169), 8–13.