Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2026 / Sayı: 34

Kırgız Şiirinde “Ekim Devrimini Yüceltme” Teması

The Theme of "Exaltation of the October Revolution” in Kyrgyz Poetry

Ezgi Karslı(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6120-8428
Sayfa
353–367
Yayın Tarihi
2021-05-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada genel olarak; Kırgız şiirinde şairlerin devrime olan bakış açısı doğrultusunda devrimi yüceltme teması şiirlerden örnekler verilerek açıklanmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nispeten 1917 Ekim Devrimi ile yazılı edebiyata geçiş yapan Kırgızların güçlü sözlü geleneğin etkisi, şiirin biçim ve içeriğinin gelişimine katkıda bulunmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek sözlü gerekse yazılı edebiyatta kendini gösteren şiir, diğer edebî türlerde olduğu gibi 1917 Ekim Devrimi ile birlikte pek çok açıdan özellikle siyasi ve sosyal etkenlerin etrafında teşekkül etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada genel olarak; Kırgız şiirinde şairlerin devrime olan bakış açısı doğrultusunda devrimi yüceltme teması şiirlerden örnekler verilerek açıklanmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kırgız Edebiyatı · Kırgız Şiiri · Kırgız Şairleri

Özet

Nispeten 1917 Ekim Devrimi ile yazılı edebiyata geçiş yapan Kırgızların güçlü sözlü geleneğin etkisi, şiirin biçim ve içeriğinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Gerek sözlü gerekse yazılı edebiyatta kendini gösteren şiir, diğer edebî türlerde olduğu gibi 1917 Ekim Devrimi ile birlikte pek çok açıdan özellikle siyasi ve sosyal etkenlerin etrafında teşekkül etmektedir. Bu gelişmeler, Kırgız şairleri arasında devrin özelliklerine göre farklı açıdan izah edilmektedir. İlklerin yaşandığı, yazılı edebiyatın temellerinin atıldığı oluşum dönemi Kırgız edebiyatından başlayarak şekil itibari ile sözlü kültür geleneğinin etkisinde süregelen şiirde, devrimi yüceltme teması yoğunluğu açısından oldukça verimli bir dönemdir. Özellikle şairlerin eserlerinde tarihi ve sosyal çerçevede vuku bulan olaylarla birlikte devrimi övme söz konusu olurken; devrim birçok ayrıcalık ve özgürlük ortamı sağladığı düşüncesi içinde değerlendirilip övülmektedir. Devrimi yüceltme teması, Sovyet öncesi şairlerin bulunduğu zamanı yansıtan aynı zamanda Kol Cazma Adabiyatı “El Yazma Edebiyatı” olarak adlandırılan Cazgıç Akındar’ın “Yazan Şairler” bulunduğu dönem, oluşum dönemi Kırgız şiir anlayışını daha çok kapsarken Repressiya dönemine kadar dolaylı olarak da bu temanın akla hayale sığmayan gelişmelerin ışığında; başta sanayi ve tarım alanında görülen birçok faaliyetin şiire yansıdığı görülmektedir. Çalışmada genel olarak; Kırgız şiirinde şairlerin devrime olan bakış açısı doğrultusunda devrimi yüceltme teması şiirlerden örnekler verilerek açıklanmaya çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karslı, E. (2021). Kırgız Şiirinde “Ekim Devrimini Yüceltme” Teması. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), Sayı: 34, 353–367. https://doi.org/10.20427/turkiyat.796558

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Alımov, B. ve Karmiyev, Y. (Düz). (1985). Kırgız Sovet Adabiyatı 9 Klass. Frunze: Mektep.
  2. Artıkbayev, K. (2013). XX. Yüzyıl Kırgız Edebiyatı Tarihi (M. Dıykanbayeva, Çev.), Ankara: Bengü Yayınları.
  3. Bökönbayev, C. (2010). Menin ırım-Taldalmalar, Bişkek.
  4. Cumayev, M. (1990). Kırgız Sovet Adabiyatının Tarihi (Cilt 2). Temirkul Ümötaliyev, Frunze: İlim Basması, ss.221-241.
  5. Erkebayev A. vd. (Rd.). (1999). Kırgız Poeziyasının Antologiyası (Cilt 1), Kırgızistan: Soros.
  6. Gömeç, S. (1999). Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
  7. Gürsoy Naskali, E. (1996, Mart). Yirminci Yüzyıl Kırgız Şiiri, Türk Dili, 531, 998-1014.
  8. Kapağan, E. (2015). Kırgız Şiirinde Ekim Devrimi, Ankara: Akçağ Yayınları.
  9. Karslı, E. (2019). 1917-1945 Yılları Arasında Modern Kırgız Şiirinde Kadın Teması, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
  10. Kerimcanova, B. (1990). Kırgız Sovet Adabiyatının Tarihi (Cilt 2). Coomart Bökönbayev, Frunze: İlim Basması, ss.168-189. Kurat, A. N. (1990). Türkler ve Rusya, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  11. Osmonov, A. (1964). Çıgarmalar Cıynagı (Cilt 1), Frunze: Kırgızstan Basması.
  12. Ömürkanov A. ve Kadırov, I. (Rd). (2000). Kırgız Poeziyasının Antologiyası (Cilt 2), Kırgızistan: Soros.
  13. Özgen, N. (2014). Yirminci Yüzyılın İlk Yarısında Kırgız Edebiyatı Tarihi (1900-1930), Ankara: Türk Dil Kurumu. Saray, M. (1993). Kırgız Türkleri Tarihi, İstanbul: Nesil Matbaacılık.
  14. Ükübayeva, L. (2007). Türk Dünyası Edebiyat Tarihi. Kırgızistan Edebiyatı, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, ss. 637-662.
  15. Ümötaliyev, T., (1989). Irlar Cana Poemalar (Cilt 2), Frunze: Adabiyat.